Ts 271/25

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 października 2026 r. Pozycja 194 POSTANOWIENIE z dnia 20 maja 2026 r. Sygn. akt Ts 271/25 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski – przewodniczący Jakub Stelina – sprawozdawca Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 3 lutego 2026 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Z . Z . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunał u Konstytucyjnego 19 grudnia 2025 r. (data osobistego wniesienia) Z . Z . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełno - mocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że: art. 10 ust. 7 w związku z art. 10 ust. 6 w związku z art. 7c ust. 1a i 1b ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907 ; dalej: ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora ) w zakresie, w jakim „uchwała Sejmu RP o wyrażeniu zgody na zatrzymanie i tymczasowe are sztowanie posła uwzględnia wniosek po dmiotu, który nie został przewidziany w przepi - sach prawa powszechnie obowiązującego (…)”, jest niezgodny z art. 41 ust. 1 Konstytucji oraz, że art. 10 ust. 7 w związku z art. 10 ust. 6 w związku z art. 7c ust. 1a i 1b ustawy o wy - konywaniu mandatu posła i senatora w zakresie, w jakim „[nie zapewniają] posłowi na Sejm RP prawa do dwuinstancyjnego postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody przez Sejm RP na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie (…)”, jest niezgodny z art. 78 Konstytucji w związku z art. 13 i ar t. 5 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm. ; dalej: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka ) . Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w uchwale z 7 listopada 2025 r. wyraził zgodę na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie skarżącego, zgodnie z wnioskiem z 28 października 2025 r. przedłożonym przez Kierownika Zespołu Śledczego Nr 2 Prokuratury Krajowej. OTK ZU B/2026 Ts 271/25 poz. 194 2 W tym stanie rzeczy skarżący zarzucił, że wyrażenie przez Sejm zgody na jego za- trzymanie i tymczasowe aresztowanie nie nastąpiło na zasadach określonych w ustawie, po- nieważ z wnioskiem w tej sprawie wystąpił podmiot, którego status nie został uregulowany przepisami obowiązującego prawa. Z tego powodu, jak zarzucił, uchwała z 7 listopada 2025 r. „jest w sposób oczywisty sprzeczna z art. 41 ust. 1 Konstytucji RP” (s. 5 skargi). Skarżący podniósł także, że w sprawie, w związku z któr ą wystąpił do Trybunału, do- szło do naruszenia „standardu dwuinstancyjności postępowania”. Zakwestionowane w skar- dze przepisy (jednak wskazał tylko na art. 10 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senato- ra) nie przewidują bowiem środka zaskarżenia (tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) od rozstrzygnięcia, które „ingeruje w prawa i wolności obywatelskie”. Jest to, jak zarzucił, „klasyczne pominięcie ustawodawcze”. Z tego powodu zaskarżone przepisy są według skar- żącego niezgodne z art. 78 Konstytucji w zwi ązku z art. 13 i art. 5 ust. 3 Konwencji o Ochro- nie Praw Człowieka . W skardze konstytucyjnej skarżący, na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 30 listo- pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), sformułował także wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego o wstrzymaniu wykonania uchwały Sejmu z 7 listopada 2025 r. do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia skargi konstytucyjnej. Według skarżącego bez takiego orzeczenia dojdzie do powstania nieodwracalnych skutków w postaci jego zatrzymania i tymczasowego aresztowa- nia, a w konsekwencji pogorszenia stanu zdrowia. Postanowieniem z 3 lutego 2026 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 10 lute- go 2026 r.) Trybunał odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdziwszy, że nie spełnia ona podstawowego warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji. R oz- strzygnięcie, z którym skarżący łączy naruszenie swych praw , nie zostało bowiem wydane przez sąd lub organ administracji publicznej , lecz organ władzy ustawodawczej, zatem nie jest orzeczeniem w rozumieniu powyższego przepisu ustawy zasadniczej. W zażaleniu złożonym 17 lutego 2026 r. (data nadania) skarżący zarzucił, że Trybunał błędnie zinterpretował art. 79 ust. 1 Konstytucji. Nie uwzględnił bowiem tego, że pojęcia konstytucyjne należy interpretować w sposób autonomiczny oraz możliwie szeroki, tak aby zapewnić jak najpełniejszą ochronę wolności i praw jednostki. Według skarżącego powyższy przepis ustawy zasadniczej odnosi się do każdeg o niesądowego podmiotu, który z woli usta- wodawcy rozstrzyga o wolnościach i prawach jednostek, niezależnie od tego, czy jego dzia- łalność da się zakwalifikować prima facie jako wykonywanie zadań administracji publicznej. Wykładnia Trybunału jest sprzeczna z duchem ustawy zasadniczej i istotą skargi konstytucyj- nej , która ma zapewnić jednostce prawo do obrony swoich wolności i praw gwarantowanych postanowieniami Konstytucji. Skarżący, wskazawszy na orzecznictwo Trybunału podkreślił, że za nadaniem skardze dals zego biegu przemawia także kompetencja Trybunału do badania zgodności uchwał S ejmu z przepisami ustawy zasadniczej. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia i nadanie skardze dalszego biegu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalen ia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. OTK ZU B/2026 Ts 271/25 poz. 194 3 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstawy odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 2.1. Trybunał w obecnym składzie podziela stanowisko sądu konstytucyjnego wyrażone w skarżonym postanowieniu, zgodnie z którym złożona przez skarżącego skarga jest niedop uszczalna w świetle brzmienia art. 79 ust. 1 Konstytucji. W myśl tego przepisu wa - runkiem wniesienia skargi konstytucyjnej jest uzyskanie rozstrzygnięcia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej. Bez wątpienia Sejm Rzeczypospolitej Polskiej in pleno , który podjął rozstrzygnięcie, w związku z którym skarżący wniósł analizowaną skargę, nie jest podmiotem wskazanym przez ustrojodawcę. Powyższego stanowiska nie podważa sformułowany w zażaleniu zarzut zbyt wąskiego rozumienia przez Trybunał pojęcia „ organ administracji publicznej”. 2.2. Trybunał zwraca uwagę na to, że – s tosownie do art. 95 Konstytucji – Sejm wraz z Senatem sprawują w Rzeczypospolitej Polskiej władzę ustawodawczą, a w zakresie okre- ślonym przez Konstytucję i ustawy także kontrolę nad działalnością Rady Ministrów. S tatus i funkcje organu, który in casu podjął rozstrzygnięcie w sprawie skarżącego określa więc Kon stytucja . W związku z tym zdefiniowanie go jako jeden z podmiotów wskazanych w art. 79 ust. 1 Konstytucji nastąpiłoby z narusz eniem reguł przyjętych przez ustrojodawcę. 2.3. Zdanie odrębne, na które skarżący powołuje się w złożonym środku odwoław- czym, przedstawia jedynie indywidualny i osobisty pogląd sędziego Trybunału orzekającego w sprawie o sygn. SK 37/08, a nie sądu konstytucyjnego. Votum separatum w postępowaniu przed Trybunałem jest bowiem rozumiane „jako prawo sędziego sądu konstytucyjnego, który nie może zgodzić się z poglądem większości, do ujawnienia na piśmie swego odrębnego sta- nowiska” (Z. Czeszejko - Sochacki, L. Gar licki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybuna- le Konstytucyjnym , Warszawa 1999). W sądownictwie istotę tej instytucji upatruje się ogólnie w niezawisłości orzekania sędziowskiego, w poszanowaniu godności sędziego i jego moralnej odpowiedzialności za wyrok (zob. J. Bratoszewski, Zdanie odrębne w procesie karnym , War- szawa 1973). Zdanie odrębne w postępowaniu przed Trybunałem również spełnia te funkcje, ale ze względu na specyfikę procedury odgrywa szczególną rolę w uświadomieniu złożoności danej materii p rawnej, co z kolei może mieć znaczenie zarówno w procesie legislacyjnym, jak i w rozwoju doktryny (zob. Z. Czeszejko - Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym , Warszawa 1999). Zgłoszenie zdania odrębnego do orze- czenia, które zapadło większością głosów, co oczywiste, nie zagraża jego powadze, tzn. nie modyfikuje charakteru podjętego rozstrzygnięcia w aspekcie ostateczności i mocy powszech- nie obowiązującej (zob. postanowienie TK z 25 września 2017 r. sygn. Ts 170/16, OTK ZU B/2017, poz. 276 ). 2. 4 . Stanowiska Trybunału leżącego u podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu nie podważa także przywołanie w zażaleniu – na poparcie przedstawionych w nim za- rzutów – orzeczeń Trybunału z 19 czerwca 1992 r. (sygn. U 6/92, OTK ZU 1992, poz. 13 ) , 22 września 2006 r. (sygn. U 4/06, OTK ZU nr 8 / A/2006, poz. 109) oraz 10 września 2024 r. (sygn. U 4/24 , OTK ZU A/2024, poz. 88). Należy bowiem zauważyć, że powyższe orzeczenia zakończyły postępowania przed Trybunałem wszczęte na podst awie wniosków podmiotów określonych w art. 191 ust. 1 pkt 1 - 5 Konstytucji , a nie na podstawie skargi konstytucyjnej . W skazane akty rozstrzygają ponadto o zgodności uchwał z Konstytucją . W sprawie, w związ- ku z którą skarżący wystąpił do Trybunału , uchwała Sejmu nie jest przedmiotem skargi, lecz OTK ZU B/2026 Ts 271/25 poz. 194 4 rozstrzygnięciem wydanym na podstawie zakwestionowanych w niej art. 10 ust. 7 w związku z art. 10 ust. 6 w związku z art. 7c ust. 1a i 1b ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2 024 r. poz. 907). 2. 5 . Wziąwszy powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w skarżonym postanowieniu Trybunał zasadnie uznał, że skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowego warunku zaini - cjo wania postępowania, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i dlatego prawidłowo, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, odmówił nadania jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia. 3. Nieuwzględnienie zażalenia kończy postępowanie przed Trybunałem Konstytucyj- nym w sprawie skargi konstytucyjnej , co czyni bezprzedmiotowym wydanie postanowienia tymczasowego na podstawie art. 79 ust. 1 u.o.t.p.TK. Postanowienie to może być bowiem wydane tylko w czasie trwania postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej.