II SA/Bk 1224/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 maja 2025 r. nr B.RUZ.4217.4.2025 w przedmiocie obowiązku likwidacji urządzenia wodnego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 22 maja 2025 r., nr B.RUZ.4217.4.2025, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor ZZ") z 25 marca 2025 r., nr BA.ZUZ.534.7.2024, na mocy której organ I instancji: I. nałożył na A. K. (dalej: "skarżący") obowiązek likwidacji urządzenia wodnego, tj. rurociągu o średnicy 10 cm i długości 77,0 m, który został wykonany w wyniku przebudowy rowu otwartego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na działce nr [...], obręb [...], gm. N., poprzez: 1. likwidację ww. rurociągu na dz. nr [...], obręb [...], gm. N. od punktu o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia [...],[...],[...] do punktu o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia [...],[...],[...], 2. odtworzenie w miejsce rozebranego rurociągu rowu odkrytego o nachyleniu skarp 1:1, szerokości dna 0,6 m z dostosowaniem rzędnej dna odtwarzanego rowu do rzędnej otworu wlotowego do studni drenarskiej w punkcie o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia [...],[...],[...] i rzędnej dna istniejącego rowu w punkcie o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia [...],[...],[...]. II. zobowiązał skarżącego do likwidacji przedmiotowego rurociągu i odtworzenia rowu otwartego w terminie 180 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. III. zobowiązał skarżącego do: 1. uporządkowania terenu po zakończeniu prac związanych z rozbiórką rurociągu i odtworzeniem rowu otwartego, 2. właściwego zagospodarowania odpadów powstałych podczas prac związanych z wykonaniem niniejszej decyzji, tj. zgodnie z ustawą o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.). Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 19 lutego 2024 r. do Zarządu Zlewni w Augustowie wpłynęło pismo D. S. z prośbą o sprawdzenie urządzenia melioracji wodnych, tj. rowu, który został przebudowany na rurociąg na działce nr [...] (obręb [...], gm. N.) ze wskazaniem, że przebudowa tego rowu powoduje nienależyte przeprowadzanie wody. Pracownicy PGW Wody Polskie dokonali weryfikacji zgłoszenia w terenie. Notatka sporządzona w dniu 5 marca 2024 r. odzwierciedla poczynione ustalenia w terenie, poprzedzone analizą prowadzonej przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP ewidencji urządzeń melioracji wodnych na przedmiotowym obszarze. Następnie organ wystąpił do Starosty Augustowskiego o udostępnienie wypisów z rejestru gruntów dla dz. nr [...], obręb [...]. Pismem z 5 kwietnia 2024 r. Dyrektor ZZ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego. Jednocześnie wyznaczono termin przeprowadzenia oględzin na dzień 29 kwietnia 2024 r. W dniu 29 kwietnia 2024 r. przeprowadzono oględziny rowu, z czego sporządzono protokół. W protokole odnotowano, że na działce nr [...], obręb [...] dokonano przebudowy rowu otwartego na rurociąg na długości około 77 m i wyznaczono punkty początku i końca wykonanej przebudowy, których położenie określono za pomocą współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia [...]. Właściciel działki nr [...] oświadczył, że nie dokonał przebudowy. Protokół z oględzin udostępniono stronom postępowania, a właściciel działki, na której znajduje się przebudowane urządzenie melioracji wodnych poinformowany został o możliwości zalegalizowania dokonanej nielegalnie przebudowy oraz o konsekwencjach związanych z brakiem wystąpienia z wnioskiem o legalizację, tj. nałożeniem obowiązku likwidacji rurociągu i odtworzenia w tym miejscu rowu otwartego. Z uwagi na fakt, że w wyznaczonym terminie właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem o legalizację Dyrektor ZZ decyzją z 17 października 2024 r., nr BA.ZUZ.534.7.2024, nałożył na skarżącego obowiązek likwidacji urządzenia wodnego, tj. rurociągu o średnicy 10 cm i długości 77,0 m. Od przedmiotowej decyzji pismem z 30 października 2024 r. odwołanie wniósł skarżący, a w wyniku rozpatrzenia sprawy przez Dyrektora RZGW, decyzją z 17 grudnia 2024 r., nr B.RUZ.4219.21.2024, uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy, zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 k.p.a. wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy: 1. należycie i wyczerpująco wyjaśnić stan faktyczny sprawy, w szczególności w prawidłowy sposób ustalić zakres stron postępowania; 2. ustalić datę przebudowy urządzenia wodnego - rowu R[...]; 3. ustalić, czy obowiązujące w dacie przebudowy urządzenia wodnego przepisy prawa nakładały obowiązek uzyskania zgody wodnoprawnej na jego przebudowę; 4. wydać decyzję merytoryczną w oparciu o wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego. Podczas powtórnie prowadzonego postępowania organ I instancji wystąpił do Kierownika Nadzoru Wodnego w Augustowie o podanie informacji, w ramach jakiej inwestycji zostały wykonane urządzenia melioracji wodnych na działce nr [...] obręb [...] oraz jaki był termin wykonania tych urządzeń. Pismem z 3 lutego 2025 r. Kierownik Nadzoru Wodnego w Augustowie wskazał, iż przedmiotowe urządzenia zostały wykonane w ramach zadania inwestycyjnego "[...]" w oparciu o projekt techniczny i zgodnie z umową nr [...] z dnia 2 kwietnia 1996 r. Odbiór melioracji użytków rolnych i przekazanie do eksploatacji urządzeń melioracyjnych wykonanych w ramach powyższego zadania inwestycyjnego nastąpił w dniu 25 listopada 1996 r. Pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. Dyrektor ZZ wezwał strony postępowania o wskazanie daty dokonania przebudowy rowu otwartego na rurociąg wskazując, że w wyniku prowadzonych czynności wyjaśniających ustalono, że przedmiotowy odcinek rowu, który został przebudowany na rurociąg był widoczny na zdjęciach satelitarnych do 2005 r., natomiast od 2006 r. do dnia wystosowania wezwania brak jest jakichkolwiek śladów występowania tego rowu. W odpowiedzi na wezwanie D. S., właściciel sąsiedniej działki nr [...] obręb [...] stwierdził, że w jego ocenie przebudowy dokonano w 2006 r. Natomiast właściciel działki nr [...] obręb [...] wskazał, że od kiedy pamięta na jego działce nie było urządzonego rowu otwartego i zaprzeczył, aby taki rów na jego działce został przebudowany na rurociąg. W dniu 25 marca 2025 r. Dyrektor ZZ wydał opisaną na wstępie decyzję w przedmiocie zobowiązania skarżącego do likwidacji urządzenia wodnego. Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania Dyrektor RZGW opisaną na wstępie decyzją z 22 maja 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ZZ z 25 marca 2025 r. W ocenie Dyrektora RZGW organ I instancji wykazał się należytą starannością w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i zastosował się do wskazówek zwartych w decyzji kasacyjnej z 17 grudnia 2024 r. Organ odwoławczy przytoczył art. 196 u.P.w. oraz art. 240 ust. 4 pkt 15 u.P.w. Dalej podkreślił, że na istnienie rowu melioracyjnego na działce nr [...] obr. [...] wskazuje prowadzona przez Dyrektora ZZ ewidencja urządzeń melioracji wodnych. Informację na ten temat zawarto w treści zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ pozyskał informację o dacie wykonania rowu otwartego (pismo Kierownika Nadzoru Wodnego w Augustowie PGW WP z dnia 3 lutego 2025 r.). Pismo to, w połączeniu z mapą z ewidencji urządzeń wodnych stanowią dokumenty urzędowe, którym na podstawie art. 76 k.p.a. ustawodawca przyznaje najwyższą wartość dowodową. Organ administracji publicznej nie może dowolnie odrzucić, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Skarżący nie przedstawił żadnego kontrdowodu z dokumentu urzędowego, dlatego też organ odwoławczy uznał, że Dyrektor ZZ zasadnie przyjął, że na działce nr [...] istniał od roku 1996 otwarty rów melioracyjny. Organ odwoławczy wskazał na art. 389 pkt 6 w zw. z z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.P.w. Zaznaczył, że do przepisu tego odniósł się Dyrektor ZZ w zaskarżonej decyzji, a zatem zarzut odwołującego, że organ I instancji nie dostrzegł art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy uznać należy za nietrafny, tym bardziej, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie można stwierdzić jakoby przebudowa rowu poprzez jego zarurowanie służyła zachowaniu funkcji tego urządzenia. Zdaniem Dyrektora RZGW organ I instancji trafnie przeanalizował zmieniające się w czasie przepisy prawa dotyczące wykonania urządzenia wodnego. Organ wskazał na historyczne regulacje, a następnie podkreślił, że na gruncie obecnie obowiązującej ustawy rów jest urządzeniem wodnym - zgodnie z definicją zawartą w art. 16 pkt 65 lit. a) ustawy: "przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym rowy". W odniesieniu do gruntów niepokrytych wodami płynącymi zastosowanie ma paremia superficies solo cedit. Oznacza to, że wszystko, co jest częścią składową gruntu dzieli jego los prawny. W prawie polskim zasadę tę ilustruje art. 48 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, zgodnie z którym z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane. Natomiast zgodnie z art. 47 § 1 k.c. część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Ponieważ ustawa nie normuje kwestii związanych z własnością urządzeń wodnych zlokalizowanych na gruncie nie pokrytym wodami płynącymi w sposób odmienny niż k.c., zastosowanie mają przytoczone powyżej regulacje ogólne dotyczące nieruchomości. W związku z tym organ odwoławczy podkreślił, że rów, jako stanowiące trwale związane z gruntem urządzenie wodne, jest własnością właściciela działki, przez który przebiega. W niniejszej sprawie przedmiotowy rów stanowi własność właściciela działki o nr geod. [...] - skarżącego. Dalej organ wskazał, że w związku z powyższym konsekwencje przebudowy rowu, w przypadku wykazania, iż dokonano jej w sposób nielegalny, obciążają obecnego właściciela działki. Zdaniem Dyrektora RZGW organ I instancji prawidłowo przyjął, że obecny właściciel działki nr [...] jest właścicielem urządzenia wodnego. Ustalono również, że przebudowy rowu na jego działce dokonano w okresie, kiedy na takie działanie wymagane było uzyskanie właściwej zgody wodnoprawnej. Dokładna data dokonania takiej przebudowy nie jest istotna, albowiem od momentu powstania rowu otwartego do czasu wydania zaskarżonej decyzji podmiot planujący przebudowę istniejącego urządzenia wodnego winien na takie działanie uzyskać stosowną zgodę właściwego organu, ewentualnie wystąpić z wnioskiem o zalegalizowanie nielegalnie wykonanej przebudowy. Z takim wnioskiem jednak odwołujący do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wystąpił i konsekwentnie wskazywał, że przebudowy nie wykonał, jak również, że na jego działce, od kiedy pamięta, nie było rowu otwartego. Organ podkreślił, że twierdzeń tych nie poparto żadnym dokumentem pozwalającym na uznanie, że mają one większą wartość niż twierdzenia osoby, która zgłosiła fakt przebudowy rowu. Dyrektor RZGW podniósł, że istotą problemu w niniejszej sprawie jest kwestia tego, czy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy zasadnie uznał, iż przedmiotowe urządzenie wodne, tj. rurociąg o średnicy 10 cm i długości 77,0 m wykonany w miejsce dotychczasowego rowu otwartego wykonany został bez wymaganej zgody wodnoprawnej. W ocenie organu Dyrektor ZZ w Augustowie w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości ustalił, że na działce nr [...] istniało urządzenie wodne, które następnie zostało przebudowane. Ustalono również, że w czasie kiedy dokonano przebudowy przepisy regulujące gospodarkę wodną nakładały obowiązek uzyskania na takie zamierzenie odpowiedniej zgody wodnoprawnej. W sposób bezsporny ustalono również właściciela urządzenia wodnego – tak więc konsekwencje robót wykonanych na tym urządzeniu wodnym obciążają obecnego właściciela tego urządzenia. Nie budzi wątpliwości również fakt, że obecny właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem o legalizację nielegalnie wykonanej przebudowy. W świetle powyższych faktów organ uznał, że wszystkie przesłanki do nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej zostały spełnione (i udowodnione) a zatem Dyrektor ZZ zasadnie zastosował przepis art. 190 § 13 ustawy i orzekł jak w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wspomniał, że poprzednia decyzja organu I instancji w niniejszej sprawie z 17.10.2024 r. uchylona została przez Dyrektora RZGW wyłącznie z uwagi na fakt, że w trakcie prowadzonego postępowania nie ustalono kiedy urządzenie zostało przebudowane, co za tym idzie, czy w czasie tym istniał obowiązek uzyskania na takie działanie odpowiedniej zgody wodnoprawnej. W trakcie powtórnie prowadzonego postępowania zaniedbanie to zostało naprawione, a przesłanki, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zostały opisane w jej treści. W dalszej części organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania, nie podzielając ich. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz 81a § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. przez dowolne obciążenie skarżącego obowiązkiem przeprowadzenia przeciwdowodu na wykazanie, iż na jego działce nr [...], obręb [...], nie istniał od roku 1996 otwarty rów melioracyjny oraz przez zaniechanie wskazania niebudzących wątpliwości dowodów, potwierdzających, że na działce oznaczonej nr [...], obręb [...], gm. N. został wykonany w roku 1996 rów odkryty, który w roku 2006 został przebudowany na rurociąg, bowiem daleko niewystarczające są: a) twierdzenia zawarte w piśmie z 3 lutego 2025 r., że w roku 1996 wykonany został rów otwarty na działce skarżącego, które to twierdzenia nie znajdują potwierdzenia z pozostałym materiałem dowodowym, zgromadzonym w przedmiotowej sprawie, b) zdjęcia pozyskane z różnych stron internetowych datowane na styczeń 2006 r. i na marzec 2006 r., które pozbawione są wiarygodności już z tej przyczyny, że pochodzą z niewiadomego źródła, c) dane uzyskane z ewidencji melioracji urządzeń, prowadzonej na podstawie art. 196 ust. 1 Prawa wodnego, które nie pozwalają na dokonanie ustaleń, że rów otwarty był o nachyleniu skarp 1:1, szerokości dna 0,6 m z dostosowaniem rzędnej dna odtwarzanego rowu do rzędnej otworu wlotowego do studni drenarskiej w punkcie o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia [...],[...],[...] i rzędnej dna istniejącego rowu w punkcie o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia [...],[...],[...], a odmienny wniosek jest wprost sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, 2. naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez rozstrzygnięcie na niekorzyść Odwołującego, występujących w sprawie nie dających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, 3. oczywiste naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia, tworzącego jedynie pozór wywiązania się z nałożonych tym przepisem wymogów, 4. oczywiście niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 190 ust. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.). Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi RZGW oraz zasądzenie od niego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora RZGW z 22 maja 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ZZ z 25 marca 2025 r., nakładającą na skarżącego obowiązek likwidacji urządzenia wodnego – rurociągu o średnicy 10 cm i długości 77,0 m, który został zdaniem organów wykonany w wyniku przebudowy rowu otwartego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na działce nr [...], obręb [...], gm. N.. W sentencji decyzji wskazano współrzędne geograficzne położenia ww. rurociągu nakazując jego likwidację i odtworzenie w jego miejscu odkrytego rowu o podanych parametrach, w terminie 180 dni od dnia uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności oraz zobowiązano skarżącego do uporządkowania terenu po zakończeniu ww. prac i należytego zagospodarowania odpadów. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia kryterium zgodności z prawem Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa i nie ma podstaw do jej uchylenia. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest art. 190 ust. 13 u.P.w. (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm.) stanowiący, że: jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 (wniosek o legalizację urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia), lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Nałożenie przedmiotowego obowiązku wymaga łącznego spełnienia trzech przesłanek: po pierwsze - stwierdzenia wykonania urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, po drugie – ustalenia właściciela urządzenia wodnego, a po trzecie – braku wystąpienia przez właściciela urządzenia wodnego z wnioskiem o legalizację lub nie uzyskanie przez niego decyzji legalizacyjnej. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie wyjaśniające umożliwiło poczynienie na jego podstawie kompletnych ustaleń faktycznych, pozwalających na stwierdzenie ziszczenia się każdej z ww. przesłanek. W świetle art. 16 pkt 65 lit. a u.P.w. nie budzi wątpliwości, że rowy są urządzeniami wodnymi rozumianymi jako urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Z art. 389 pkt 6 u.P.w. wynika z kolei, że na wykonanie urządzeń wodnych jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. Przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się przy tym odpowiednio do (m.in.) przebudowy tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji (art. 17 ust. 1 pkt 4 P.w.). Zatem przebudowa rowu – jako działanie mieszczące się w pojęciu wykonania urządzenia wodnego – wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (zob. wyrok WSA w Lublinie z 23 kwietnia 2025 r., II SA/Lu 50/25, nieprawomocny). Na przebudowę urządzeń wodnych (rowów) wymagane było pozwolenie wodnoprawne również na gruncie poprzedniej ustawy – Prawo wodne z 2001 r. (wejście w życie 1 stycznia 2002 r., uchylenie z dniem 1 stycznia 2018 r.). Pozwolenie to wydawane jest na wniosek, do którego załącza się operat wodnoprawny zawierający część opisową i graficzną, z planem urządzeń wodnych i zasięgiem ich oddziaływania naniesionym na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 23 kwietnia 2024 r., II SA/Bk 65/24 – przytaczane w wyroku uzasadnienia dostępne są w bazie CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy PGW Wody Polskie prawidłowo ustaliły wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności faktyczne. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że na działce skarżącego o nr geod. 8 od 1996 r. znajdowało się urządzenie wodne (rów otwarty). Fakt jego istnienia udowodniono na podstawie urzędowej ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, a także pisma Kierownika Nadzoru Wodnego w Augustowie PGW WP z 3 lutego 2025 r., z którego wynika, że rów oddano do eksploatacji w dniu 25 listopada 1996 r. Wyjaśnienia wymaga, że wspomnianą ewidencją prowadzi się w celu zapewnienia dostępu do informacji o urządzeniach melioracji wodnych oraz o zmeliorowanych gruntach (art. 196 ust. 1 u.P.w.). Ewidencja zawiera dane dotyczące urządzeń melioracji wodnych, w szczególności ich rodzaj, liczbę, lokalizację i parametry techniczne oraz dane dotyczące zmeliorowanych gruntów (ust. 2). Rejestr ten stanowi wiarygodny dokument urzędowy o zwiększonej mocy dowodowej. Stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone (vide art. 76 k.p.a.). W istocie okoliczności wynikających z takiego dokumentu nie trzeba dowodzić za pomocą innych środków (zob. P. Dańczak, komentarz do art. 76 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, A. Krawczyk, Warszawa 2025, LEX/el.). Oczywiście wzmocniona moc dowodowa dokumentu urzędowego nie ma charakteru bezwzględnego, jednakże skarżący nie przedstawił żadnego wiarygodnego dowodu przeciwko informacjom wynikającym z ewidencji. Trzecim dowodem na istnienie rowu są powszechnie dostępne dane zamieszczone w systemie informacji przestrzennej Geoportal (dostęp: geoportal.gov.pl), które są wykorzystywane nie tylko przez organy administracji publicznej, ale również przez sądy administracyjne w celu ustalenia lub potwierdzenia relewantnych dla sprawy okoliczności (zob. wyrok NSA z 3 października 2014 r., II OSK 774/13). W orzecznictwie wskazuje się, że wydruki z geoportal.gov.pl, jako portalu prowadzonego przez organ władzy publicznej, stanowią przydatny i wiarygodny materiał dowodowy m.in. w sprawach dotyczących ochrony przyrody oraz zagospodarowania przestrzennego (vide wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r., II OSK 2251/22 oraz przytaczane tam wyroki NSA: z 14 lutego 2023 r., II OSK 2877/21; z 6 listopada 2023 r., II OSK 1733/23; z 9 grudnia 2024 r., II OSK 181/24 - CBOSA). Z powodzeniem mogą być także wykorzystywane w sprawach z zakresu prawa wodnego. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że "zdjęcia pozyskane z różnych stron internetowych datowane na styczeń 2006 roku i na marzec 2006 roku pozbawione są wiarygodności już z tej przyczyny, że pochodzą z niewiadomego źródła". Zgromadzone w aktach administracyjnych archiwalne ortofotomapy z Geoportalu usuwają wszelkie wątpliwości i przekonują, że otwarty rów melioracyjny R[...] istniał na działce nr [...] przed rokiem 2006. Zobrazowania, pozyskane przez organy obu instancji, a następnie zweryfikowane osobiście przez skład orzekający, dyskwalifikują linię obrony skarżącego, który nieskutecznie usiłuje przekonywać, że na jego działce takiego rowu nie było. Jednocześnie organy zasadnie uznały oświadczenia skarżącego za gołosłowne. Przy czym nadmienić trzeba raz jeszcze, że podstawowym dokumentem, który stanowi dowód istnienia rowu przed 2006 r., jest dokument urzędowy w postaci danych (mapy) z ewidencji urządzeń melioracji wodnych, na których widnieje czerwona linia z oznaczeniem "R". Oznaczenie to, stosownie do załącznika do Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów i ustalania obszaru, na który urządzenia melioracji wodnych wywierają korzystny wpływ (Dz. U. poz. 1165), oznacza właśnie rów. Nie było także podstaw do odebrania wiarygodności pismu Kierownika Nadzoru Wodnego w Augustowie PGW WP z 3 lutego 2025 r., nawet przy założeniu, że – jak twierdzi skarżący, a z czym polemizuje organ – nie można przypisywać mu wagi dokumentu urzędowego. Następnie stwierdzić należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci wspomnianych archiwalnych ortofotomap z roku 2005 i 2006, a uzupełniająco także oświadczenie D. S. (k. 98 akt admin.), nie pozostawia wątpliwości co do tego, że sporny rów melioracyjny został przebudowany poprzez jego zarurowanie w roku 2006. Materiał dowodowy w tym zakresie został prawidłowo uzupełniony przez organ I instancji, wypełniając tym samym wskazania Dyrektora RZGW, zawarte w decyzji kasacyjnej z 17 grudnia 2024 r. Co więcej, organ odwoławczy potwierdził ustalenia Dyrektora ZZ, samodzielnie pozyskując i włączając do akt sprawy archiwalne zobrazowania z geoportalu ze stycznia i marca 2006 r., wykorzystując funkcję "paska czasu" (k. 131 i 130 akt admin. organu II instancji). Jak już wskazano, również sąd orzekający w sprawie samodzielnie zweryfikował te dane w Geoportalu. Na ortofotomapie z 2006 r. nie widać już zagłębienia (rowu), lecz jednolity teren (pole). Odnotować należy przy tym, że ustalenie precyzyjnego terminu przebudowy nie jest w sprawie konieczne do wydania decyzji. Wystarczające było bowiem ustalenie, że przebudowy dokonano w czasie obowiązywania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. Jak już zasygnalizowano na wstępie rozważań, z art. 122 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a) tej ustawy wynikał obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na dokonanie przebudowy spornego urządzenia wodnego. Jak stanowił art. 122 ust. 1 pkt 3, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. Do urządzeń wodnych zaliczano urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, w tym rowy (art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a)). Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do (...) przebudowy (...) tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Przepisy te zostały prawidłowo zastosowane przez organy obydwu instancji. Wskazać wypada, że analogiczny wymóg istnieje w obecnie obowiązującej ustawie Prawo wodne z 2017 r. i wynika z art. 389 pkt 6 i art. 17 ust. 1 pkt 4 u.P.w. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący jest właścicielem przebudowanego rowu R[...], a także powstałego w roku 2006 rurociągu, a więc ciąży na nim odpowiedzialność za te urządzenia wodne. Bezspornym jest natomiast, że skarżący przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie złożył wymaganego wniosku o legalizację oraz nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego. W związku z powyższym organ I instancji zobowiązany był na podstawie art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne z 2017 r. do nałożenia na skarżącego obowiązku likwidacji rurociągu i odtworzenie w jego miejscu odkrytego rowu o wskazanych w decyzji parametrach, o czym prawidłowo orzekł Dyrektor ZZ, a jego decyzja zasadnie została utrzymana przez organ odwoławczy. Jak już wskazano, wbrew zarzutom wyrażonym w skardze, organy PGW Wody Polskie wyczerpująco ustaliły i rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 8 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono najistotniejsze w sprawie kwestie, wystarczające do wydania rozstrzygnięcia. Organy prowadziły postępowanie administracyjne prawidłowo, ustaliły stan faktyczny oraz dokonały poprawnej interpretacji przepisów prawa materialnego, tj. zarówno obecnej ustawy Prawo wodne z 2017 r., jak i poprzednich regulacji z 1974 i 2001 r. Zarzuty skargi stanowią wyłącznie nieskuteczną polemikę z ustaleniami organów. Po pierwsze w sprawie nie miał zastosowania przywoływany przez skarżącego art. 81a § 1 k.p.a., gdyż na gruncie kontrolowanej sprawy nie występują niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80-81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego. Co równie istotne, przepis nie może mieć zastosowania m.in. w sytuacji, gdy w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na te interesy (zob. wyrok NSA z 25 maja 2020 r., II OSK 3031/19). Co zaś się tyczy zarzutu obciążenia skarżącego obowiązkiem przeprowadzenia przeciwdowodu na wykazanie, że na jego działce nie istniał od 1996 r. otwarty rów melioracyjny wyjaśnić należy, że gdy organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z 10.12.2009 r., II OSK 1933/08). Organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dłużej, niż to jest konieczne dla uzyskania pewności co do stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie nie byłoby praktycznie możliwości zakończenia żadnego postępowania administracyjnego z obawy, że jakiś dowód zostanie pominięty (wyrok WSA w Gliwicach z 20.05.2022 r., III SA/Gl 1369/21). Również w piśmiennictwie trafnie wskazuje się, że co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, jednak strona ma prawo do czynnego uczestnictwa w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych (zob. H. Knysiak-Sudyka, komentarz do art. 7, teza 2 [w:] A. Cebera i in., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, LEX/el.). Jak już wskazano, w sprawie niniejszej skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, który podważyłby wiarygodność dowodów zgromadzonych przez organ. Organy nie musiały gromadzić dodatkowego materiału, gdyż ten zgromadzony był wystarczający do wydania decyzji. W skardze padł zarzut, że dane uzyskane z ewidencji melioracji urządzeń wodnych nie pozwalają na dokonanie ustaleń, że rów otwarty był o nachyleniu skarp 1:1, szerokości dna 0,6 m z dostosowaniem rzędnej dna odtwarzanego rowu do rzędnej otworu wlotowego do studni drenarskiej w punkcie o współrzędnych określonych w decyzji i rzędnej dna istniejącego rowu w punkcie o współrzędnych określonych w decyzji. Takie ustalenia, w ocenie Skarżącego, sprzeczne są z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Niemniej jednak zdaniem Sądu organ w pełni zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na wiedzy i doświadczeniu pracowników PGW Wody Polskie. Co istotne, sporny rów nie jest urządzeniem "wyizolowanym", lecz stanowi integralną część kompleksu melioracyjnego z układem odprowadzającym wody do rzeki [...]. Ułożenie rury drenarskiej na nieodpowiedniej rzędnej blokowało swobodny odpływ wody. Dlatego też parametry odtworzeniowe narzucone w zaskarżonej decyzji nie są przypadkowe, lecz zostały dostosowane do parametrów technicznych całego systemu melioracyjnego. Trafnie zwrócił na ten aspekt organ w odpowiedzi na skargę. Reasumując stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia rozpoznawanej skargi, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Małgorzata Roleder Barbara Romanczuk Marek Leszczyński