Sygnatura
II GSK 309/23
II GSK 309/23 - Wyrok NSA z 2026-04-16
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Piotr Ostrowski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 2810/21 w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 5 lutego 2021 r. nr PL.503.1.2020.MO.2 w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie apteki ogólnodostępnej bez wymaganego zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz D.D. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 lipca 2022r., sygn. akt V SA/Wa 2810/21 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2026r., poz. 143 t.j., dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę D. D. (dalej też: "strona", "skarżąca") i uchylił decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej też: "GIF", "organ") z 5 lutego 2021r., nr PL.503.1.2020.MO.2 w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie apteki ogólnodostępnej bez wymaganego zezwolenia, orzekając o kosztach postępowania sądowego. W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uwzględnienie skargi D. D. pomimo braku podstawy prawnej do tego rodzaju rozstrzygnięcia, tj. naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 11 art. 189g § 1 k.p.a., poprzez nieuprawnione twierdzenie WSA, które miało wpływ na wynik sprawy, iż organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący i niewątpliwy w zakresie ustalenia, że w sprawie nie doszło do przedawnienia możliwości wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z art. 189g § 1 k.p.a., w sytuacji w której organ posiadał dostateczny materiał dowodowy w postaci protokołów z zeznań sporządzonych w trakcie śledztwa prowadzonego przez prokuraturę pozwalający na dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie okresu stwierdzonego naruszenia, tj. organ ustalił, że strona prowadziła obrót detaliczny produktami leczniczymi na rzecz pacjentów w okresie do października 2016r. w związku z czym organ ustalił, że nie doszło do przedawnienia możliwości wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, co też zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 189g § 1 k.p.a., poprzez nieuprawnione twierdzenie WSA, które miało wpływ na wynik sprawy, iż organ nienależycie uzasadnił decyzję w zakresie ustaleń faktycznych czy w sprawie nie doszło do przedawnienia możliwości wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z art. 189g § 1 k.p.a., w sytuacji w której organ szczegółowo opisał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (na stronach 5 - 10) materiał dowodowy w postaci protokołów z zeznań sporządzonych w trakcie śledztwa prowadzonego przez prokuraturę, w oparciu o który dokonał ustaleń faktycznych w zakresie okresu stwierdzonego naruszenia, tj. organ ustalił, że strona prowadziła obrót detaliczny produktami leczniczymi na rzecz pacjentów w okresie do października 2016r. w związku z czym organ ustalił, że nie doszło do przedawnienia możliwości wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuprawnione stwierdzenie, iż organ nie rozważył w sposób należyty przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, tj. przesłanki znikomości naruszenia prawa, w sytuacji w której brak było podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów prawa, co też organ uzasadnił w zaskarżonej decyzji, ustosunkowując się do wagi naruszenia prawa i wyjaśniając dlaczego w ocenie organu nie jest ona znikoma, które miało wpływ na wynik sprawy; 4. art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji GIF z uwagi na zbadanie jej przez Sąd I Instancji przez pryzmat względów słuszności, w sytuacji w której Sąd winien był zbadać czy zaskarżona decyzja GIF zgodna jest z przepisami prawa - materialnego lub procesowego, a nie czy przemawiają za tym względy słuszności, które miało wpływ na wynik sprawy. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wniesioną skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy, a którymi związanie polega na tym, że wskazanie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i niebudzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zaskarżoną decyzję w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie apteki ogólnodostępnej bez wymaganego zezwolenia, uznał, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. O skuteczności tego rodzaju zarzutów nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z wykazaniem wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie wykazał, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok Sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Wpływ ten należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (wyroki m.in. NSA z 23 listopada 2018r., sygn. akt I OSK 41/17 oraz 14 marca 2018r., sygn. akt II FSK 2480/17). Mając na uwadze powyższe, rozpoznawana skarga kasacyjna wyżej wymienionych wymagań nie spełnia, gdyż poza ogólnikowym stwierdzeniem zawartym w pkt I. petitum skargi kasacyjnej, iż zarzuty dotyczą naruszenia mogących ieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie poszczególnych przepisów nie zostało powiązane z ich istotnym wpływem na wynik sprawy. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut procesowy, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji GIF z uwagi na zbadanie jej przez Sąd I Instancji przez pryzmat względów słuszności. Zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli: 1) nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, 2) uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego stwierdził bądź nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011r., sygn. akt II OSK 1985/09, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 marca 2025r., III FSK 1631/23 (CBOSA) podkreślił, że jednym z elementów koniecznych uzasadnienia jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sąd powinien podać argumenty, którymi kierował się wydając takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Obowiązkiem Sądu I instancji jest więc przeprowadzenie wywodu prawnego, w którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. Oznacza to, iż powinny być wskazane przepisy prawa mające zastosowanie w rozstrzyganej sprawie oraz wyjaśnienie ich znaczenia. W uzasadnieniu powinna również zostać uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził Sąd, stosując określone normy prawne. Co istotne, uzasadnienie orzeczenia sądowego spełnia także istotną rolę porządkującą, obligując stosującego prawo do prawidłowej i pełnej rekonstrukcji stanu faktycznego pod kątem jego dalszego przyrównania do miarodajnej normy prawa materialnego i ustalenia na tej podstawie ostatecznego wyniku sprawy. Dlatego też składające się na uzasadnienie dwie podstawy rozstrzygnięcia: faktyczna i prawna muszą tworzyć łącznie jedną całość, którą powinna cechować wewnętrzna spójność, tak aby nie było zasadniczych wątpliwości co do tego, jaki stosunek faktyczny i w jaki sposób sąd wiążąco uregulował" (zob. wyrok NSA z 20 maja 2025r., sygn. akt III OSK 7471/21, CBOSA i przyw. w nim orzecznictwo). W judykaturze podkreśla się wagę prawidłowo skonstruowanego uzasadnienia na tle obowiązków organów administracji wynikających z art. 153 p.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że jakkolwiek decydujący wpływ na postępowanie administracyjne i wydane w nim rozstrzygnięcie ma sentencja orzeczenia Sądu administracyjnego, to związanie organu administracji publicznej dokonaną oceną prawną wypływa wprost z uzasadnienia orzeczenia Sądu, w którym ta ocena została zawarta. Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracyjny powinien zastosować się nie tylko do tej oceny, która legła u podstaw wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, ale także oceny prawnej, która w kontekście zarzutów skargi i dokonanej kontroli legalności uznawała działania organu administracji za zgodne z prawem. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1762/12, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Warszawie podejmując zaskarżone orzeczenie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd I instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd przedstawił spójną ocenę prawną oraz zawarł wskazania co do dalszego postępowania. Zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego, co należy podkreślić polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił dlaczego w niniejszej sprawie uznał, że doszło do naruszenia prawa przy rozpoznawaniu sprawy, a w konsekwencji dlaczego uchylił kontrolowaną decyzję. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza z jednej strony, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Z drugiej zaś strony oznacza, że Sąd I instancji nie jest zobligowany do uwzględnienia każdego nawet irrelewantnego wniosku czy argumentu skargi (por. uchwała NSA z 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09). Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. może zaś stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy Sąd I instancji: 1) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić; 2) rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem; 3) rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy; 4) nie rozpoznał istoty sprawy (zob. np. wyrok NSA z 17 września 2018r., II OSK 3343). Nie jest natomiast dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy, ani też kwestionowanie prawidłowości zajętego przez Sąd I instancji stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego dokonanego przez ten Sąd (zob. np. wyrok NSA z 17 września 2018r., II OSK 3343/17). Odnosząc się zaś do naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. przede wszystkim należy przywołać ich treść. Z pierwszego z nich wynika, że Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Drugi zaś przewiduje, że kontrola działalności administracji publicznej przez Sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zauważyć zatem wypada, że wskazane przepisy mają charakter ustrojowy, w sposób najbardziej ogólny i generalny określają zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez Sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej albowiem Sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem, do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W przypadku zatem, gdy strona chce zarzucić niewłaściwą kontrolę skargi, przepis ten musi zostać powołany w połączeniu z przepisami, które Sąd mógł naruszyć w toku sprawowania tej kontroli (por. wyroki NSA z 5 kwietnia 2019r., sygn. akt I OSK 1598/17, LEX nr 2865751). Zarzut niedostatecznego rozważenia zarzutów skargi nie może być podnoszony poprzez powołanie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2019r., sygn. akt I OSK 2541/17, LEX nr 2724722). Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 15 maja 2019r.,sygn. akt I OSK 3649/18, LEX nr 2656502). Ponadto w orzecznictwie NSA prezentowany jest jednolity pogląd, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, zarzuty nie są trafne (por. wyrok NSA z 11 marca 2015r., sygn. akt I OSK 2383/14, LEX nr 1666121, wyrok NSA z 4 marca 2015r., sygn. akt II GSK 78/14, LEX nr 1677528, wyrok NSA z 30 czerwca 2015r., sygn. akt II FSK 1442/13, LEX nr 1783566, wyrok NSA z 30 czerwca 2015r., sygn. akt II FSK 1443/13, LEX nr 1774171). Tym samym postawiony zarzut kasacyjny należało uznać za nieskuteczny. Zdaniem NSA, słusznie Sąd I instancji przyjął, że organ nie ustalił w sposób niewątpliwy, że w sprawie nie doszło do przedawnienia możliwości wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189g § 1 k.p.a.), a ponadto nie rozważył w sposób należyty określonej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej, tj. przesłanki znikomości naruszenia prawa. Słusznie WSA wskazał, że w uzasadnieniach obu wydanych w sprawie decyzji brak jest jednoznacznego wskazania co do okresu stwierdzonego naruszenia, biorąc pod uwagę ciągłość działań skarżącej. Zasadnie podniósł, że w uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano jedynie, że skarżąca zaprzestała wydawania produktów leczniczych pacjentom "ok. 2016r.", zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ nie dał wiary skarżącej, że zaprzestała wydawania produktów leczniczych przed 2016r., przy czym znajdujące się w aktach zeznania świadków wskazują jedynie na daty wizyt, ale nie potwierdzają jednoznacznie, że w dacie ostatniej wizyty danego pacjenta zostały mu wydane leki przez skarżącą. W tym zakresie wskazał na przywołane przez organ zeznania świadka J. K. z 8 grudnia 2016r., która zeznała jedynie, że odbyła wizytę w październiku 2016r., lecz wbrew tezie organu nie wskazała, że podczas tej właśnie wizyty skarżąca wydała jej leki, bądź wypisała na nie receptę, której jej nie wręczyła. Zgodnie zaś z art. 189g § 1 k.p.a. administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Słusznie wskazał, że organ nie rozważył też w sposób należyty określonej w art.189f § 1 pkt 1 k.p.a., przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej, tj. przesłanki znikomości naruszenia prawa biorąc jedynie pod rozwagę to, że naruszenie nie miało charakteru incydentalnego oraz to, że nie było zapewnionej kontroli co do warunków przechowywania produktów leczniczych w gabinecie skarżącej. Nie zbadał natomiast zagrożenia dla reglamentacji obrotu produktami leczniczymi, pomijając okoliczność, iż wydawane pacjentom przez skarżąca leki pochodziły ze znanej skarżącej apteki, jej działanie polegało jedynie na wyręczaniu pacjentów w osobistym realizowaniu wystawianych przez nią zgodnie z prawem recept. Organ nie wskazał, czy doszło w związku z tym do naruszenia prawem chronionych dóbr pacjentów, czy też zagrożenia ich zdrowia bądź życia, ewentualnie zagrożenia dla reglamentowanego łańcucha obrotu produktami leczniczymi z punktu widzenia bezpieczeństwa leków i produktów leczniczych. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca nie zbywała (nie wydawała) leków poza gabinetem lekarskim i czyniła to dopiero po przeprowadzonej konsultacji lekarskiej i po wystawieniu recepty na dany lek. Skarga kasacyjna okoliczności tych skutecznie nie podważa. Wobec tego prawidłowo Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu, że w realiach kontrolowanej sprawy należało zastosować przyjęty wymiar kary, by nie dopuścić do naruszenia przez skarżącą prawa w przyszłości. Skarżąca bowiem zaprzestała stosowania omawianej praktyki z chwilą powzięcia wiadomości o jej nielegalności. Ponadto słusznie wskazał, że miarkując wymiar kary pieniężnej organ winien uwzględnić wskazane w art. 127 ust. 2 p.f. okoliczności oraz zakres naruszenia, jak również zaprzestanie stosowania omawianej praktyki z chwilą powzięcia wiadomości o jej nielegalności. Oznacza to, że organ nie przeprowadził wymaganej prawem analizy w tym zakresie, ograniczając się do odwołania do ogólnych celów regulacji i znaczenia naruszonego obowiązku. Przedmiotem kontroli Sądu była zatem nie ocena, czy przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 oraz art. 189g § 1 k.p.a. zostały spełnione, lecz to, czy organ dokonał ich prawidłowego rozważenia. Brak spełnienia przesłanek zastosowania wskazanych przepisów - nawet gdyby miał miejsce - nie zwalnia organu z obowiązku ich uprzedniego zbadania i uzasadnienia przyjętego stanowiska. W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd I instancji uznał, że brak jednoznacznego wskazania co do okresu stwierdzonego naruszenia oraz pominięcie przez o organ analizy przesłanek wynikających z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiło naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Obowiązek ten wynika zarówno z przepisów prawa materialnego, jak i z zasad postępowania administracyjnego, w szczególności z art. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ powinność wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. GIF winien zatem jednoznacznie wskazać okres stwierdzonego naruszenia, biorąc pod uwagę ciągłość działań skarżącej oraz czy zachodzi przesłanka do odstąpienia do wymierzenia kary i w zależności od przyjętej oceny skorzysta z adekwatnego trybu, przy czym w przypadku ponownego uznania zasadności wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, będzie obowiązany wydać wyczerpująco uzasadnioną decyzję, zarówno co do braku podstaw odstąpienia od wymierzenia kary, jak też co do jej wymiaru. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026r., poz. 118).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 lutego 2023
- Symbol z opisem
- 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Inspektor Farmaceutyczny
- Sędziowie
- Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Dariusz Zalewski Izabella Janson /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 7, art. 77 § 1 art. 189g § 1 , art. 189f § 1 pkt 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny