VII SA/Wa 556/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze sprzeciwu M. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania M. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

M. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając złożony przez skarżącą wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Celem instytucji prawa pomocy, stanowiącej odstępstwo od tej generalnej reguły, jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Mając na uwadze powołane przepisy oraz informacje wynikające ze złożonego wniosku stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do przyznania M. K. prawa pomocy w niniejszej sprawie. Jak wynika z wniosku, skarżąca i jej mąż posiadają znaczny majątek, na który składają się m.in.: dom w [...], zabudowana nieruchomość w [...], lokal użytkowy w [...], działka o powierzchni 2.800 m2. M. K. uzyskuje z mężem dochody w łącznej wysokości 15.700 zł netto miesięcznie (z działalności gospodarczej skarżącej oraz z tytułu emerytury jej męża). Skarżąca posiada ponadto oszczędności w kwocie ok. 1.500.000 zł oraz akcje o wartości 550.000 zł. W takiej sytuacji brak jest uzasadnienia dla zwolnienia strony od kosztów sądowych, skarżąca nie może oczekiwać przerzucenia tych kosztów na współobywateli w ramach instytucji prawa pomocy. Za uwzględnieniem wniosku nie może przemawiać zawarty w jego uzasadnieniu argument, że skarżąca występuje w interesie publicznym, nie mogąc zgodzić się z tym, że urzędnicy akceptują samowolę budowlaną. Jedyną przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa pomocy jest aktualna trudna sytuacja finansowa strony składającej wniosek, uniemożliwiająca poniesienie kosztów postępowania. Warto podkreślić, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 stycznia 2012 r. sygn. II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.