VII SA/Wa 2641/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K., Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić Z. K. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu z dnia 5 maja 2014 r.

R. K. i Z. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. referendarz sądowy przyznał R. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 25 marca 2014 r. wniosek Z. K. o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Zarządzeniem przewodniczącego wydziału wezwano Z. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone Z. K. w dniu 27 maja 2014 r. W dniu 4 czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego) Z. K. w jednym piśmie złożył zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. We wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że zachorował na grypę i choroba uniemożliwiła mu dokonanie czynności w terminie. Wskazał, że pomylił się, albowiem sądził, że miesiąc maj liczy 30 dni, a nie 31, zatem uchybienie terminowi nastąpiło jedynie o jeden dzień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki w postaci odrzucenia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, a co za tym idzie powoduje, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu stanie się prawomocne, wskutek czego skarżący będzie zobowiązany do uiszczenia wpisu, a w przypadku jego nieuiszczenia jego skarga zostanie odrzucona, czyli nie zostanie merytorycznie rozpoznana. Jednakże, aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07). Należy przy tym wskazać, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., II OZ 1106/12). Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia po jego stronie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wprawdzie skarżący powołał się na okoliczność, że zachorował na grypę, jednak nie uprawdopodobnił, że objawy choroby były na tyle nasilone, że nie był w stanie samodzielnie dokonać czynności procesowej w terminie, np. poprzez złożenie stosownego zaświadczenia lekarskiego. Niezależnie od powyższego skarżący nie uprawdopodobnił także, dlaczego do wykonania czynności w terminie nie skorzystał z pomocy osób trzecich, np. syna, który jest jednocześnie drugim skarżącym, czy też dlaczego ewentualne skorzystanie z pomocy tych osób było w terminie otwartym do wniesienia zażalenia uniemożliwione, czy choćby poważnie utrudnione. Okoliczność, że skarżący pomylił się w liczbie dni miesiąca maja nie stanowi niezawinionej przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej. Należy podkreślić, że nie ma znaczenia o ile skarżący uchybił terminowi, czy jeden dzień, czy np. miesiąc, w każdym wypadku bowiem trzeba uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Reasumując, skarżący Z. K. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, zatem na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.