IV SA/Wr 567/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie w całości.

Przystępując do rozstrzygania Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżonym postanowieniem - po rozpatrzeniu wniosku K. B. (dalej: skarżący, strona) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. (dalej: Starosta) z 25 lutego 2020 r. orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku - Wojewoda D. (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy, organ drugiej instancji) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: k.p.a.). Wojewoda dowodził, że w/w decyzja Starosty została doręczona 10 marca 2020 r. (decyzję skarżący odebrał osobiście podczas wizyty w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. /dalej: PUP/). Wskazał, że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Wojewody za pośrednictwem PUP w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Zauważył, że - jak wynika z art. 129 § 2 k.p.a. - odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Dostrzegł, że odwołanie od powyższej decyzji skarżący złożył w PUP 24 czerwca 2020 r. Przyjął, że skoro decyzja została odebrana 10 marca 2020 r., to czternastodniowy termin do wniesienia przez skarżącego odwołania lub nadania go w placówce operatora pocztowego upłynął 25 marca 2020 r. Zauważył, że odwołanie zawierające wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia skarżący złożył w PUP 24 czerwca 2020 r. Dodał, że skarżący nie uzasadnił w żaden sposób swojego wniosku, tj. nie wskazał przyczyny, która uniemożliwiła mu złożenie odwołania w ustawowym terminie. Dalej Wojewoda podniósł, że stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę osoby zainteresowanej, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wojewoda dowodził, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego; 2) wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu; 3) dokonanie jednocześnie czynności, której w określonym terminie nie dokonano. Wyraził pogląd, że brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia usprawiedliwienie niezachowania terminu do wniesienia odwołania. Wyłożył, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania, czyli winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zauważył, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W ocenie Wojewody w tej sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wynikające z art. 58 k.p.a. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, tj. nie podał żadnej przyczyny, która uniemożliwiła mu złożenie odwołania w ustawowym terminie. Mając na uwadze fakt, że w przypadku skarżącego nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 58 k.p.a. Wojewoda nie uwzględnił jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty. W skardze skarżący nie zgodził się z Wojewodą, że przekroczył termin do wniesienia odwołania. Stwierdził, że odwołanie (pismo o ponowne rozpatrzenie sprawy) złożył 10 marca 2020 r., czyli w terminie. Zarzucił, że pracownik PUP nie dopełnił obowiązku poinformowania go, że jego pismo nie będzie potraktowane jako formalnie złożone odwołanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Stosownie do art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Aby możliwe było rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu musi dojść uprzednio do jego uchybienia. Skoro nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, to nie sposób czynić jakichkolwiek rozważań w aspekcie istnienia bądź braku pozostałych przesłanek określonych art. 58 k.p.a., koniecznych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu. W tej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Rozpoznając równolegle sprawę skarżącego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 25 lutego 2020 r. (sygn. akt IV SA/Wr 436/20) tutejszy Sąd (orzekając w tym samym składzie) uchylił w całości postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu od wniesienia odwołania (wyrok z 20 kwietnia 2020 r.). Przesądził, że skarżący wniósł odwołanie w ustawowym terminie. W w/w wyroku Sąd stwierdził, że Wojewoda, jako organ odwoławczy, błędnie uznał, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Poza sporem pozostaje, że decyzję Starosty z 25 lutego 2020 r. doręczono stronie 10 marca 2020 r. (decyzję skarżący odebrał osobiście stawiając się w PUP) oraz że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Wojewody za pośrednictwem PUP w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Nie jest także sporne, że stawiając się 10 marca 2020 r. w siedzibie PUP skarżący dołączył dokumenty i poprosił o "ponowne rozpatrzenie prawa do zasiłku". W opinii Sądu - w zaistniałej sytuacji - realizując zasadę zaufania do organów (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz zasadę informowania (art. 9 k.p.a.), jak i uwzględniając fakt, że jedynym środkiem procesowym, w którym strona mogła kwestionować decyzję z 25 lutego 2020 r. było odwołanie, organ pierwszej instancji obowiązany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające nakierowane na ustalenie intencji strony, tj. czy aby w/w wniosek o "ponowne rozpatrzenie prawa do zasiłku" nie stanowi odwołania od decyzji z 25 lutego 2020 r. Tym bardziej, że odwołanie nie wymagało uzasadnienia (art. 128 k.p.a.) a strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Organ pierwszej instancji nie uczynił zadość powyższemu zaś organ odwoławczy zaakceptował to działanie. W ocenie Sądu, skoro w sprawie zaniechano udzielenia stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek to należało przyjąć, że strona złożyła odwołanie 10 marca 2020 r., czyli w ustawowym terminie, który upływał 24 marca 2020 r., ze wszelkimi tego konsekwencjami, nie zaś że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe bez znaczenia dla sprawy pozostaje, że skarżący złożył 24 czerwca 2020 r. kolejne odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego odwołania. Odwołanie to należało potraktować ewentualnie jako uzupełnienie pierwszego, wniesionego 10 marca. Mając na uwadze naruszenie przez Wojewodę regulacji 58 § 1 k.p.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Podstawę dla tego uchylenia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając sprawę należy uznać odwołanie skarżącego jako wniesione w ustawowym terminie. Brak uchybienia terminowi do wniesienia odwołania czyni bezprzedmiotowym rozstrzyganie o jego przywróceniu. Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.