IV SA/Wr 436/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie w całości.

Przystępując do rozstrzygania Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżonym postanowieniem Wojewoda D. (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy, organ drugiej instancji) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez K. B. (dalej: skarżący, strona) od decyzji Starosty W. (dalej: Starosta) z 25 lutego 2020 r. orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: k.p.a.). Wojewoda dowodził, że - jak wynika z art. 129 k.p.a. - odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2). Stwierdził, że warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu. Motywował, że - zgodnie z art. 134 k.p.a. - organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zauważył, że z akt sprawy wynika, iż w/w decyzja Starosty została doręczona 10 marca 2020 r. (decyzję skarżący odebrał osobiście podczas wizyty w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. /dalej: PUP/). Wskazał, że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Wojewody za pośrednictwem PUP w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Dostrzegł, że odwołanie od powyższej decyzji skarżący złożył w PUP 24 czerwca 2020 r. Dalej Wojewoda podał, że - zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. - w przypadku, gdy początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie (w tej sprawie doręczenie decyzji), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jednocześnie, jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni (57 § 4 K.p.a.). Wojewoda przyjął, że skoro decyzja została odebrana 10 marca 2020 r. to czternastodniowy termin do wniesienia przez skarżącego odwołania lub nadania go w placówce operatora pocztowego upłynął 25 marca 2020 r. Zauważył, że odwołanie skarżący złożył w PUP 24 czerwca 2020 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Zaznaczył, że wprawdzie skarżący wraz z odwołaniem złożył prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, lecz wniosek ten nie został uwzględniony (art. 58 § 1 k.p.a). Reasumując Wojewoda wyłożył, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości jak wydać postanowienie o uchybieniu terminu, przewidziane w art. 134 K.p.a., co w sprawie miało miejsce. Dodał, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa. W skardze skarżący nie zgodził się z Wojewodą, że przekroczył termin do wniesienia odwołania. Stwierdził, że odwołanie (pismo o ponowne rozpatrzenie sprawy) złożył 10 marca 2020 r., czyli w terminie. Zarzucił, że pracownik PUP nie dopełnił obowiązku poinformowania go, że jego pismo nie będzie potraktowane jako formalnie złożone odwołanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego zawnioskował o uchylenie postanowienia w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie do art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia - m.in. - uchybienie terminu do wniesienia odwołania (postanowienie w tej sprawie jest ostateczne). Powołany przepis nakłada na organ odwoławczy obowiązek przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy winien zatem dokonać bezspornych ustaleń co do daty doręczenia stronie orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, jak i daty wniesienia odwołania. Sąd stwierdził, że w sprawie Wojewoda, jako organ odwoławczy, błędnie uznał, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Poza sporem pozostaje, że decyzję Starosty z 25 lutego 2020 r. doręczono stronie 10 marca 2020 r. (decyzję skarżący odebrał osobiście stawiając się w PUP) oraz że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Wojewody za pośrednictwem PUP w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Nie jest także sporne, że stawiając się 10 marca 2020 r. w siedzibie PUP skarżący dołączył dokumenty i poprosił o "ponowne rozpatrzenie prawa do zasiłku". W opinii Sądu - w zaistniałej sytuacji - realizując zasadę zaufania do organów (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz zasadę informowania (art. 9 k.p.a.), jak i uwzględniając fakt, że jedynym środkiem procesowym, w którym strona mogła kwestionować decyzję z 25 lutego 2020 r. było odwołanie, organ pierwszej instancji obowiązany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające nakierowane na ustalenie intencji strony, tj. czy aby w/w wniosek o "ponowne rozpatrzenie prawa do zasiłku" nie stanowi odwołania od decyzji z 25 lutego 2020 r. Tym bardziej, że odwołanie nie wymagało uzasadnienia (art. 128 k.p.a.) a strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Organ pierwszej instancji nie uczynił zadość powyższemu zaś organ odwoławczy zaakceptował to działanie. W ocenie Sądu, skoro w sprawie zaniechano udzielenia stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek to należało przyjąć, że strona złożyła odwołanie 10 marca 2020 r., czyli w ustawowym terminie, który upływał 24 marca 2020 r., ze wszelkimi tego konsekwencjami, nie zaś że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe bez znaczenia dla sprawy pozostaje, że skarżący złożył 24 czerwca 2020 r. kolejne odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego odwołania. Odwołanie to należało potraktować ewentualnie jako uzupełnienie pierwszego, wniesionego 10 marca. Mając na uwadze naruszenie przez Wojewodę regulacji art. 134 w zw. z art. 129 § 2 w zw. z art. 8 § 1, art. 9, art. 7, a w konsekwencji art. 6 k.p.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Podstawę dla tego uchylenia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając sprawę należy uznać odwołanie skarżącego jako wniesione w ustawowym terminie. Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.