II FZ 110/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 648/11 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie.

Wraz z zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, oddalające wniosek J.W. o wyłączenie sędziego, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, wraz z małżonką jest właścicielem domu o pow. 170 m2, nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi brutto 2.292,41 zł, na który składa się dochód uzyskiwany z zasiłku przedemerytalnego strony oraz emerytury żony. Dochody te przeznaczane są na utrzymanie trzech osób, gdyż na utrzymaniu skarżącego pozostaje także bezrobotna córka. Postanowieniem z dnia 6 września 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu wniesionego od powyższego postanowienia, sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który zaskarżonym postanowieniem zwolnił skarżącego od wpisu sądowego od zażalenia oraz oddalił wniosek strony w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego jest na tyle trudna, że uzasadnia zwolnienie strony z obowiązku finansowania kosztów postępowania zażaleniowego dotyczącego wniosku o wyłączenie sędziego. Sąd uwzględnił podaną przez stronę okoliczność zmniejszenia uzyskiwanego przez małżonków dochodu z kwoty 3.055,50 zł do kwoty 2.292,41 zł, jak również fakt posiadania przez córkę zamieszkującą z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Zwalniając stronę od kosztów wpisu sądowego od zażalenia, Sąd miał również na uwadze, że wpis sądowy od skargi został już w niniejszej sprawie uiszczony, a na obecnym etapie postępowania sadowego jedyną przeszkodą w merytorycznym rozpoznaniu sprawy jest kwestia zasadności rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie wyłączenia sędziego. Powyższe postanowienie wnioskodawca zaskarżył zażaleniem oraz zażądał zwolnienia go od kosztów sądowych w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania zażalenia, zauważyć należy, że WSA w Bydgoszczy, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, przychylił się w istocie do żądania skarżącego, jakkolwiek – biorąc pod uwagę aktualny etap postępowania sądowoadministacyjnego – uwzględnienie go w pełnym zakresie ocenił jako bezprzedmiotowe. W kontrolowanym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uwzględnił częściowo żądanie skarżącego, zwalniając go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania zażaleniowego. W tym kontekście trudno jest zrozumieć argumentację wnioskodawcy, który twierdzi, że odmawia mu się rozpatrzenia skargi przez niezawisły sąd. Na obecnym etapie postępowania, jak słusznie wskazał w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji, nie ma żadnych przeszkód natury formalnej (w tym także związanych z kosztami postępowania), które uniemożliwiałby merytoryczne rozpoznanie skargi. Zwolnienie strony z obowiązku opłacenia wpisu od zażalenia pozwoliło na nadanie biegu procesowego temu środkowi zaskarżenia, a po jego rozpoznaniu przez NSA skarga będzie mogła zostać poddana merytorycznej ocenie. Ponadto, ponieważ wpis od skargi został już opłacony, a rozstrzygnięcie o przyznaniu prawa pomocy nie może odnieść retroaktywnego skutku, zwalnianie skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów w szerszym zakresie, niż to uczynił Sąd pierwszej instancji, byłoby niecelowe. Z powyższych przyczyn zażalenie, jako nieuzasadnione, należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.