Ts 149/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 grudnia 2020 r. Pozycja 390 POSTANOWIENIE z dnia 5 lutego 20 20 r. Sygn. akt Ts 149/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu nieja wnym skargi konstytucyjnej M. J. w sprawie zgodności: 1) art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 lis topada 1964 r. – Kodeks p ostępowania c ywil- nego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w zakresie zwrotu „jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty” z art. 30 w związku z art. 77 ust. 1 oraz w związku z art. 45 ust. 1; art. 47 w związku z art. 77 ust. 1 oraz w związku z art. 45 ust. 1; art. 45 ust . 1 , a rt. 77 ust. 2; art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 2; art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 370 ustawy wymienionej w p unkcie 1 w zakresie zwr otu „nieopłaconą” z art. 30 w związku z art. 77 ust. 1 oraz w związku z art. 45 ust. 1; art. 47 w związku z art. 77 ust. 1 oraz w związku z art. 45 ust. 1; art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 , art. 79 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji ; 3) art. 123 § 2 oraz art. 398 23 § 2 zd anie 2 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 10 ust. 2 ; art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 ; art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 Konstytucji ; 4) art. 394 § 1 ustawy wymienionej w punkcie 1 w zakresie , w jakim nie dotyczy on orzeczeń s ądu drugiej instancji gdy w przedmiocie wskazanym w tym przepisie s ąd ten wypowiada się po raz pierwszy z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z a rt. 176 ust. 1; art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1; art. 31 ust. 3 , art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji ; 5) art. 77 § 1 i 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów po- wszechnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 52, ze z m.) z art. 10 ust. 2; art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 oraz w związku z art. 10 ust. 2 ; art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji p o s t a n a w i a: odmówić nadania da lszego biegu skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2020 Ts 149/19 poz. 390 2 UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 września 2019 r. (data nadania ) M. J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego ustano- wione go z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktyczne- go . 2 sierpnia 2018 r. skarżący wniósł d o Sądu Okręgowego w W. pozew o ochronę dóbr osobistych p rzeciwko Kolejom sp. z o.o. (dalej: Koleje ) . Spraw a zawisła pod sygn. akt […] . Sąd Okręgowy wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych przez wniesienie wpisu od tego pozwu. Skarżący zwrócił się do S ą du z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądo- wych. Referendarz s ądowy w Sąd z ie Okręgow ym w W. postanowieniem z 16 listopada 2018 r. (sygn. akt jw. ) oddalił ten wniosek wskazując , że skarżący nie wykazał , wbrew nor- mie ustawy , że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej od pozwu bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swoj ej rodziny . S karżący oświadczył w tym postępowaniu, że jego miesięczny dochód z tytułu wykonywania prac dorywczych wynosi 2500 - 3000 złotych , pod- czas gdy miesięczne koszty jego utrzymania wynoszą 3400 złotych. Wskazuje to, zdaniem referendarza, na wyższe ni ż zadeklarowane dochody. Weryfikacja tego stanu rzeczy nie była jednak możliwa , ponieważ skarżący nie posiada konta bankowego , a zwolnienie od kosztó w – zdaniem referendarza – prowadzi do nierównego traktowania jednostek występujących przed instytucją publ iczną . Dlatego zw o lni enie od obowiązku uiszczenia opłat sądowych mo- że zapaść jedynie w szczególnie uzasadnionej sytuacji . Pismem procesowym z 28 listopada 2018 r. skarżący zaskarżył postanowienie refe- rendarza. Sąd Okręgowy w W. utrzymał postanowienie z 16 listopada , a w następstwie tego wydanym zarządzeniem zwrócił 26 lutego 2019 r. pozew przeciwko Kolejom z uwagi na nie- usunięcie braków formalnych . Skarżący postanowił zaskarżyć to zarządzenie do Sądu Apela- cy jnego w W. (dalej: Sąd Apelacyjny) za pośrednictwem sądu pierwszej instancji . Sąd Apela- cyjny w połączonych sprawach skarżącego (sygn. akt […] ) wezwał go 11 lipca 2019 r. do usunięcia braków zażalenia przez uiszczenie 3 6 5 złotych tytułem opłaty od zażalenia na za- rządzenie z 23 paździ ernika 2018 r. oraz 90 złotych tytułem uzupełnienia opłaty od zażalenia na zarządzenie z 26 lutego 2019 r. Następnie, 16 lipca 2019 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych . 29 lipca 2019 r. Sąd Apelacyjny , wydając na posiedzeniu niejawnym prawomocne postanowie nie o sygn. akt […] , oddalił wniosek a postanowieniem z 27 sierpnia 2019 r. (sygn. akt […] ) odmówił sporządzenia uzasadnienia postanowienia o zwolnienia skarżącego od kosztów są dowych z 29 lipca. Także 27 sierpnia 2019 r. Sąd Ape- lacyjny , wydając posta nowienia (sygn. akt […] rozpatrując skargę na postanowienie wydane w sprawie o sygn. ak t […] ), odrzucił zażalenie na zarządzeni a przewodniczącego składu w Sądzie Okręgowym w W. z 23 października 2018 r. i 26 lutego 2 0 19 r. z uwagi na nieu su- nięci e braków formalnych w postaci określenia sumy , jakiej powód domaga się tytułem za- dośćuczynienia oraz nieuiszczenia opłaty sądowej należnej tytułem wniesienia tego pozwu . Skarżący w sp rawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w W. (sygn. akt […] ) oraz w związku z postępowaniem toczącym się przed komornikiem sądowym nadzorowanym prze z ten sąd (sygn. akt […] ) złożył 19 kwietnia 2019 r. do Sądu Ok ręgowego we W. skargę na przewlekłość postęp owania wraz z żądaniem zasądzenia odszkodowania w kwocie 4000 złotych oraz podjęcia czynności zmierzających do zakończenia egzekucji i podziału uzyskanej sumy pieniężnej na rzecz wierzycieli. Sąd Okręgowy we W. wezwał skarżącego 10 maja 2019 r. (sygn. ak t […] ) do uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 200 złotych pod rygorem odrzucenia tej skargi. Następnie, 23 maja 2019 r. skarżący zwrócił się do Sądu Okręgowego we W. z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych . Który sąd ten 27 czerwca 2019 r . postano wił prawomocnie oddalić. Podobnie jak w przypadku postępowa- nia przeciwko Kolejom , s karżący zwrócił się do s ądu 9 lipca 2019 r. z wnioskiem o uzasad- OTK ZU B/2020 Ts 149/19 poz. 390 3 nienie tego postanowienia. Sąd Okręgowy we W. postanowieniem z 26 lipca 2018 r. (sygn. […] ) odrzu cił wniosek oraz jednocześnie skargę na przewlekłość postępowania z 19 kwietnia 2019 r. z powodu nieuiszczenia wpisu od tej skargi. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2 393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na- dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy jej braki formalne nie został y usunięte w terminie. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustaw y lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji” . 3. Trybunał stwierdza, że skarga została sporządzona i wnie siona z zachowaniem ustawowego terminu. W trakcie wstępnej oceny spełnienia innych przesłanek formalnych dopuszczających nadanie skardze konstytucyjnej biegu pojawiły się wątpliwości co do do- kła dnego określenia ostatecznych – w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji – orzeczeń , a p rzede wszystkim w przedmiocie wyraźnego wskazania sposobu naruszenia konstytucyj- nych praw lub wolności skarżącego przez orzeczenia wydane na podstawie zaskarżonych przepisów. S karżący nie doręczył ponadto Trybunałowi oryginałów (lub kopii poświadczo- nych za zgodność z oryginałami) dokumentów dołączonych do skargi. Trybunał , wydając 7 listopada 2019 r. zarządzenie , wezwał skarżącego do usunięcia tych braków. Usuwając braki skarżący nie dochował wymogu przewidz ianego w art. 61 ust . 3 u.o.t.p.TK. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 13 listopada 2019 r. Zgodnie z powołanym przepisem , t ermin na wykonanie zarządzenia, np. przez nadanie pisma usuwającego braki w placówce pocztowej, upłynął więc 20 listopada 2019 r. N atomiast pismo to zostało nadane 21 listopada 2019 r., a więc ósmego dnia od dnia doręczenia zarządzenia z 7 listopada 2019 r. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – Trybunał Konsty- tucyjny postanowił j ak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.