Wróć do: Orzeczenia TK

Sygnatura

SK 31/23

Postanowienie - umorzenie TK SK 31/23

Data orzeczenia
7 października 2026
Data publikacji
14 października 2026

Treść rozstrzygnięcia

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 14 października 2026 r. Pozycja 105 POSTANOWIENIE z dnia 7 października 2026 r. Sygn. akt SK 31/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych – przewodniczący Stanisław Piotrowicz Bogdan Święczkowski – sprawozdawca Rafał Wojciechowski Jarosław Wyrembak , po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2026 r., skargi konstytu- cyjnej spółki [ … ] sp. z o.o. o zbadanie zgodności: 1 ) art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 210 ) w „ zakresie w jakim przepis ten w razie umorze- nia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, skutkuje obciążeniem wierzyciela opłatą stosunkową w wysoko- ści 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 52 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 „ w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje stosowanie przepisów ar t. 29 do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie [tej] ustawy”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji , p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 1 4 września 2021 r. spółka [ …] sp. z o.o. (dalej: skar- żąca lub spółka) wniosła o zbadanie zgodności: OTK ZU A/2026 SK 31/23 poz. 105 2 1) art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021 r. p oz. 210 ; dalej: u.k.k. ) , w „ zakresie w jakim przepis ten w razie umorzenia postę- powania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, skutkuje obciążeniem wierzy- ciela opłatą stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwo- wania”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 52 ust. 2 u.k.k. „w zakresie, w jakim przepis ten przew iduje stosowanie przepi- sów art. 29 do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wej- ścia w życie [ u.k.k.] ”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarga została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego. Skarżąca, będąca wierzycielem w dwóch postępowaniach egzekucyjnych przeciwko temu samemu dłużnikowi , złożyła wniosek o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji z nieru- chomości, która była objęta wspólnością majątkową dłużnika i jego małżonki. O rgan egzeku- cyjny wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie tytułów egzekucyjnych z klauzulą wykonalności także przeciwko małżonce dłużnika, lecz skarżąca nie wykonała tego zobowiązania. Następnie komornik wydał postanowienia w przedmiocie umorzenia z urzędu wspomnianych postępowań z uwagi na bezczynność wierzyciela oraz ustalił koszty postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wniosła skargi na czynności komornika sądowego, które zostały oddalone postanowieniami referendarza sądowego . Te postan owienia zostały następnie zaskarżone skargą przez skarżącą , lecz sąd rejonowy utrzymał je w mocy. W związku z wyczerpaniem drogi sądowej, skarżąca pokrył a kosz t y wskazane w postanowie- niach o umorzeniu postępowań egzekucyjnych. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów konstytucyjnych przez art. 29 ust. 1 u.k.k. , skarżąca wskazała, że art. 2 Konstytucji nakłada na Rzeczpospolit ą obowiązek urzeczywist- niania zasad sprawiedliwości społecznej, podczas gdy przejawem sprawiedliwości społecznej nie jest obarczanie wierzyciela obowiązkiem ponoszenia kosztów egzekucyjnych w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego nie wyegzekwowano należności dochodzonej od dłużnika. Zdaniem skarżącej, sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego przewidzianą w art. 2 Konstytucji jest ustanowienie przepisu, który obciąża wie- rzyciela opłatą wskazaną w art. 29 ust. 1 u.k.k. , i to w sytuacji bezskutecznego postępowania egzekucyjnego. Zasadzie tej przeczy także dokonywanie zmiany przepisów, które prowadzą do pogo rszenia sytuacji wierzyciela. W zaistniałej sytuacji wierzyciel nie tylko nie wyegze- kwował przysługującej mu należności, lecz także został zmuszony do poniesienia dodatko- wych kosztów wynikających z umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei odnosząc się do naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji, skarżąca zauważyła, że nałożenie na wierzyciela obowiązku ponoszenia kosztów umorzonego postępowania egzeku- cyjnego w wysokości ustalonej w art. 29 ust. 1 u.k.k. , a także wprowadzanie zmian w przepi- sach prawnych , które dotyczą toczących się postępowań egzekucyjnych , narusza zasadę „do- puszczającą ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw, bowiem wykracza to poza zakres istniejących już obciążeń dla Wierzyciela w związku z koniecznością zainicjowania postępo- wań sądowych i egzekucyjnych bez gwarancji uzyskania spłaty ze strony Dłużnika” (zob. skarga, s. 14). Omawiając naruszenie zasady równości wobec prawa przewidzianej w art. 32 ust. 1 Konstytucji, skarżąca zwróciła uwagę , że zasadzie tej przeczy regulacja, która n iesprawiedli- wie obciąża wierzyciela obowiązkiem ponoszenia opłaty w wysokości 5% świadczenia pozo- stałego do wyegzekwowania i która zmienia regulacje prawne wobec wszczętych już postę- powań egzekucyjnych. Prowadzi to do tego, że sytuacja wierzyciela jest gorsza od sytuacji dłużnika, który nie uregulował należności wobec wierzyciela i nie poniósł żadnych dodatko- wych kosztów, które przerzucono na wierzyciela. OTK ZU A/2026 SK 31/23 poz. 105 3 Zdaniem skarżącej, kwestionowan e przepis y są również niezgodn e z art. 45 ust. 1 Konstytucji, gdyż prawo do sądu narusza sytuacja, w której wierzyciel ponosi koszty związa- ne z zainicjowaniem postępowania sądowego i egzekucyjnego oraz dodatkowo koszty wyni- kające z art. 29 ust. 1 u.k.k. , a w stosunku do postępowań już wszczętych jego pozycję pogor- szyło wprowadzenie regulacji przewidzianej w art. 52 ust. 2 u.k.k . Wierzyciel nie tylko nie wyegzekwował przysługującej mu należności , lecz także został zobligowany do ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Ponadto, w odniesi eniu do art. 52 ust. 2 u.k.k. , skarżąca zwróciła uwagę , że zmiana przepisów, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne , nie może pogarszać statusu wierzyciela w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym . Jednakże wspomniana regulacja sprawia, że to wierzyciel staje się podmiotem odpowiedzialnym za bezskuteczność egzekucji, gdyż obarcza go koniecznością ponoszenia kosztów postępowania egzekucyjnego. 2. W piśmie z 19 kwietnia 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, że nie pr zystąpi do sprawy. 3. W piśmie z 22 lipca 2025 r. Prokurator Generalny poinformował, że nie przedstawi stanowiska w sprawie. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga dotyczy zbadania zgodności: art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 210; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 377; dalej: u.k.k. ) , w „ zakresie, w jakim przepis ten w razie umorzenia postępowania egzekucyjne- go na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, skutkuje obciążeniem wierzyciela opłatą stosun- kową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania” oraz art. 52 ust. 2 u.k.k. „w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje stosowanie przepisów art. 29 do po- stępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie [ u.k.k.] ”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zakwestionowane przepisy mają następujące brzmienie. A rt. 29 ust . 1 u.k.k. stanowi, że „ [ w ] razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cy- wilnego, wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozo- stałego do wyegzekwowania. Jeżeli jednak wierzyciel wykaże, że przyczyna umorzenia po- stępowania egzekucyjnego wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęc iu egzekucji albo z zawar- ciem w tym terminie porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem dotyczącego sposobu lub terminu spełnienia świadczenia, opłata ta obciąża dłużnika. Jeżeli spełnienie świadczenia lub zawarcie porozumienia z wierzycielem nastąpiło po upływie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, obciąża go opłata w wysokości 10% war- tości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania ” . Z kolei, zgodnie z a rt. 52 ust. 2 u.k.k. , „ [ d ] o postępowań, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 29 i art. 30 stosuje się od dnia wej- ścia w życie niniejszej ustawy ” . 2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, „[k]ażdy, czyje konstytucyjne wolności lub pra- wa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybu- OTK ZU A/2026 SK 31/23 poz. 105 4 nału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wol- nościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytuc ji”. W powołanym przepisie ustawy zasadniczej ustrojodawca wprowadził wymóg istnienia bezpośredniego związku między treścią wskazanych w skardze konstytucyjnej norm i naruszeniem przysługujących skarżącemu konstytucyjnych wolności lub praw. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i try- bie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna powinna zawierać: określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji pu- blicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określo- nych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją (pkt 1); wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (pkt 2); uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyj- ną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego po- parcie (pkt 3). Należy podkreślić, że prawidłowe wykonanie przez skarżącą obowiązku przedstawie- nia, jakie konstytucyjne prawa lub wolności (i w jaki sposób) zostały naruszone przez przepi- sy stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej, polegać musi nie tylko na wskaza- niu (numerycznym) postanowień Konstytucji i zasad z nich wyprowadzanych, z którymi – zdaniem skarżącej – niezgodne są kwestionowane przepisy, lecz także na przedstawieniu tre- ści prawa lub wolności wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez normodawcę. Powinna temu towarzyszyć stosowna argumentacja prawna, uprawdopodabniająca stawiane zarzuty. Z powyższego obowiązku nie może zwolnić skarżącej, działający ex officio , Trybu- nał Konstytucyjny. W konsekwencji poprzestanie przez skarżącą na niewystarczającym uza- sadnieniu zarzutu albo na całkowitym nieuzasadnieniu sformułowanych zarzutów stanowi niewykonanie dyspozycji ustawowej, co skutkuje um orzeniem postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Niedopuszczalne jest bowiem samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów nie- konstytucyjności zaskarżonych przepisów (zob. wyrok TK z 28 czerwca 2018 r., sygn. SK 4/17, OTK ZU A/2018, poz. 43 i powołane tam orzecznictwo). Podstawy umorzenia postępowania prowadzonego przed Trybunałem ustawodawca uregulował w art. 59 ust. 1 u.o.t.p.TK. Zgodnie ze wskazanym przepisem, Trybunał na posiedzeniu niejawnym wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej; 2) jeżeli wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne; 3) jeżeli wyda- nie orzeczenia jest zbędne; 4) jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybu nał, a także 5) w w ypadku zakoń- czenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konsty- tucji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, konieczność badania, czy nie za- chodzi któraś z ujemnych przesłanek procesowych, pociągająca za sobą obligatoryjne umo- rzenie postępowania, istnieje na każdym etapie postępowania (por. postanowienia z: 21 paź- dziernika 2003 r., sygn. SK 41/02, OTK ZU nr 8/A/20 03, poz. 89; 6 lipca 2004 r., sygn. SK 47/03, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 74; 21 marca 2006 r., sygn. SK 58/05, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 35 i cytowane tam orzecznictwo). Powyższe oznacza, że wydane w sprawie postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej biegu nie wyklucza wydania postanowienia o umorzeniu postępowania na dalszym etapie sprawy. Uwzględniając przedstawione wywo- dy, Trybunał był zobowiązany – również na obecnym etapie postępowania – zbadać, czy nie OTK ZU A/2026 SK 31/23 poz. 105 5 zachodzą ujemne przesłanki rozpoznania niniejsze j skargi. Przekazanie skargi konstytucyjnej po zakończeniu jej wstępnej kontroli do rozpoznania przez odpowiedni skład Trybunału nie przesądza bowiem ostatecznie o dopuszczalności jej merytorycznego rozpatrzenia (zob. po- stanowienie z 3 grudnia 2020 r., sygn. SK 27/17, OTK ZU A/2020, poz. 68). Powyższe okoliczności Trybunał uwzględnił, dokonując analizy skargi konstytucyjnej w niniejszej sprawie. 3. Jako wzorce kontroli skarżąca przywołała art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstyt ucji. W pierwszej kolejności Trybunał przystąpił do przeanalizowania , czy przywołane przepisy mogą pełnić funkcję wzorca kontroli w postępowaniu zainicjowa- nym skargą konstytucyjną. W odniesieniu do art. 2 Konstytucji, Trybunał zwrócił uwagę, że przepis ten nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w niniejszym postępowaniu . W orzecznictwie Try- bunału wielokrotnie podkreślano , że art. 2 nie jest samoistnym źródłem praw podmiotowych, których ochrony można domagać się w skardze konstytucyjnej. Art. 2 Kon stytucji może być wzorcem kontroli wyjątkowo – po pierwsze wtedy, gdy skarżąca wywiedzie z niego prawa lub wolności, które nie zostały wyrażone w innych przepisach Konstytucji, a po drugie, gdy zasada wyrażona w art. 2 Konstytucji została wskazana dla uzupełnienia i wzmocnienia ar- gumentacji dotyczącej naruszenia praw i wolności statuowanych w innym przepisie konstytu- cyjnym (zob. np. postanowienia TK z: 14 grudnia 2022 r., sygn. SK 8/21, OTK ZU A/2023, poz. 6; 10 stycznia 2001 r., sygn. Ts 72/00, OTK ZU nr 1 /2001, poz. 12; 20 lutego 2008 r., sygn. SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 22, a także wyrok TK z 28 października 2010 r., sygn. SK 19/09, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 83 i powołane tam orzecznictwo ). Trybunał stwierdził, że skarżąca nie wywiodła z art. 2 Konstytucji żadnego prawa podmiotowego, ani też nie skonkretyzowała wynikających z tego przepisu praw, które nie zostały wskazane w innych przepisach konstytucyjnych. Skarżąca w uzasadnieniu skargi ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że art. 2 Konstytucj i wyraża zasady państwa demokratycznego, prawnego i sprawiedliwości społecznej oraz do omówienia treści tych zasad w oparciu o orzecznictwo TK. Wskazała też, że zasadzie sprawiedliwości społecznej przeczy obarczanie wierzyciela koniecznością ponoszenia kosztów egzekucyjnych w razie umorzenia postępowa- nia egzekucyjnego, w wyniku którego wierzyciel nie wyegzekwował dochodzonej należności. Dodała też, że zasadę demokratycznego państwa prawnego narusza ustanowienie przepisu, który obciąża wierzyciela opłatą w s ytuacji bezskuteczności postępowania egzekucyjnego i pogarsza sytuacj ę wierzyciela w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dana argumentacja nie odnosi się jednak do uprawdopodobnienia naruszeń wolności i praw konsty- tucyjnych, których ochrony można dochodzić w drodze skargi konstytucyjnej. Kolejnym wzorcem przywołanym przez skarżącą jest art. 31 ust. 3 Konstytucji. W od- niesieniu do tego wzorca skarżąca zaznaczyła, że przepis ten w sposób generalny określa przesłanki dopuszczalności ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności. Uzasadniając za- rzut naruszenia zasady proporcjonalności przez art. 29 ust. 1 u.k.k. , skarżąca wskazała, że „[o]bciążanie w równym stopniu Wierzyciela i Dłużnika kosztami postępowania egzekucyj- nego jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności, której istota sprzeciwia się równoważeniu w tym zakresie pozycji Wierzyciela i Dłużnika, mając na względzie fakt, iż to Dłużnik swoim zachowaniem spowodował konieczność przymusowej egzekucji przysługującego Wierzycie- lowi roszczenia, a sam Wierzyciel swojego roszczenia nie tylko nie odzyskał, ale wręcz pono- si dodatkową bardzo dotkliwą sankcję finansową w postaci opłaty naliczanej od niewyegze- kwowanego roszczenia” (skarga, s. 19). Trybunał zwrócił ponownie uwagę, że art. 31 ust. 3 Konstytucji może stanowić wy- łącznie pomocniczy wzorzec kontroli. Nie wyraża on bowiem odrębnych wolności lub praw, lecz zasadę ogólną dotyczącą ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności OTK ZU A/2026 SK 31/23 poz. 105 6 i praw, w związku z czym zawsze musi być współstosowany z inn ymi normami Konstytucji wyrażającymi prawa podmiotowe. Jednakże skarżąca nie wyjaśnił a , w jakie konstytucyjne wolności i prawa wkroczył ustawodawca , obligując wierzyciela do ponoszenia kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości wskazanej w art. 29 ust. 1 u.k.k. oraz wprowadzając zmiany w przepisach praw- nych w odniesieniu do toczących się postępowań egzekucyjnych. Art. 31 ust. 3 Konstytucji mógłby stanowić wzorzec związkowy z art. 45 ust. 1 Konstytucji, jednakże skarżąca nie wy- jaśniła, na czym miałaby p olegać nieproporcjonalna ingerencja w prawo do sądu przez za- kwestionowane normy prawne. Natomiast, w odniesieniu do kolejnego wzorca, jakim jest art. 32 ust. 1 Konstytucji, skarżąca zwróciła uwagę , że przepis ten przewiduje prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz zakaz stosowania dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym , przy czym skarżąca ograniczyła się jedynie do wskazania, że zasadzie tej przeczy ustanowienie regulacji, która niesprawiedliwie obciąża wierzyciela koni ecznością ponoszenia opłaty w wysokości 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania oraz zmie- niająca regulacje prawne w odniesieniu do toczących się postępowań egzekucyjnych. Skarżą- ca zaznaczyła również, że w takiej sytuacji pozycja wierzyciela nie jest równa pozycji dłużni- ka, jest wręcz znacznie gorsza od pozycji dłużnika, który nie uregulował należności wobec wierzyciela, ale też nie poniósł dodatkowych kosztów i opłat, które przerzucono na wierzycie- la ( zob. skarga, s. 13) . Trybunał zauważył, że art. 32 Konstytucji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Try- bunału, nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu wszczętym skar- gą konstytucyjną (zob. wyroki TK z: 18 października 2011 r., sygn. SK 10/01, OTK ZU nr 8/A/2011, poz. 83; 13 stycznia 2004 r., sygn. SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2; po- stanowienie TK z 26 czerwca 2002 r., sygn. SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53 ). Przepis ten nie wyraża żadnej konkretnej wolności czy prawa, a zatem może stanowić wzorzec kon- troli tylko wtedy, gdy skar żąca wskaże, jaka wolność lub jakie prawo wynikające z innych przepisów jest uregulowane z naruszeniem zasady równości wobec prawa. Jak wspomniano powyżej, skarżąca zauważyła jedynie nierówną pozycję wierzyciela wobec dłużnika, ale nie wyjaśniła, w jaki sposób naruszono praw o do równego traktowania podmiotów podobnych, czyli wierzycieli, podczas gdy zasada równości przewidziana w art. 32 ust. 1 Konstytucji wy- raża nakaz równego traktowania przez władze publiczne podmiotów podobnych, które posia- dają tę sam ą c echę wspólną (istotną). A rt. 29 ust. 1 u.k.k. dotyczy opłaty ponoszonej przez wierzyciela, a nie dłużnika, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei art. 52 ust. 2 u.k.k. stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie u.k.k. przepisy art. 29 i art. 30 u.k.k. stosuje się od dnia wejścia w życie u.k.k . Z tego powodu, w oparciu o wspomniane przepis y , nie można uznać, że dla wierzyciel a i dłużnik a wynikają podobne zobowiązania, a zatem, że są oni podmiotami podobn ymi. W związku z tym a rt. 32 ust. 1 Konstytucji nie może stanowić punktu odniesienia dla oceny zakwestio- nowanych regulacji. Trybunał zwrócił uwagę, że s pośród przywołanych wzorców jedynie art. 45 ust. 1 Kon stytucji mógłby odgrywać rolę wzorca kontroli w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną , ale w odniesieniu do tego wzorca skarżąc a nie wyjaśnił a bezpośredniego zwią - zku między art. 29 ust. 1 u.k.k. oraz art. 52 ust. 2 u.k.k. a prawem przewidzianym w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Nie wskazała , w jaki sposób nałożenie opłaty przewidzianej w art. 29 ust. 1 u.k.k. wpływa na realizacj ę prawa do sądu. Skarżąca stwierdziła , że wierzyciel nie po- winien ponosić tak wysokiej opłaty, a także że „ [ n ] ie można mówić o sprawiedliwym prawie do sądu w sytuacji, gdy Wierzyciel zobligowany jest do ponoszenia kosztów związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego, a następnie egzekucyjnego, a także dodatkowo koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o kosz- OTK ZU A/2026 SK 31/23 poz. 105 7 tach komorniczych, a w sto sunku do postepowań już wszczętych jego pozycja uległa znacz- nemu pogorszeniu w związku z wprowadzeniem regulacji art. 52 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych ” (skarga, s. 16) . Jednakże takiego stanowiska nie można uznać za argument dotyczący naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji. Według skarżącej , naruszenie to miało pole- gać na zobowiązaniu wierzyciela do podejmowania czynności związanych z nadaniem klau- zuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika czy też poszukiwaniu spadkobierców zmarłego dłużnika , le cz obowiązki te nie wynikają z art. 29 ust. 1 oraz z art. 52 ust. 2 u.k.k. Skarżąca zaznaczyła też , że z prawa do sądu wynika prawo wierzyciela do kształtowania postępowania egzekucyjnego według własnego uznania oraz w oparciu o zasady demokra- tycznego państwa prawa, które zapewnia wierzycielowi „egzekucję przysługującego mu rosz- czenia od dłużnika, a także od małżonka dłużnika lub jego spadkobierców ” (skarga, s. 18). Dodała, że „[w]ierzyciel powinien mieć możliwość wyboru pomiędzy podjęciem działań w poszuki waniu alternatywnej drogi do uzyskania zaspokojenia, a prawem do umorzenia po- stępowania egzekucyjnego w przypadku niemożności wyegzekwowania świadczenia od dłuż- nika bez konieczności ponoszenia związanych z tym kosztów” (skarga, s. 18). Nie można zatem uznać, że argumentacja ta stanowi wystarczające uzasadnienie zarzutu naruszenia przez kwestionowane regulacje prawa do sądu. Skarżąca nie wykazała bezpośredniego związku między zakwestionowanymi przepisami a prawem do sądu. Ze względu na przedstawione okoliczn ości Trybunał uznał, że treść skargi uniemożli- wia merytoryczne rozpoznanie zarzutów w niej sformułowanych, co implikuje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 59 ust . 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Informacje o sprawie

Rodzaj orzeczenia
Postanowienie - umorzenie
Publikacja
OTK ZU A/2026, poz. 105

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Trybunał Konstytucyjny