Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2193/23

III OSK 2193/23 - Wyrok NSA z 2026-05-13

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
13 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie sędzia NSA Artur Kuś (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1144/22 w sprawie ze skargi L. L. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia 21 kwietnia 2022 r. nr OKD-0062/4/22 w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę kasacyjną

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1144/22 oddalił skargę L. L. (dalej: "skarżący"), na decyzję Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna") z 21 kwietnia 2022 r. nr OKD-0062/4/22 w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Szkoły Głównej Służby Pożarniczej postanowieniem z 3 stycznia 2022 r., sygn. akt KD/SGSP-I/1/2022 wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, którego obwiniono o to, że [...] 2021 r. pełnił służbę Podoficera Szkoły w Szkole Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w [...] w stanie nietrzeźwości, to jest o naruszenie art. 115 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1123 ze zm., dalej: "ustawa o PSP") w związku z § 43 ust. 6 i 12 Statutu Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie przyjęcia Statutu Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: "Statut"), w związku z zasadą 6 Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej. Na podstawie art. 117 ust. 1 pkt 5 ustawy o PSP w związku z art. 115 ust. 1 ustawy o PSP oraz art. 124 ust. 2 ustawy o PSP Rzecznik Dyscyplinarny przy Rektorze-Komendancie Szkoły Głównej Służby Pożarniczej (dalej: "Rzecznik Dyscyplinarny") wniósł o wymierzenie skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Po przeprowadzeniu rozprawy 27 stycznia 2022 r. Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie (dalej: "Komisja Dyscyplinarna"), po rozpoznaniu wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego z 29 grudnia 2021 r. i przesłuchaniu świadka X.X. uznała skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu i orzekła karę nagany. Po rozpoznaniu odwołania od powyższego orzeczenia, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2447 ze zm., dalej: "k.p.k.") zmieniła zaskarżone orzeczenie w zakresie orzeczonej kary i wymierzyła skarżącemu karę wydalenia ze służby. W uzasadnieniu orzeczenia organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 124n ustawy o PSP w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków Państwowej Straży Pożarnej stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k. Ponadto stwierdził, że wymierzona kara jest adekwatna do popełnionego czynu. Organ zwrócił uwagę, że niedyspozycja skarżącego spowodowana złym stanem psychofizycznym, w przypadku podjęcia czynności służbowych, do których zobowiązują instrukcje pełnienia służby i korzystania z przyznanych w ramach służby uprawnień, mogła skutkować tragicznymi skutkami. Zdaniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, w świetle przedstawionych dowodów, tylko prawidłowa reakcja przełożonego (oficera dyżurnego), a nie wola obwinionego zdecydowały o tym, że nie doszło do poważniejszych następstw w konsekwencji popełnionego przez skarżącego czynu. Strażak w służbie kandydackiej pełniący służbę w systemie skoszarowanym powinien podczas całego pobytu w szkole wyróżniać się ciągłą gotowością do podjęcia działań i przebywać w stanie psychofizycznym na to pozwalającym. Strażak - słuchacz szkoły PSP powinien być świadomy, że przebywając na terenie szkoły może być zawsze (nie tylko pełniąc konkretną wyznaczoną w grafiku służbę) zadysponowany do działań ratowniczych np. w ramach centralnego odwodu operacyjnego krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Podkreślono też, iż pełniący służbę strażacy winni odznaczać się szczególnym zdyscyplinowaniem, kompetencją, odpowiedzialnością oraz właściwą kondycją psychofizyczną, bowiem podejmowane przez nich działania wymagają pełnego profesjonalizmu. Jakakolwiek niedyspozycja, wywołana np. spożyciem alkoholu, może narazić inne osoby na ryzyko utraty życia lub zdrowia na skutek nieprawidłowo wykonanych czynności służbowych. W ocenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, jeśli ktoś tego nie rozumie to nie zasługuje na dalsze przebywanie w szeregach strażaków PSP. Każdy strażak musi posiadać odpowiednie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacji, która podlega szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Zdaniem organu, trudno przypisać te cechy osobie, która lekceważy przepisy i zdrowy rozsądek przebywając na terenie szkoły i pełniąc służbę w stanie nietrzeźwości, mając świadomość konieczności wykonywania określonych obowiązków służbowych w danym dniu, mając świadomość, że nie tylko łamie Statut szkoły, ale również dopuszcza się naruszenia dyscypliny służbowej. Strażak winien być osobą cieszącą się autorytetem w społeczeństwie, respektującą normy zasad współżycia społecznego oraz dotrzymującą roty ślubowania. Zdaniem organu pozostawanie w służbie strażaka, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku PSP w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów państwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 i 5 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku o powołanie biegłych lekarzy psychiatrów w celu ustalenia: a. aktualnego, w dacie posiedzenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej (oraz Komisji Dyscyplinarnej) stanu zdrowia psychicznego skarżącego, a zwłaszcza czy stan ten - i pozostawanie wówczas (stale) na leczeniu farmakologicznym psychiatrycznym - pozwalają na jego udział w postępowaniu dyscyplinarnym i na prowadzeniu obrony w sposób samodzielny i rozsądny oraz b. czy w czasie zarzuconego mu czynu z 6 grudnia 2021 r. (gdy skarżący również pozostawał na leczeniu lekami psychotropowymi) był poczytalny lub poczytalność ta była zniesiona albo w znacznym stopniu ograniczona w sytuacji, gdy z akt sprawy i dokumentów przekazanych Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przez kierownictwo Szkoły Aspirantów PSP w [...] wynikało, że "od jesieni 2021 r. [...] L. M. ma poważne problemy natury [...] (...), co skutkowało m.in. skierowaniem przez Komendanta Szkoły w październiku 2021 r. na badania przez [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych", a skarżący jest pod działaniem leków [...], o czym powiadomił w październiku 2021 r. przełożonych z całkowicie dowolnym i nierzetelnym przyjęciem przez Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, że wniosek ten zmierza do przewlekłości postępowania, 2. art. 409 k.p.k. poprzez wznowienie samodzielnie przez Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, 31 marca 2022 r. posiedzenia kolegialnego organu (po zamknięciu wcześniej przewodu i głosach stron, w tym oskarżyciela, obrony i obwinionego), następnie zarządzenie z urzędu, również przez jedynie Przewodniczącego (nie kolegialny organ: Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną) przeprowadzenia dowodów (w istocie całego postępowania dowodowego, łącznie z przesłuchaniem po raz pierwszy świadków) i prowadzenia postępowania (posiedzenia "rozprawy"), w dalszym ciągu 21 kwietnia 2022 r.; 3. art. 433 k.p.k. w zw. z art. 437 §2 k.p.k. poprzez pominięcie wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego, zawartego w odwołaniu od orzeczenia dyscyplinarnego z 27 stycznia 2022 r. Komisji Dyscyplinarnej, o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż zaskarżone orzeczenie nie zawiera w uzasadnieniu faktów, jakie Komisja Dyscyplinarna I instancji uznała udowodnione lub nieudowodnione, na jakich oparła się dowodach, a uniemożliwia wprost jego kontrolę instancyjną i przeprowadzenie -na nowo przewodu w całości- naruszając przy tym zasadę bezstronnego arbitra i rzetelnego procesu; 4. art. 4 k.p.k. i art. 1 k.p.k. poprzez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, z przeprowadzaniem zebranych ad hoc dowodów (dopuszczonych wcześniej z urzędu samodzielnie przez Przewodniczącego, z pominięciem kolegialności Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej) na niekorzyść skarżącego, gdy w istocie, zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego- dowody te (np. kilkadziesiąt służb i dyżurów, do pełnienia których skarżący był wyznaczony przez przełożonych po zarzuconym delikcie dyscyplinarnym z 6 grudnia 2021 r.) wskazują wprost na zaufanie przełożonych do skarżącego, jego pozytywnej właściwej postawy służbowej, z kolei nieudzielanie skarżącemu żadnych przepustek, urlopu czy czasu wolnego od listopada 2021 r. do marca 2022 r. (nawet w Święta Bożego Narodzenia i w Nowy Rok czy ferie, na które wyjechali pozostali kadeci) - stanowiło szczególną dolegliwość dla skarżącego i miało charakter represyjny z jednej strony, jak też oddźwięk profilaktyczno- wychowawczy względem pozostałych kadetów szkoły; 5. art. 124 n ustawy o PSP i art. 114 ust. 3 ustawy o PSP w związku z art. 438 pkt 3 i 4 k.p.k. poprzez: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną za podstawę orzeczenia dyscyplinarnego, polegający na całkowitym pominięciu ujawnionego i niekwestionowanego stanu zdrowia psychicznego skarżącego w czasie zarzuconego mu deliktu dyscyplinarnego, wiedzy przełożonych odnośnie do takiego stanu (Dowódcy kompanii, Komendanta Szkoły, psychologa, zaświadczenia lekarza psychiatry, skierowanie na badanie przez Komisję Lekarską "od 1.06.2022r."), nieskierowanie w ogóle skarżącego na badanie kontrolne przez lekarza Szkoły co do zdolności i możliwości pełnienia przezeń służb i/lub dyżurów (w tym 6 grudnia 2021 r.), także w kontekście możliwości przypisania winy wymaganej (art. 115 ust. 1 ustawy o PSP); - rażącą niewspółmierność kary wydalenia skarżącego ze służby za czyn z 6 grudnia 2021 r., w sytuacji, gdy skarżący nie był wcześniej karany dyscyplinarnie, ujawnione zostały istotne problemy jego zdrowia psychicznego, mogące pozostawać w związku z warunkami pełnionej służby (co nie zostało wykluczone, bo nie zlecono natychmiastowych badań skarżącego przez lekarza Szkoły, także w aspekcie możliwości pełnienia w ogóle służb czy dyżurów lub udzielenia przez Komisję Lekarską np. urlopu zdrowotnego); - za pierwszy rok szkoły skarżący uzyskał pozytywną opinię służbową; - po "popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego" skarżący był wyznaczony kilkadziesiąt razy do służb i dyżurów (w tym w dniach szczególnych, np. w Wigilię, Nowy Rok), gdy od służby wymaga się zdyscyplinowania oraz nadzoru nad innymi strażakami, a co dowodzi wprost i oczywiście zaufania przełożonych do skarżącego; skarżący nie mógł korzystać z przepustek, urlopów czy czasu wolnego od 6 grudnia 2021 r. do marca 2022 r. (w tym czasie jego koledzy wykorzystali średnio, przeciętnie około 35-40 dni wolnego, z feriami włącznie), pomimo tego że pozostawał ciągle na leczeniu farmakologicznym (psychiatrycznym) i nie miał kontaktu bezpośredniego z rodzicami i narzeczoną. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z 22 maja 2023 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodów z: a) postanowienia Komendanta Szkoły Aspirantów PSP w [...] z 5 października 2022 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy słuchaczy Szkoły Aspirantów PSP w [...] do chwili powzięcia informacji o treści prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawartego w skardze na ostateczne rozstrzygnięcie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej z 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt OKD- 0062/4/22, na podstawie którego wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby; b) orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z 21 listopada 2022 r. Nr RKLKr- 2283-2022/F/PSP potwierdzającego schorzenia skarżącego, istniejące także w chwili zarzuconego mu czynu dyscyplinarnego i stanowiącego podstawę zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Postanowieniem wydanym na rozprawie 26 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił powyższy wniosek dowodowy. Opisanym na wstępie wyrokiem z 26 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1144/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie okolicznością niesporną było to, że skarżący dopuścił się zachowania opisanego w zarzucie. Sąd podkreślił, że na żadnym etapie postępowania skarżący nie kwestionował tego, że 6 grudnia 2021 r. pełnił służbę Podoficera Szkoły w Szkole Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w [...] w stanie nietrzeźwości. W ocenie Sądu I instancji, tego rodzaju zachowanie nie jest dopuszczalne. Zakaz wnoszenia, posiadania, a zwłaszcza spożywania napojów alkoholowych na terenie placówki edukacyjnej, w której pełnił służbę skarżący, wynika wprost z art. 14 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1119 ze zm.) oraz § 43 ust. 1 pkt 6 Statutu Szkoły Aspirantów w [...]. W myśl ugruntowanego orzecznictwa sądowego rodzajem zawinionego niewykonywania obowiązków jest m.in. stawienie się na służbę w stanie wskazującym na spożycie alkoholu. Zdaniem Sądu I instancji, zestawienie powyższego świadczy niezbicie o tym, że skarżący swoim czynem naruszył ww. przepisy prawa. Organ miał więc uzasadnione powody ku temu, aby tego typu postępowanie strony zakwalifikować jako zachowanie powodujące jej odpowiedzialność dyscyplinarną opisaną w art. 115 ustawy o PSP. Sąd I instancji uznał za niezasadne zarzuty podniesione w skardze odnoszące się do kwestii poczytalności skarżącego w trakcie popełniania zarzucanego czynu i w trakcie rozpraw przed organami obydwu instancji. Wskazał, że zgodnie z art. 124n ustawy o PSP w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków PSP stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k. Zdaniem Sądu I instancji, skoro sam ustawodawca odstąpił od zasady bezpośredniego stosowania przepisów procedury karnej, to materia poczytalności strony w trakcie naruszania dyscypliny służbowej nie rzutowała na możliwość zastosowania sankcji dyscyplinarnych. Inny jest bowiem cel postępowania karnego, a inny postępowania dyscyplinarnego, do którego przepisy procedury karnej stosuje się wyłącznie odpowiednio. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie doszło do pozbawienia strony prawa do obrony, gdyż w postępowaniu dyscyplinarnym skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika. Sąd I instancji zwrócił również uwagę, że w art. 115 ustawy o PSP mowa jest o odpowiedzialności dyscyplinarnej nie tylko za zawinione nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych. Ustawodawca przewidział w nim też odpowiedzialność dyscyplinarną za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. Sąd I instancji podkreślił, że skarżący ślubowanie takie złożył i tym samym zobowiązał się do przestrzegania dyscypliny służbowej. W trakcie postępowania nie podnosił zaś argumentów o braku swojej poczytalności w trakcie składania ślubowania, zatem był związany przyrzeczeniem jakie sam, dobrowolnie złożył, ślubując przestrzegać prawa i dyscypliny służbowej. Sąd I instancji stwierdził, że skoro nie jest kwestionowana okoliczność, że pełnienie służby w stanie nietrzeźwości stanowi delikt dyscyplinarny, gdyż pozostaje w sprzeczności z prawem i zasadami dyscypliny służbowej, to organ trafnie uznał, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu. Zdaniem Sądu I instancji, dokument dopuszczony przez Sąd jako dowód w sprawie tj. orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z 21 listopada 2022 r. nie potwierdza tezy o możliwej niepoczytalności skarżącego wynikającej z ustalonego schorzenia. Z powyższego orzeczenia wynika, że Komisja Lekarska rozpoznała u skarżącego jedynie zaburzenia depresyjne uznając go jednocześnie za zdolnego do służby choć z pewnymi ograniczeniami. Nie wymaga zaś dowodu fakt, że służby nie mogłaby pełnić osoba niepoczytalna. Tak więc stwierdzenie przez komisję zdolności strony do służby jest jednoznaczne z uznaniem skarżącego za osobę poczytalną, tj. zdolną do kierowania swoim zachowaniem. Odnosząc się do kwestii adekwatności wymierzonej kary w stosunku do popełnionego przewinienia Sąd I instancji stwierdził, iż organ w sposób wystarczająco wyczerpujący i przekonujący uzasadnił ową materię. Sąd I instancji stwierdził, że każdy strażak musi posiadać odpowiednie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacji, która podlega szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować i że trudno przypisać te cechy osobie, która lekceważy przepisy i zdrowy rozsądek przebywając na terenie szkoły i pełniąc służbę w stanie nietrzeźwości, mając świadomość konieczności wykonywania określonych obowiązków służbowych w danym dniu, mając świadomość, że nie tylko łamie Statut szkoły, ale również dopuszcza się naruszenia dyscypliny służbowej. Zdaniem Sądu Instancji, trafnie wywiódł organ, że strażak winien być osobą cieszącą się autorytetem w społeczeństwie, respektującą normy zasad współżycia społecznego oraz dotrzymującą roty ślubowania. Pozostawanie w służbie strażaka, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Państwowej Straży Pożarnej w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów państwa. Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu, że niedyspozycja skarżącego spowodowana złym stanem psychofizycznym, w przypadku podjęcia czynności służbowych, do których zobowiązują instrukcje pełnienia służby i korzystania z przyznanych w ramach służby uprawnień, mogła skutkować tragicznymi skutkami. Strażak w służbie kandydackiej pełniący służbę w systemie skoszarowanym powinien podczas całego pobytu w szkole wyróżniać się ciągłą gotowością do podjęcia działań i przebywać w stanie psychofizycznym na to pozwalającym. Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że wobec kandydatów na zawodowych strażaków należy stosować przepisy dotyczące dyscypliny służbowej w sposób wysoce kazuistyczny. Nauka w Szkole Aspirantów PSP ma bowiem dopiero na celu ukształtowanie w młodych ludziach postaw koniecznych do właściwego pełnienia służby w przyszłości. Zdaniem Sądu I instancji jeśli już na tak wstępnym etapie kształcenia, skarżący nie chciał poddać się rygorom dyscypliny służbowej, wykazując wobec niej stosunek wysoce lekceważący, to brak jest logicznych przesłanek mogących uzasadniać przypuszczenie, że będąc już strażakiem PSP skarżący będzie zachowywać się poprawnie nie łamiąc prawa. W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że dokonana skarżonym orzeczeniem eliminacja skarżącego ze służby, jawi się jako uzasadniona a wręcz konieczna. Sąd I instancji stwierdził, że w świetle powyższych argumentów również pozostałe zarzuty skargi pozostawały bez wpływu na poprawność skarżonego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy okoliczność popełnienia przypisanego skarżącemu czynu nie jest sporna, ewentualne formalne uchybienia organu przy dopuszczaniu dowodów nie wpływają na wynik sprawy. Nadto organ odwoławczy nie był związany wnioskiem Rzecznika Dyscyplinarnego o uchylenie orzeczenia i jego przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem Sądu I instancji, o nieprawidłowym rozstrzygnięciu nie może też skutecznie świadczyć okoliczność pełnienia przez skarżącego służb (dopuszczania go przez przełożonych do ich pełnienia) po dacie popełnienia czynu. Ta okoliczność nie niweluje faktu popełnienia zarzucanego czynu, jak też nie niweluje niezgodności z prawem jego zachowania. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. i w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 184 Konstytucji, art. 6 ust. 1 EKPCz, art. 124n ustawy o PSP, art. 438 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj.: a. art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 i 5 k.p.k. poprzez sanowanie przez Sąd oddalenia przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną w pełni uzasadnionego wniosku o powołanie biegłych lekarzy psychiatrów w celu ustalenia: - aktualnego, w dacie posiedzenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej (i wcześniej Komisji Dyscyplinarnej) stanu zdrowia psychicznego skarżącego, a zwłaszcza czy stan ten i pozostawanie wówczas (stale) na leczeniu farmakologicznym psychiatrycznym- pozwalają na jego udział w postępowaniu dyscyplinarnym i na prowadzeniu obrony w sposób samodzielny i rozsądny oraz - czy w czasie zarzuconego mu czynu z 6 grudnia 2021 r. (gdy skarżący również pozostawał na leczeniu lekami psychotropowymi) był poczytalny lub poczytalność ta była zniesiona albo w znacznym stopniu ograniczona- w sytuacji, gdy z akt sprawy i dokumentów przekazanych Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną przez kierownictwo Szkoły Aspirantów PSP w [...] wynikało, że "od jesieni 2021 r. [...] L. M. ma poważne problemy natury psychicznej (...), co skutkowało m.in. skierowaniem przez Komendanta Szkoły w październiku 2021 r. na badania przez [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych" (termin badan wyznaczono "od 1.06.2022 r."), a skarżący był pod działaniem leków psychotropowych, o czym powiadomił w październiku 2021 r. przełożonych z całkowicie dowolnym i nierzetelnym przyjęciem przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną, że wniosek ten zmierza do przewlekłości postępowania (bez dokonania pierwotnie oceny treści art. 170 § 1 pkt 1-4 k.p.k.; wyrok SN z 11 czerwca 2021 r. sygn. akt V K 197/20); prawidłowość i zasadność tego wniosku potwierdza orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z 21 listopada 2022 r. (dołączone do akt sprawy przy wniosku z 22 maja 2023r.), że istniejące u skarżącego: "zaburzenia depresyjne upośledzające zdolności adaptacyjne powodujące trwałą niezdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku"; a. art. 409 k.p.k. poprzez sanowanie przez WSA w Warszawie, że prawidłowe było i zgodne z prawem wznowienie samodzielnie przez Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, 31 marca 2022 r. posiedzenia kolegialnego organu (po zamknięciu wcześniej przewodu i głosach stron, w tym oskarżyciela, obrony i obwinionego), następnie zarządzenie z urzędu- również przez jedynie Przewodniczącego (nie kolegialny organ: Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną) przeprowadzenia dowodów z przesłuchaniem- po raz pierwszy "nowych" świadków i prowadzenia postępowania (posiedzenia- "rozprawy")- w dalszym ciągu 21 kwietnia 2022 r., gdy oczywiście działanie takie z prawem zgodne nie było; b. art. 433 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 k.p.k. poprzez sanowanie przez WSA w Warszawie, że pominięcie wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego, zawartego w odwołaniu od orzeczenia dyscyplinarnego z 27 stycznia 2022 r. Komisji Dyscyplinarnej- o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż zaskarżone orzeczenie nie zawiera w uzasadnieniu faktów, jakie Komisja Dyscyplinarna uznała za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich oparła się dowodach, a co uniemożliwia wprost jego kontrolę instancyjną i przeprowadzenie- na nowo przewodu w całości- naruszając przy tym zasadę bezstronnego arbitra i rzetelnego procesu- było prawidłowe, gdy oczywiście działanie to było sprzeczne z prawem; c. art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez sanowanie WSA w Warszawie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, z przeprowadzaniem zebranych ad hoc dowodów (dopuszczonych wcześniej z urzędu samodzielnie przez Przewodniczącego Składu, z pominięciem Kolegialności Komisji Odwoławczej) na niekorzyść obwinionego, gdy w istocie, zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego- dowody te (np. kilkadziesiąt służb i dyżurów, do pełnienia których skarżący był wyznaczony przez przełożonych po zarzuconym delikcie dyscyplinarnym z 6 grudnia 2021 r.) wskazują wprost na zaufanie przełożonych do skarżącego, jego pozytywnej właściwej postawy służbowej, z kolei nieudzielanie skarżącemu żadnych przepustek, urlopu czy czasu wolnego od listopada 2021 r. do marca 2022 r. (nawet w Święta Bożego Narodzenia i w Nowy Rok czy ferie, na które wyjechali pozostali kadeci) bez wątpienia stanowiło już szczególną dolegliwość dla skarżącego i miało oczywisty charakter represyjny z jednej strony, jak też oddźwięk profilaktyczno-wychowawczy względem pozostałych kadetów szkoły; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 184 Konstytucji, art. 6 ust. 1 EKPCz, art. 124 n i art. 114 ust. 3 ustawy o PSP w zw. z art. 438 pkt 3 i 4 k.p.k. poprzez: a. nieprzeprowadzenie przez WSA w Warszawie pełnej kontroli legalności działania Komisji Dyscyplinarnej i sanowanie w wyroku oddalającego skargę na orzeczenie dyscyplinarne o charakterze szczególnie represyjnym błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną za podstawę orzeczenia dyscyplinarnego, polegającego na całkowitym pominięciu ujawnionego i niekwestionowanego stanu zdrowia [...] skarżącego w czasie zarzuconego mu deliktu dyscyplinarnego, wiedzy przełożonych odnośnie do takiego stanu (Dowódcy kompanii, Komendanta Szkoły, psychologa, zaświadczenia lekarza psychiatry, skierowanie na badanie przez Komisje Lekarską "od 1.06.2022r."), nieskierowanie w ogóle skarżącego na badanie kontrolne przez lekarza Szkoły co do zdolności i możliwości pełnienia przezeń służb i/lub dyżurów (w tym 6 grudnia 2021r.), także w kontekście możliwości przypisania winy (wymaganej normą art. 115 ust. 1 ustawy o PSP) oraz bezzasadne i dowolne przyjęcie, że kandydat na strażaka (skarżący) podlega badaniom okresowym jak strażak "zawodowy", chociaż nie miało to w sprawie skarżącego ani znaczenia, ani zastosowania; a. sanowanie przez Sąd wymierzenia przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną rażąco niewspółmiernej kary wydalenia skarżącego ze służby za czyn z 6 grudnia 2021 r. w sytuacji, gdy: - skarżący nie był wcześniej karany dyscyplinarnie; - ujawnione zostały istotne problemy jego zdrowia psychicznego, mogące pozostawać w związku z warunkami pełnionej służby (co nie zostało wykluczone, bo nie zlecono natychmiastowych badań skarżącego przez lekarza Szkoły, także w aspekcie możliwości pełnienia w ogóle służb czy dyżurów lub udzielenia- przez Komisję Lekarską- np. urlopu zdrowotnego); - za pierwszy rok szkoły skarżący uzyskał pozytywną opinię służbową; - po "popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego" skarżący był wyznaczony kilkadziesiąt razy do służb i dyżurów (w tym w dniach szczególnych, np. w Wigilię, Nowy Rok), gdy od służby wymaga się zdyscyplinowania oraz nadzoru nad innymi strażakami, a co dowodzi wprost i oczywiście zaufania przełożonych do obwinionego; - nie mógł skarżący korzystać z przepustek, urlopów czy czasu wolnego od 6 grudnia 2021 r. do marca 2022 r. (w tym czasie jego koledzy wykorzystali średnio, przeciętnie około 35-40 dni wolnego, z feriami włącznie), pomimo że pozostawał ciągle na leczeniu farmakologicznym ([...]) i nie miał kontaktu bezpośredniego z rodzicami i narzeczoną (w następstwie olbrzymiego stresu ze sprawą syna-jego mama zmarła); II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 184 Konstytucji, art. 6 ust. 1 EKPCz oraz z art. 31 § 1- 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r., poz. 383 ze zm., dalej: "k.k.") w zw. z art. 202 § 1 i 5 k.p.k. poprzez dokonanie przez WSA w Warszawie supozycji, jakoby stwierdzone w zaświadczeniach lekarskich oraz w orzeczeniu [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW schorzenia skarżącego "nie stanowiły podstaw do kwestionowania jego poczytalności w czasie zarzuconego mu deliktu dyscyplinarnego", gdy tę okoliczność prawną mogli rozstrzygnąć jedynie biegli psychiatrzy, gdyż wymaga ona wiedzy specjalnej, zaś stwierdzone mankamenty zdrowia psychicznego z wysokim prawdopodobieństwem mogły wypełnić dyspozycję art. 31 § 1 lub 2 k.k. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego przez adwokata według norm przepisanych. Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Pismem z 14 kwietnia 2026 r. skarżący podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 p.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. 2. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji, który oddalił skargę na orzeczenie dyscyplinarne Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP z 21 kwietnia 2022 r. w którym wymierzono obwinionemu L. M. karę wydalenia ze służby. W ocenie NSA, Sąd I instancji w niniejszej sprawie zasadnie uznał, że organ wydając zaskarżone rozstrzygniecie poprawnie ustalił stan faktyczny i dokonał jego prawidłowej subsumpcji do zastosowanej w sprawie normy prawnej. W pierwszej jednak kolejności należy poczynić kilka uwag odnośnie do samej skargi kasacyjnej. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. NSA nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 2045/25). Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych polega na podaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone (z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu - ewentualnie innych jednostek redakcyjnych) oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało (art. 176 p.p.s.a.). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumpcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania, wykazać należy, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 18 marca 2026 r., sygn. akt III FSK 1124/25). Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym o wysoce sformalizowanym charakterze, objętym m.in. z tego względu tzw. przymusem radcowsko-adwokackim, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a., aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej. Niestety w niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik nie sprostał temu zadaniu. NSA nie może zastępować strony i precyzować, uzupełniać lub domyślać się jakie są rzeczywiste podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie. W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i prawa materialnego. Skarżący kasacyjnie w sposób dość swobodny dokonał swoistego "pomieszania" przepisów prawa materialnego, procesowego i ustrojowego wskazując na podstawy kasacyjne. Ponadto, sama skarga kasacyjna stanowi w dużej mierze powtórzenie zarzutów wynikających ze skargi do Sądu I instancji z uzupełnieniem niektórych przepisów p.p.s.a. i postanowień Konstytucji oraz prawa międzynarodowego. Już taki zabieg nie zasługuje na aprobatę. Skarga kasacyjna jest sporządzona w sposób niestaranny, nieczytelny i z wieloma błędami. Przykładowo można wskazać, że profesjonalny pełnomocnik wskazuje na s. 2 skargi kasacyjnej naruszenie: "art. 438 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego". Przypomnieć trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego liczy 269 artykułów zaś Sąd I instancji stosował w sprawie przepisy p.p.s.a. a nie k.p.a. W związku z tym, że skarga kasacyjna została sporządzona we wskazany sposób, NSA odniósł się do jej zarzutów w sposób łączny. 3. Zdaniem NSA, zaskarżony wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem z kilku zasadniczych powodów. Po pierwsze - okolicznością niesporną było to, że skarżący dopuścił się zachowania opisanego w zarzucie. Na żadnym etapie postępowania strona nie kwestionowała tego, że w dniu 6 grudnia 2021 r. skarżący pełnił służbę Podoficera Szkoły w Szkole Aspirantów PSP w [...] w stanie nietrzeźwości. Tego rodzaju zachowanie było niedopuszczalne, gdyż: - zakaz wnoszenia, posiadania a zwłaszcza spożywania napojów alkoholowych na terenie placówki edukacyjnej w której pełnił służbę skarżący, wynika wprost z art. 14 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; zgodnie z tym przepisem: "Zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych (...) 1) na terenie szkół oraz innych zakładów i placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych i domów studenckich; 6) w obiektach zajmowanych przez organy wojskowe i spraw wewnętrznych, jak również w rejonie obiektów koszarowych i zakwaterowania przejściowego jednostek wojskowych"; - zakaz wnoszenia, posiadania i spożywania alkoholu i innych środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych oraz zakaz przebywania pod ich wpływem na terenie Szkoły, a także stawiania się na terenie Szkoły lub w innym miejscu, w którym prowadzone są zajęcia, działania lub pełniona jest służba, w stanie po użyciu alkoholu, w stanie nietrzeźwości lub po użyciu innych środków odurzających substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych wynika również z § 43 ust. 1 pkt 6 Statutu Szkoły Aspirantów w [...]; ze Statutu wynika również konieczność przestrzegania "zasad etyki zawodowej i godności funkcjonariusza PSP" (pkt 12). Skoro więc nie była w sprawie kwestionowana okoliczność, że pełnienie służby w stanie nietrzeźwości stanowi delikt dyscyplinarny, gdyż pozostaje w sprzeczności z prawem i zasadami dyscypliny służbowej, to organ trafnie uznał, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu. Po drugie – nie ulega wątpliwości to, że rodzajem zawinionego niewykonywania obowiązków jest m.in. stawienie się na służbę strażaka w stanie wskazującym na spożycie alkoholu. Tego rodzaju przewinienie można rozpatrywać również w kategoriach sprzeniewierzenia się złożonemu ślubowaniu. Jest to poważne i rażące naruszenie obowiązków i ślubowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1912/11). Zatem zasadnie uznał Sąd I instancji, że organ miał uzasadnione powody ku temu, aby tego typu postępowanie strony zakwalifikować jako zachowanie powodujące jej odpowiedzialność dyscyplinarną opisaną w art. 115 ustawy o PSP. Zgodnie z tym przepisem: "1. Strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. 2. Strażak odpowiada dyscyplinarnie również za popełnione przestępstwa lub wykroczenia, niezależnie od odpowiedzialności karnej". Podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków jest popełnienie czynu w sposób zawiniony (por. P. Szustakiewicz (red.), M. Wieczorek (red.), Państwowa Straż Pożarna. Komentarz, LEX/el. 2024). Warunkiem zastosowania odpowiedzialności dyscyplinarnej jest nie tylko wykazanie nienależytego wykonywania obowiązków służbowych oraz popełnienie czynów sprzecznych ze złożonym ślubowaniem, lecz także wykazanie, że były ono zawinione (por. wyrok NSA z 11 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1044/09). Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy strażak: 1) ma zamiar nienależytego wykonania obowiązków służbowych, tj. chce w ten sposób je wykonać albo przewidując możliwość ich wykonania w ten sposób, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru nienależytego ich wykonania, wypełnia obowiązki w sposób nienależyty na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. W postępowaniu dyscyplinarnym strażaków nie zostały stworzone odrębne, charakterystyczne jedynie dla tego postępowania, rodzaje winy. Winę w tym postępowaniu dyscyplinarnym należy rozumieć w taki sam sposób, jak wyjaśnia to prawo karne. Należy więc na potrzeby postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko strażakom stosować wykładnię winy, która jest już ustalona w prawie karnym (zob. wyrok WSA w Warszawie z 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 756/10). Po trzecie – prawidłowo również przyjął Sąd I instancji, że bez żadnego wpływu na rozstrzygnięcie organu pozostawały zarzuty podniesione w skardze a odnoszące się do kwestii poczytalności strony w trakcie popełniania zarzucanego czynu i w trakcie rozpraw przed organami obydwu instancji. Zarzut ten został w zasadzie w całości powtórzony w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 124n ustawy o PSP w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków PSP stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k. Skoro więc sam ustawodawca odstąpił od zasady bezpośredniego stosowania przepisów procedury karnej, to materia poczytalności strony w trakcie naruszania dyscypliny służbowej nie rzutowała na możliwość zastosowania sankcji dyscyplinarnych. Nie sposób abstrahować od tego, że inny jest cel postępowania karnego, a inny postępowania dyscyplinarnego, do którego przepisy procedury karnej stosuje się wyłącznie odpowiednio. Po czwarte - w niniejszej sprawie Sąd I instancji dopuścił jako dowód orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z 21 listopada 2022 r. Dokument ten jednak nie potwierdza tezy o możliwej [...] strony wynikającej z ustalonego schorzenia. Z orzeczenia tego wynika tylko tyle, że Komisja Lekarska rozpoznała u skarżącego [...] uznając go jednocześnie za zdolnego do służby choć z pewnymi ograniczeniami. Zasadnie stwierdził Sąd I instancji, że nie wymaga dowodu fakt, że służby w PSP nie mogłaby pełnić osoba [...]. Tak więc stwierdzenie przez Komisję zdolności strony do służby było jednoznaczne z uznaniem skarżącego za osobę poczytalną, tj. zdolną do kierowania swoim zachowaniem. Po piąte – Sąd I instancji prawidłowo również odniósł się w uzasadnieniu wyroku do kwestii adekwatności wymierzonej kary do popełnionego przewinienia. Przepis art. 117 ust. 1 ustawy o PSP wymienia pięć kar dyscyplinarnych: upomnienie, naganę, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, wydalenie ze służby. Kolejność wyliczenia kar w art. 117 ust. 1 ustawy o PSP nie jest przypadkowa. Kary zostały wymienione, zaczynając od najłagodniejszej do najsurowszej. Gradacja kar dyscyplinarnych jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił wprawdzie, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, pozostawiając to do uznania właściwego organu. Jednak nie może budzić wątpliwości, że wybór każdej z kar nie może być dowolny, ale uzasadniony i poparty konkretnymi argumentami, uwzględniającymi indywidualne właściwości samego obwinionego, a także indywidualny charakter przypisanego przewinienia dyscyplinarnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 960/10 i wyrok NSA z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 891/10). Sąd uznał, że organ w sposób wystarczająco wyczerpujący i przekonujący uzasadnił ową materię. Wskazał przy tym wymagane (pożądane) odpowiednie cechy osoby, która zamierza zostać strażakiem oraz istotę tej służby. Prawidłowo przyjęto, że skoro już na tak wstępnym etapie kształcenia, strona nie poddała się rygorom dyscypliny służbowej, wykazując wobec niej stosunek wysoce lekceważący, to brak jest logicznych przesłanek mogących uzasadniać przypuszczenie, że będąc już strażakiem PSP skarżący będzie zachowywać się poprawnie nie łamiąc prawa. Stąd też dokonana skarżonym orzeczeniem eliminacja skarżącego ze służby, jawi się jako uzasadniona a wręcz konieczna, bez względu na pozostały czas do ukończenia służby (jak wskazuje skarżący kasacyjnie – 6 tygodni) czy też wcześniejsze pozytywne opinie służbowe i brak innych kar dyscyplinarnych. O nieprawidłowym rozstrzygnięciu nie może też skutecznie świadczyć okoliczność pełnienia przez skarżącego służb (tj. dopuszczania go przez przełożonych do ich pełnienia) po dacie popełnienia czynu (w Wigilię i Nowy Rok jak podaje skarżący kasacyjnie). Ta okoliczność nie niweluje przecież faktu popełnienia zarzucanego czynu jak też nie usuwa niezgodności z prawem karygodnego zachowania strony. Kara wydalenia ze służby oznacza zwolnienie strażaka ze służby. Kara ta jest najsurowszą karą dyscyplinarną. Równoznaczna jest z całkowitym rozwiązaniem stosunku służbowego i usunięciem obwinionego z formacji. Ten rodzaj kary powinien być wymierzany wówczas, gdy waga popełnionego przewinienia dyscyplinarnego nie pozwala na dalsze pełnienie przez niego służby (por. wyrok NSA z 16 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 209/11). Wymierzenie tej kary wskazuje, że obwiniony popełnił czyn całkowicie dyskwalifikujący go jako strażaka. Waga i charakter czynu powodują, że nie jest możliwe dalsze pozostawanie strażaka w służbie. Zdaniem NSA, taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, co zasadnie stwierdził organ i ocenił Sąd I instancji. Po szóste - sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji" (por. wyrok NSA z 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3347/15; wyrok WSA w Poznaniu z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1110/17). Od sądu administracyjnego nie można domagać się, aby zastąpił organ w zakresie wymiaru karu. Nie może on tego uczynić. Natomiast jest on władny dokonać oceny, czy właściwy organ, nakładając określoną karę, ocenił i prawidłowo zastosował dyrektywy jej wymierzenia (B. Opaliński, M. Rogalski, P. Szustakiewicz, Ustawa o Policji. Komentarz, 2020, s. 433–434). 4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 sierpnia 2023
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Artur Kuś /sprawozdawca/ Kazimierz Bandarzewski Tamara Dziełakowska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny