VIII SA/Wa 86/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanowił: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Postanowieniami z 3 lutego 2016 r. (II FZ 1053/15) i z 17 listopada 2016 r. (II FZ 665/16) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia J. P. L. (dalej: "skarżący") na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, gdyż mimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu nie przedstawił on wiarygodnych informacji dotyczących swojej faktycznej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Pismem z [...] lutego 2017 r. skarżący po raz kolejny wystąpił do tutejszego Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powtórzył, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej w związku ze złym stanem [...], a także ciągłą walką o uniknięcie bankructwa i upadłości jednoosobowej działalności gospodarczej. Oświadczył, że na "polskim rynku" nie ma pracy dla ludzi "z jego historią", podejmuje się jedynie prac dorywczych, z których dochód "raz jest to [...] zł tygodniowo, raz [...] zł na miesiąc". Korzysta z ubezpieczenia żony, osoby bezrobotnej. Aktualnie "pokątnie" przebywa u rodziny gdzie pracuje w zamian za utrzymanie. Żona z synem zamieszkują zaś z jej rodzicami i dziadkami. W części wniosku obejmującej stałe zobowiązania i wydatki wymienił koszty leczenia oraz opłaty od wniosków, zażaleń i skarg w sprawach, których przed sądami toczy się około 20, opłacanych "z kont rodziny". Do wniosku załączył dokumentację medyczną z lat 2006 – 2016 oraz umowę o rozdzielności majątkowej między małżonkami, a także zaświadczenie, z którego wynika, że żona skarżącego otrzymuje zasiłek rodzinny i świadczenie wychowawcze w łącznej wysokości [...] zł. Postanowieniem z 27 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawił on w sposób należyty swojej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych oraz nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności, które powodowałyby zmianę dotychczasowego stanowiska dotyczącego braku podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w realiach niniejszej sprawy. Pismem z [...] marca 2017 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw. Postawił zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że posiada możliwość uiszczenia wymaganej opłaty sądowej. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "uppsa") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 uppsa, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W świetle art. 245 § 3 uppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z art. 246 § 1 pkt 2 uppsa wynika zaś, że osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 255 uppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak zostało podniesione na wstępie, tutejszy Sąd dwukrotnie w podobnym stanie faktycznym odmawiał skarżącemu przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny to stanowisko podtrzymywał, oddalając zażalenia skarżącego. Odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może zaś wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwość ponoszenia kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany okoliczności w porównaniu z już rozpoznanymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy, które mogłyby doprowadzić do odmiennej od dotychczasowej oceny sytuacji finansowej skarżącego. W postanowieniu z 19 sierpnia 2016 r. (zob. k. 374 – 375) Sąd odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy uznał, że nie udokumentował on rzetelnie swojej aktualnej sytuacji finansowej. Składając kolejny wniosek skarżący ponownie uchylił się od przedstawienia w sposób wiarygodny swojej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Skoro osiąga on stałe dochody i posiada nieruchomość rolną, której nie wykorzystuje do poprawy swojej sytuacji majątkowej, to znaczy, że skarżący nie zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ([...] zł na obecnym etapie postępowania). Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 255 i art. 165 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.