Ts 85/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 września 2026 r. Pozycja 141 POSTANOWIENIE z dnia 18 marca 2026 r. Sygn. akt Ts 85/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański – przewodniczący Wojciech Sych – sprawozdawca Jakub Stelina, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym, zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyj- nego z 24 września 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Przedsię- biorstwa Rolnego […] sp. z o.o. z siedzibą w G . , p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie oraz nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. O rzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 kwietnia 2024 r. (data nadania) Przedsiębiorstwo Rolne […] sp. z o.o. z siedzibą w G . (dalej: skarżąca), reprezen- towana przez pełnomocnika z wyboru, wniosła o zbadanie zgodności art. 4 ustawy z dnia 16 wrze śnia 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1382) art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz art. 20 w związku z art. 22 Konstytucji. Postanowieniem z 24 września 202 5 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalsze- go biegu skardze konstytucyjnej z uwagi na brak legitymacji skargowej skarżącej (która jest osobą prawną). Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocni- kowi skarżące j 1 października 2025 r. W zażaleniu z 8 października 2025 r. (data nadania) skarżąca zakwestionowała powyższe postanowie nie i wniosła o nadanie skardze dalszego biegu. Jej zdaniem, wydając zaskarżone orzeczenie Trybunał naruszył: – art. 79 ust. 1 Konstytucji poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie (wbrew brzmieniu tego przepisu oraz utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału), że osoba prawna nie jest uprawniona do wniesienia skargi konstytucyjnej; OTK ZU B/2026 Ts 85/24 poz. 141 2 – art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) poprzez jeg o niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie nadania skardze dalszego biegu ; – art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. e u.o.t.p.TK poprzez jego niezastosowanie i odstąpienie od po- glądu prawnego pełnego składu Trybunału co do zdolności skargowej osób prawnych w orze- czeniu wydanym w składzie jednego sędziego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyj- nego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym, badając w szczególności, czy w wyda- nym postanowieniu prawidłowo stwierdzono istnienie przesłanek odmo wy nadania skardze dal- szego biegu (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 7 u.o.t.p.TK). 2. Zażalenie skarżącej w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu. Trafnie podniesiono w nim, że Trybunał Konstytucyjny dotychczas co do zasady nie kwestionował możliwości skła- dania skarg konstytucyjnych przez osoby prawne. Odmiennie oceniana była jedynie legitymacja skargowa jednost ek samorządu terytorialnego , partii politycznych oraz publiczn ych podmiot ów gospodarcz ych – jeżeli działają w sferze imperiu m , a nie dominium (por. np. postanowienie peł- nego składu TK z 22 maja 2007 r., sygn. SK 70/05, OTK ZU nr 6/A/2007, poz. 60 ; postanowie- nia z 17 listopada 2010 r. i 15 września 2011 r., sygn. Ts 256/09, OTK ZU nr 5/B/2011, poz. 358 i 359 ; postanowienie pełnego składu TK z 18 grudnia 2013 r., sygn. Ts 13/12, OTK ZU nr II/B/2014, poz. 833 ). Pogląd ten był potwierdzony również w orzeczeniach pełnego składu Trybunału w odnie- sieniu do spółek prawa handlowego ( por. np. co do spółek akcyjnych – wyroki z: 21 grudnia 2005 r., sygn. SK 10/05, OTK ZU nr 11/A/2005, poz. 139 i 24 października 2007 r., sygn. SK 7/06, OTK ZU 9/A/2007, poz. 108; co do spół e k z ograniczoną odpowiedzialnością – wyrok z 20 września 2006 r., sygn. SK 63/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 108 ). Zastosowano go rów- nież w odniesieniu do poprzedniej skargi konstytucyjnej skarżącej, której nadano dalszy bieg postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. Ts 227/22 (OTK ZU B/2023, poz. 172; sprawa w toku – sygn. SK 37/24). Trybunał w obecnym składzie stwierdza , że kwestia legitymacji skargowej osoby praw- nej – wobec wątpliwości przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu – powinna zostać roz- ważona we właściwym trybie na etapie rozpoznania merytorycznego skargi konstytucyjnej, po uzyskaniu stanowisk pisemnych Marszałka Sejmu, Prokuratora Generalnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 8 zdanie pierwsze u.o.t.p.TK – nale- żało postanowić jak w sentencji.