IV SA/Wr 16/14

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika substytucyjnego, adwokat M. M. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: odmówić przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnikowi substytucyjnemu, wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. oddalił skargę strony skarżącej na wskazaną w sentencji decyzję. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 1 lipca 2014 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata S. D. Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. wyznaczony adwokat S. D. udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego adwokat M. M. do występowania w niniejszej sprawie sądowej w imieniu skarżącego. Dodał, że pełnomocnictwo to obejmuje także umocowanie do ewentualnego sporządzenia i złożenia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik substytucyjna pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. poinformowała Sąd, że wyżej wyznaczony adwokat z urzędu udzielił jej pełnomocnictwa substytucyjnego w niniejszej sprawie. Do pisma dołączyła pełnomocnictwo substytucyjne. Pełnomocnik substytucyjna pismem z dnia 2 września 2014 r. sporządziła opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku Sądu. Odrębnym pismem, opatrzonym tą samą datą, pełnomocnik substytucyjna, złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie tej opinii wraz z oświadczeniem, że nie zostały one opłacone przez skarżącego w całości ani w części. Dodała, że opinia ta została przesłana skarżącemu i Dziekanowi wspomnianej Rady Adwokackiej. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe natomiast zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 250 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną przysługuje wyłącznie wyznaczonemu adwokatowi. Natomiast wyznaczonym adwokatem jest, w rozumieniu art. 253 tej ustawy, adwokat, który został wyznaczony przez właściwą okręgową radę adwokacką. W niniejszej zaś sprawie Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu adwokata S. D. W świetle powyższego przyjąć trzeba, iż pełnomocnik substytucyjny nie jest zatem uprawniony do złożenia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie substytucji nie powoduje bowiem zwolnienia wyznaczonego przez radę adwokacką adwokata ani zmiany osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje jedynie powstanie określonego stosunku prawnego między substytutem i stroną (uchwała SN z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZP 27/06, Lex nr 182874). Powyższe potwierdza również stanowisko zawarte w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 349/09, zgodnie z którym pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na swoją rzecz, czy też na rzecz pełnomocnika z urzędu wyznaczonego przez właściwą radę. Odmowa zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na rzecz pełnomocnika substytucyjnego nie stanowi przeszkody do zasądzenia tych kosztów (przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków) na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu i wyznaczonego przez właściwą radę adwokacką. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 253 oraz art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami, należało orzec jak w sentencji.