Ts 84/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 maja 2020 r. Pozycja 1 31 POSTANOWIENIE z dnia 2 października 201 9 r. Sygn. akt Ts 84/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej P.M. o zbadanie zgodności: art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji „w brzmieniu obowiązującym w dacie wystawienia tytułów wykonawczych (t.j. Dz.U.1991.36.161) oraz w brzmieniu przyjętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt: […] , w zakresie, w jakim wyżej wymieniony przepis nie wskazuje jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego sytuacji , w której tytuły wykonawcze zostały wystawione niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ” z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nada nia dalsz ego bieg skardze konstytucyjnej . UZASADNIENI E 1. W s kar dze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 maja 2019 r. (data nadania), P.M. (dalej: skarżący) , reprezentowany przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z urzędu , wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Postanowieniem z 5 listopada 201 5 r. (znak: […] ) Naczelni k Urzędu Skarbowego w Ł. (dalej: organ pierwszej instancji) , działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1 w zwi ązku z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postę - powaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, ze zm.; dalej: u.p.e.a.), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie jedenastu tytułów wykonawcz ych, wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych . Na skutek zażalenia skarżącego powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (da lej : organ odwoławczy) z 30 listopada 2016 r. (znak: […] ) , wydanym na p odstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a . OTK ZU B/2020 Ts 84/19 poz. 1 31 2 Wyrokiem z 30 października 201 8 r. (sygn. […] ) Wojewó dzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji . W uzasadnieniu tego orzeczenia uznano za zasadne zarzuty skarżącego w odniesieniu do sposobu prowadzenia jego sprawy przez organy obu instancji oraz w konkluzji stwierdzono , że „o rgany administracji publicznej nie podjęły wszystkich czynności, których podjęcie było konieczne celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz nie zgromadziły w sposób wyczerpujący materiału dowodow ego, a ponadto nie odniosły się do całego materiału dowodowego już zgromadzonego w sprawie, nie przepro - wadziły postępowania wnikliwie oraz naruszyły zasadę przekonywania, czym naruszyły art. 7 , art. 8 , art. 9 , art. 11 , art. 77 § 1 , art. 80 , art. 107 § 3 i art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższą ocenę prawną i zastosują się do niej celem wyeliminowania dostrzeżonych nieprawidłowości ” . 2. Z daniem skarżącego, kwestionowany przepis jest sprzeczny z art. 2 Konstytucji (w aspekcie wywodzonych z niego zasad demokratycznego państwa prawnego oraz pewności i stabilności prawa, a także prawidłowej legislacji), jak również narusza zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji), gdyż wbrew art. 7 us tawy zasadniczej umożliwia w sposób dowolny traktowanie jednostek w sprawach podobnych . Ponadto, skarżący zarzuca zaskar - żonej regulacji naruszenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez niezaw isły i bezstronny sąd. 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 4 lipca 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tego zarządzenia – bra - ków formalnych skargi konstytucyjnej przez złożenie do akt niniejszej sprawy pięciu, poświadczonych za zgodność z oryginałem, kopii: a) wyroku Wojewódzkieg o Sądu Administracyjnego w Ł. z 30 października 2018 r. (sygn. ak t […] ) wraz z uzasadnieniem; b) postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 30 listopada 2016 r. (nr […] , UNP: […] ); c) postanowienia Naczelnik a Urzędu Skarbowego w Ł. z 5 listopa da 2015 r. (nr […] ). Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 26 lipca 2019 r. 4 . Pismem procesowym z 2 sierpnia 2019 r. (data nadania) , pełnomocnik skarżącego wykonał zarządzenie sędziego TK z 4 lipca 2019 r . w sprawie usunięcia braków formalnych. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm. ; dalej: u . o . t . p . TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2 . Stosownie do art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna może zostać wniesiona w sytuacji, gdy sąd lub organ administracji orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego na podstawie aktu norma - tywnego, któremu w skardze zarzuca się niekonstytucyjność. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu pełnego składu z 4 grudnia 2000 r. o sygn. SK 10/99 (OTK ZU nr 8/2000, poz. 300) „konstytucyjne pojęcie «orzeczenia» OTK ZU B/2020 Ts 84/19 poz. 1 31 3 o wolnościach, prawach lub obowiązkach jednostki obejmuje rozstrzygnięcia, które nakładają, zmieniają lub uch ylają obowiązki albo przyznają, zmieniają lub znoszą uprawnienia”. Są to również orzeczenia, które „autorytatywnie stwierdzają istnienie obowią - zku lub uprawnienia, jeżeli rozstrzygnięcia te mają znaczenie dla realizacji określonych uprawnień lub obowiązkó w jednostki”, a także „rozstrzygnięcia polegające na odmowie wydania jednego z wymienionych wcześniej rozstrzygnięć”. Istotą orzeczenia o wolnościach, prawach lub obowiązkach jednostki jest zawsze jego wiążący charakter, wyrażający się w powstaniu, zmianie lub zniesieniu obowiązków ciążących na określonych podmiotach (zob. m.in. postanowienia TK z: 5 grudnia 1997 r., sygn. Ts 14/97, OTK ZU nr 1/1998, poz. 9; 17 lutego 1999 r., sygn. Ts 164/98, OTK ZU nr 4/1999, poz. 83 oraz 24 listopada 2004 r., sygn. Ts 57 /04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 300, a także wyrok TK z 10 lipca 2000 r., sygn. SK 21/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 144). Charakter orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, został sprecy - zowany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK , zgodnie z którym skarg a konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana. Orzeczenie musi mieć zatem walor ostateczności. Złożenie skargi konstytucyjnej jest więc związane z bezsku - tecznym wyczerpaniem zwykłych środków zaskarżenia przewidzianych w stosownych przepisach proceduralnych (zob. np. postanowienie TK z 18 grudnia 2018 r., sygn. SK 25/18, OTK ZU A/2018, poz. 82 ). Powyższe warunkowane jest tym, że instytucja skargi konstytucyjnej ma ze swej istoty charakter subsydiarny wobec innych środków służących ochronie praw i wolności konstytucyjnych (zob. np. pos tanowienie TK z 1 września 1998 r., sygn. Ts 97/98, OTK ZU nr 6/1998, poz. 104). Toteż w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i w doktrynie prawnej (zob. Z. Czeszejko - Sochacki, Sądownictwo konstytucyjne w Polsce na tle porównawczym , Warszawa 2003, s. 27 5 i n. oraz przywołane tam orzecznictwo) stale akcentuje się, że skarga nie jest samoistnym środkiem prawnym, lecz środkiem ochrony wolności i praw, który może być wykorzystany dopiero wtedy, gdy w jednostkowej sprawie sądowej lub administracyjnej postępow anie zostało przeprowadzone i ostatecznie zakończone. 3 . W niniejszej sprawie skarżący wskazał jako ostateczne orzeczenie o jego konstytucyjnych wolnościach i prawach wyrok Wojewódzkiego Sąd u Administracyjnego w Ł. (dalej: WSA) z 30 paź dziernika 2018 r. (sygn. akt […] ). Po pierwsze, wyrok ten nie został zaskarżony skargą kasacyjną (która ma charakter zwykłego środka odwoławczego) do Naczelnego Sądu Administracyjnego i stał się w zwią - zku z tym prawomocny (zob. metrykę w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Adm inistra - cyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/46FE64ACA3) . N ie została zatem wyczerpana droga prawna w rozumieniu art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Po drugie, co należy podkreślić , wyrok ten jest dla skarżącego korzystny, gdyż WSA uznał zarzuty skarżącego względem wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć admini - stracyjnych, uchylił postanowienia organów obu instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz sformułował wyty czne odnoszące się do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego . I nnymi słowy, postępowanie dotyczące wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest nadal w toku, gdyż s tan faktyczny i prawny sprawy powstały w wyniku orzeczenia W S A wciąż wymaga aktywności ze strony właściwych organów władzy publicznej . W ystąpienie przez skarżącego ze skargą konstytucyjną na tym etapie postępowania musi zostać tym samym uznane za przedwczesne, a przez to niedopuszczalne z powodu braku ostatecznego orzeczenia negatywnie kształtującego położenie prawne skarżącego . W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – należało postanowić jak w sentencji. OTK ZU B/2020 Ts 84/19 poz. 1 31 4 P O U C Z E N I E Na podstawie art. 61 ust. 5 u . o . t . p . TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.