II FZ 175/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 746/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia i usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie ze skargi M. K. i G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2017 r., I SA/Gd 746/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił M. K. (zwanej dalej skarżącą) przywrócenia terminu do dokonania czynności. W uzasadnieniu sąd wskazał, że brak winy polega na dołożeniu należytej staranności przy dokonywaniu danej czynności. Pełnomocnik skarżącej staranności nie zachował, zatem skarżąca nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik strony tłumaczył się bowiem różnicami w zakresie terminów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym i cywilnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Zasadnie sąd I instancji wskazał, że nieznajomość procedur przez pełnomocnika nie jest okolicznością mającą uzasadnić przywrócenie terminu do dokonania czynności. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznościami takimi mogą być np. nagła choroba lub błędne pouczenie sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt l OZ 246/08, LEX nr 479292). Wyjaśnić również należy, że uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, bowiem były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy także nadmienić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, według której, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który reprezentuje stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na jej rzecz z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a strona reprezentowana przez pełnomocnika ponosi ryzyko ujemnych skutków jego niestarannego zachowania. Wobec tego przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 520/17). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).