III SA/Wr 424/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Magdalena Jankowska - Szostak, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w P. na czynność Zarządu Powiatu Kłodzkiego w przedmiocie przyznania i wypłaty dotacji oświatowej za sierpień 2025 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Powiatu Kłodzkiego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 22 września 2025 r. spółka C. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, Spółka, strona) wniosła skargę na czynność Zarządu Powiatu Kłodzkiego (dalej jako: organ, organ dotujący), polegającą na odmowie przyznania i wypłaty dotacji za sierpień 2025 r. na rzecz Domu Wczasów Dziecięcych G. (dalej jako: DWD), którego organem prowadzącym jest spółka. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 26 sierpnia 2025 r. organ poinformował spółkę, że odmawia jej prawa do wypłaty dotacji na wychowanków domów wczasów dziecięcych za sierpień 2025 r. w kwocie 222 177,54 zł. W uzasadnieniu stanowiska organ wskazał, że w czasie ferii dzieci nie spełniają obowiązku szkolnego oraz nie pobierają nauki, nie jest realizowana obowiązkowa podstawa programowa. Okres ferii letnich i zimowy to czas odpoczynku, a przekazywanie ocen dyrektorowi i rodzicom za ten okres jest niezasadne. W skardze Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 29 ust. 1 i 2 w związku z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j. Dz.U. z 2025 r., poz. 439, dalej jako: u.f.z.o.) poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzyznanie oraz niewypłacenie na rzecz skarżącej dotacji za sierpień 2025 r. na wychowanków wykazanych w informacji o liczbie wychowanków przebywających w DWD s sierpniu i korzystających z edukacji w tej placówce - podczas gdy dotacja ta winna być przyznana i wypłacona, - § 71 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz. U. poz. 651, dalej jako: rozporządzenie) poprzez jego błędną wykładnię, która polega na przyjęciu, że podstawowym celem funkcjonowania domów wczasów dziecięcych, jako placówek jest organizowanie i prowadzenie kształcenia dzieci i młodzieży lub uzupełnianie tego kształcenia w istocie wyłącznie w formach szkolnych oraz w czasie trwania zajęć w roku szkolnym, - § 76 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wychowanek DWD w związku z tym przepisem musi w czasie pobytu w placówce uczestniczyć w zajęciach szkolnych, gdy tymczasem chodzi tu jedynie o instrumentalną gwarancję realizacji obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki w czasie zajęć w roku szkolnym, a skutkiem tego było niewłaściwe zastosowanie tego przepisu do kwestii wykraczających poza hipotezę normy prawnej, - § 77 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że choć D. prowadzi działalność przez cały rok szkolny i w jego organizacji pracy nie przewiduje się ferii szkolnych, to organizowanie i prowadzenie kształcenia lub jego wspieranie i uzupełnianie "poza okresem faktycznych zajęć szkolnych" - co odpowiada celom i zadaniom wyznaczonym przez § 71 rozporządzenia - nie mieści się w zakresie objętym dotowaniem na podstawie u.f.z.o., - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie dotacji, a mianowicie art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.) poprzez nieprzyczynienie się organu do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania dotacji za sierpień 2025 r., podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu skarżącej, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej. W związku z wyżej postawionymi zarzutami, spółka wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w zakresie odmowy przyznania i wypłaty dotacji za sierpień 2025 r. na wychowanków korzystających z edukacji w DWD oraz o uznanie jej uprawnienia do wypłaty nieprzyznanej dotacji wraz z odsetkami za opóźnienie, liczonymi zgodnie z art. 48 ust. 1 u.f.z.o. tj. do wypłaty dotacji w prawidłowej wysokości, a także wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw. Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci: 1) informacji o planowanej liczbie wychowanków w sierpniu 2025 r. oraz informacji o faktycznej liczbie wychowanków w sierpniu 2025r. - na okoliczność ustalenia wysokości należnej skarżącej dotacji za sierpień 2025 r., którą organ powinien przyznać i wypłacić 2) dzienników zajęć wychowawczych na okoliczność prowadzenia kształcenia, czego organ dotujący nie zbadał i nie wziął pod uwagę w związku z § 77 rozporządzenia, który stanowi, iż domy wczasów dziecięcych są placówkami nieferyjnymi, działają przez cały rok szkolny i nie ma w nich przewidzianych przerw w ich działalności. W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że jest organem prowadzącym DWD - niepubliczną placówkę oświatową, o której mowa w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r - Prawo oświatowe (tj. Dz. U. 2025 r. poz. 1043 ze zm., dalej u.p.o.). Spółka przedstawiła, że prowadzona przez nią placówka wpisana jest do ewidencji szkół i placówek publicznych prowadzonych przez Starostę Kłodzkiego. Wskazała również, że działalność domów wczasów dziecięcych nie jest w żaden sposób ograniczona w czasie oraz wyjaśniła, że przez pobieranie nauki należy rozumieć uczenie się, kształcenie, edukowanie i szkolenie, a przez kształcenie należy rozumieć całą działalność składającą się na proces zdobywania przez jednostkę umiejętności, wiedzy oraz rozumienia otaczającego świata. Kształcenie w ocenie skarżącej obejmuje proces nauczania jak i uczenia się. Strona skarżąca zwróciła uwagę na szerokie rozumienie pojęcia kształcenia ustawicznego, czyli uczenia się przez całe życie. W dalszej części uzasadnienia skarżąca powołała się na treść § 77 rozporządzenia, w którym wskazano, że dom wczasów dziecięcych prowadzi działalność przez cały rok kalendarzowy i w jego organizacji nie przewiduje się ferii szkolnych. Dodatkowo wyjaśniła, że ich działalność jest oparta na statucie domu wczasów dziecięcych, z którego również wynika, iż funkcjonuje przez cały rok, bez przerw feryjnych przez co nie mają do niego zastosowania przepisy rozporządzenia w sprawie organizacji roku szkolnego, czyli przerw w nauce określanych jako ferie zimowe i letnie, ponieważ dom wczasów dziecięcych jest placówką całoroczną, nieferyjną - rok szkolny trwa od 1 września do 31 sierpnia roku następnego. W ocenie skarżącej rozporządzenie w sprawie organizacji roku szkolnego nie ma zastosowania do działalności domów wczasów dziecięcych, gdyż ma zastosowanie do placówek feryjnych, czyli do takich w których są przewidziane ferie szkolne. W organizacji domów wczasów dziecięcych nie przewidziano jednak ferii zimowych i letnich. Skarżąca zauważyła również, że w przepisach nie ma zapisów o niedopuszczalności kształcenia równoległego w czasie ferii szkolnych. Nieuprawnione jest zatem ograniczanie pojęcie "kształcenia" wyłącznie do działań podejmowanych w roku szkolnym, w związku z nauką szkolną. Taki pogląd w ocenie skarżącej sugeruje, że dzieci i młodzież bez szkoły nie są w stanie pozyskiwać wiedzy i doświadczenia. Spółka podniosła, że prowadziła zajęcia edukacyjne w sierpniu 2025 r., na dowód czego załączyła dzienniki zajęć lekcyjnych i opiekuńczych grup, które przebywały w tym czasie w DWD, i które to grupy były wychowankami wykazanymi w Systemie Informacji Oświatowej (SIO) oraz w Informacji o faktycznej liczbie wychowanków za sierpień 2025 r., które w ocenie strony skarżącej nie zostały wzięte pod uwagę przez organ. Skarżąca na poparcie swojej argumentacji powołała się również na dwa orzeczenia sądów administracyjnych: wyrok NSA z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt I GSK 1034/24 oraz wyrok NSA z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I GSK 1049/24. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że z przepisów u.f.z.o. i u.p.o. wynika, że dotacja dla domu wczasów dziecięcych przysługuje za pobieranie nauki przez ucznia (co należy rozpatrywać wprost jako realizacja programu nauczania - w tym przypadku, gdy wychowanek nie może uczestniczyć w lekcjach w swojej macierzystej szkole i spełnia ten obowiązek w innym miejscu). W okresie wakacyjnym uczeń nie pobiera nauki, nie realizuje programu nauczania, gdyż program nauczania może być realizowany w szkole, która realizuje takie zajęcia w ściśle określonym czasie wskazanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Konstrukcja przepisów u.f.z.o. regulującej dotowanie domu wczasów dziecięcych dookreśla, że dotacja na wychowanka domu wczasów dziecięcych w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego wychowanka dla powiatu (art. 29 ust. 1) przysługuje na tego wychowanka, który jako uczeń pobiera naukę poza miejscem stałego zamieszkania (art. 29 ust. 2). Następnie organ argumentował, że z § 77 rozporządzenia wynika, że domy wczasów dziecięcych prowadzą działalność przez cały rok szkolny, ale przepis ten nie decyduje o tym, że automatycznie w okresie wypoczynku należna jest dotacja dla takiej jednostki. Według organu, to przepis rangi ustawy decyduje, że organ dotuje każdego wychowanka, który jest jednocześnie uczniem i pobiera naukę poza miejscem stałego zamieszkania, a art. 92a u.p.o. wskazuje, że w okresie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku organizowany jest wypoczynek dla dzieci i młodzieży. Dalej organ odniósł się do załączonych do skargi dokumentów dotyczących zajęć prowadzonych dla poszczególnych grup dzieci, przebywających w sierpniu 2025 r. w DWD (omówione na stronach 5-9 odpowiedzi na skargę). Wskazywał m.in., że z przedstawionych przez organ prowadzący planów nauczania, listy uczestników z uwzględnieniem klasy, do której uczęszczali oraz dzienników zajęć edukacyjnych wynika, że w wielu przypadkach dzienniki były uzupełniane bez uwzględnienia stanu faktycznego ( np. realizacja zajęć chemii czy fizyki przez uczniów, którzy zgodnie z planem nauczania nie realizują takich zajęć). Część zajęć nie została zrealizowana, a tematyka zajęć zrealizowanych uwzględniała wycieczki, gry i zabawy wskazane w treści zajęć opiekuńczo-wychowawczych, a nie wskazuje na realizację podstawy programowej. Przedstawiając tygodniowe plany nauczania przedmiotów zgodnych z podstawą programową dla klas IV-VII oraz VII-VIII szkoły podstawowej organ prowadzący wskazuje bowiem, że te zajęcia powinny być realizowane i nie jest dopuszczalne przedłożenie na dowód "pobierania nauki" dokumentacji, w której wpisywano dowolnie realizowane zajęcia z planów nauczania oraz tematy tych zajęć niezwiązane z podstawą programową. Dowody te nie potwierdzają zatem organizacji i pobierania nauki w szkole. Jak zauważył też organ, w dokumencie pn. "Osiągnięcia uczniów" nie ma wpisanych ocen w żadnej rubryce, co potwierdza tylko, że pobyt zorganizowany w czasie ferii letnich nie spełnia wszystkich wymogów narzuconych przez ustawodawcę i nie jest "pobieraniem nauki" podlegającym dotowaniu. Zdaniem Organu dotującego DWD realizuje w spornym okresie jedynie zajęcia opiekuńczo-wychowawcze o tematyce zajęć realizowanych w okresie wolnym od nauki lub w celu określonym dla krajoznawstwa i turystyki, które nie może być organizowane w okresie wakacyjny, Organ wskazał również, że jest mu znane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zauważył jednak, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jest rozbieżność i powołał wyrok WSA we Wrocławiu o sygn. akt III SA/Wr 264/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli sądowej obejmuje orzekanie w sprawach wskazanych w art. 3 § 2-3 p.p.s.a. Granice orzekania wyznacza art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Spór w sprawie dotyczy zasadności stwierdzenia przez organ, że w okresie wakacji (wolnym od zajęć dydaktyczno-wychowawczych) nie może odbywać się proces kształcenia dzieci i młodzieży w rozumieniu § 71 ust. 1 rozporządzenia, a w konsekwencji uznania, że nie ma podstaw, aby strona w sierpniu 2025 r. otrzymała dotację. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w powyższej kwestii wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt I GSK 225/24 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA) i przedstawioną tam argumentację Sąd w pełni aprobuje i przyjmuje za własną. Wyrok ten zapadł w stanie prawnym obowiązywania rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz.U. 2017 r., poz. 1606 ze zm.), ale zachowuje aktualność w stanie prawnym sprawy. Sąd w składzie obecnym podziela stanowisko wyrażone w powołanym wyroku i do tez w nim zawartych odwoła się w uzasadnieniu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.f.z.o., niepubliczne placówki, o których mowa w art. 2 pkt 7 i 8 u.p.o. otrzymują na każdego wychowanka dotację z budżetu powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego wychowanka w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu. W art. 29 ust. 2 u.f.z.o. przewidziano, że wysokość dotacji, o której mowa w ust. 1, dla niepublicznych placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, będących domami wczasów dziecięcych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie 123 ust. 1 pkt 1 u.p.o. jest ustalana jako iloczyn kwoty przewidzianej na takiego wychowanka w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu oraz liczby dni pobytu tego wychowanka w tej placówce pomniejszonej o jeden dzień i podzielonej przez liczbę dni w roku budżetowym. Z treści art. 29 ust. 1 u.f.z.o. wynika, że dotacja oświatowa jest wypłacana na wychowanka. Warunkiem wypłaty dotacji jest zatem wykazanie w deklaracji osób rzeczywiście będących wychowankami DWD. W przepisie art. 29 ust. 2 u.f.z.o. wskazano, że dotacja ta przyznawana jest na wychowanka przebywającego w DWD, a funkcjonowanie takiego domu zostało zdefiniowane w przepisach rozporządzenia. Jak wynika z brzmienia § 71 rozporządzenia, dom wczasów dziecięcych jest placówką przeznaczoną do okresowego pobytu dzieci i młodzieży w celu organizowania i prowadzenia kształcenia dzieci i młodzieży lub wspierania i uzupełniania tego kształcenia, połączonego z jednoczesnym wspieraniem ich fizycznego i psychicznego rozwoju oraz wzmocnieniem ogólnej kondycji psychofizycznej i kształtowaniem zachowań prozdrowotnych, z wykorzystaniem lokalnych warunków klimatycznych (ust. 1). Natomiast ust. 2 stanowi, że dom wczasów dziecięcych prowadzi działalność dla uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, liceów ogólnokształcących dla dzieci i młodzieży, techników, branżowych szkół I stopnia i szkół specjalnych przysposabiających do pracy. W § 73 ust. 1 rozporządzenia zostało z kolei zdefiniowane pojęcie "wychowanka", w którym wskazano, że wychowankami domu wczasów dziecięcych są dzieci i młodzież przebywający w domu wczasów dziecięcych w celu, o którym mowa w § 71 ust. 1, i niekorzystający z pobytu w domu wczasów dziecięcych w ramach:1) wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t u.s.o. 2) krajoznawstwa i turystyki organizowanych przez publiczne i niepubliczne szkoły i placówki, do których uczęszczają, inne niż dom wczasów dziecięcych, w którym przebywają. Natomiast w ust. 2 sprecyzowano, że okres pobytu wychowanka w domu wczasów dziecięcych nie może być krótszy niż 5 dni i dłuższy niż 12 tygodni. W § 77 rozporządzenia wskazano, że dom wczasów dziecięcych prowadzi działalność przez cały rok kalendarzowy. W organizacji pracy domu wczasów dziecięcych nie przewiduje się ferii szkolnych. Należy wskazać, że z przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż opisywana placówka działa przez okres wakacji oraz w pozostałych okresach ferii. Jednoznaczne brzmienie § 77 rozporządzenia wskazuje, że zakres działalności domów wczasów dziecięcych i wykonywanych zadań nie jest ograniczony czasowo, tj. w zależności od tego czy mamy do czynienia z feriami letnimi i zimowymi, czy z pobieraniem nauki w roku szkolnym. Z przepisów tych wynika, że warunkiem koniecznym do przyznania dotacji oświatowej, o której mowa w cytowanych przepisach u.f.z.o., jest by w domu wczasów dziecięcych była realizowana działalność, o której mowa w § 71 ust. 1 rozporządzenia tj. aby dzieci i młodzież tam przebywające spełniały cele wskazane w tym przepisie. Celem pobytu w przedmiotowej placówce, którego spełnienie uprawnia do dotowania jest kształcenie lub wspieranie i uzupełnianie tego kształcenia, połączone z jednoczesnym wspieraniem fizycznego i psychicznego rozwoju dzieci oraz wzmocnieniem ogólnej kondycji psychofizycznej i kształtowaniem zachowań prozdrowotnych, z wykorzystaniem lokalnych warunków klimatycznych. W kontekście zakresu działalności DWD uprawniającego do wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie należy wyjaśnić, że w § 71 ust. 1 rozporządzenia wskazano dwa obszary zadań do realizacji: organizowanie i prowadzenie kształcenia, zaś w drugim – wspieranie i uzupełnianie tego kształcenia. Biorąc pod uwagę powyższe, w szczególności brzmienie przepisu, należy stwierdzić, że wystarczające do dotowania jest aby w DWD było prowadzone jednej z ww. działalności np. zajęcia mające na celu wspieranie i uzupełnienie kształcenia. Co istotne – wspieranie i uzupełnianie kształcenia nie jest uzależnione od trwania roku szkolnego. Ograniczenie takie – na które wskazuje organ – nie wynika z przepisów prawa. Należy zatem stwierdzić, że oba cele wymienione w § 71 ust. 1 rozporządzenia – tj. kształcenie i jego uzupełnianie oraz wspieranie – podlegają co do zasady dotowaniu na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 u.f.z.o. w zw. z art. 34 ust. 2 u.f.z.o. Pogląd zgodnie z którym zasadą jest, że pobyt w DWD w okresie feryjnym lub wakacyjnym nie podlega dotowaniu nie zasługuje zatem na akceptację. Stanowiska, iż oba cele wymienione w § 71 ust. 1 rozporządzenia podlegają dotacji w myśl art. 29 ust. 1 i 2 u.f.z.o. również w okresie feryjnym, nie neguje treść § 73 ust. 1 rozporządzenia, w którym ustawodawca uregulował status wychowanka domu wczasów dziecięcych. W przepisie tym ponadto oprócz zamieszczenia definicji wychowanka, wyłączono z dotowania okresy pobytów szczegółowo tam wymienione. Są to pobyty wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t u.s.o. oraz pobyty w ramach krajoznawstwa i turystyki organizowane przez placówki tam wskazane. Odnosząc się szczegółowo do tych wyłączeń Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.s.o. ilekroć w art. 92b-92t i art. 96a jest mowa o wypoczynku, należy przez to rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku. W art. 92c ust. 1 u.s.o. wskazano, że organizatorami wypoczynku mogą być: 1) szkoły i placówki; 2) przedsiębiorcy wpisani do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2211); 3) osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, organizujące wypoczynek w celu: a) niezarobkowym albo b) zarobkowym, jeżeli organizowany wypoczynek nie stanowi imprezy turystycznej, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Organizator wypoczynku jest obowiązany zgłosić kuratorowi oświaty właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania organizatora wypoczynku zamiar zorganizowania wypoczynku (art. 92d ust. 1 u.s.o.). W odniesieniu do pobytów w ramach krajoznawstwa i turystyki, trzeba wyjaśnić, że szczegółowe kwestie tej materii reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. poz. 1055, dalej jako rozporządzenie w sprawie krajoznawstwa i turystyki. W § 3 ww. rozporządzenia wskazano, że krajoznawstwo i turystyka są organizowane w trakcie roku szkolnego, w szczególności w ramach odpowiednio zajęć dydaktyczno-wychowawczych lub opiekuńczych, z wyjątkiem okresu ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej. W myśl § ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia: krajoznawstwo i turystyka są organizowane w formie wycieczek przedmiotowych - inicjowanych i realizowanych przez nauczycieli w celu uzupełnienia programu wychowania przedszkolnego albo programu nauczania w ramach jednego lub kilku przedmiotów, wycieczek krajoznawczo-turystycznych o charakterze interdyscyplinarnym, w których udział nie wymaga od uczniów przygotowania kondycyjnego i umiejętności posługiwania się specjalistycznym sprzętem, organizowanych w celu nabywania wiedzy o otaczającym środowisku i umiejętności zastosowania tej wiedzy w praktyce, specjalistycznych wycieczek krajoznawczo-turystycznych, w których udział wymaga od uczniów przygotowania kondycyjnego, sprawnościowego i umiejętności posługiwania się specjalistycznym sprzętem, a program wycieczki przewiduje intensywną aktywność turystyczną, fizyczną lub długodystansowość na szlakach turystycznych. Wycieczki mogą być organizowane w kraju lub za granicą. Powyższe pobyty – wypoczynek w rozumieniu art. art. 92a-92t u.s.o. oraz w ramach krajoznawstwa i turystyki podlegają odrębnym przepisom oraz odrębnej procedurze finansowania i dlatego zostały wyłączone z możliwości dofinansowania na podstawie przepisów rozporządzenia w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 i 34 ust. 2 u.f.z.o. Brak tego wyłączenia spowodowałby dublowanie dofinansowania środków publicznych. W związku z powyższym realizacja zadań DWD trwa przez cały rok, nie jest ograniczona jedynie do okresu pobierania faktycznej nauki w roku szkolnym, a wpieranie i uzupełnianie kształcenia w okresie wakacyjnym również uprawnia do dotowania na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 2 u.f.z.o. (zob. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I GSK 1049/24, wyrok NSA z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt I GSK 1034/24 - CBOSA). Odmowa przyznania dotacji może zatem nastąpić wówczas, gdy organ ustali, że w odniesieniu do wychowanków wystąpiło wyłączenie, o którym mowa w § 73 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, tj. pobyty wychowanków miały miejsce w celu zapewnienia wypoczynku, w rozumieniu art. 92a-92t u.s.o. lub w ramach krajoznawstwa i turystyki. Pogląd, zgodnie z którym, przebywanie w okresie wakacji i ferii w domu wczasów dziecięcych jest wypoczynkiem, bez dokonywania dalszych ustaleń w tym zakresie, nie zasługuje na uwzględnienie. Jedynie bowiem w przypadku, gdy można wykazać, że spełnione są wszystkie przesłanki wskazane w art. 92a-92t u.s.o., można będzie uznać, że mamy do czynienia z "wypoczynkiem", wykluczającym uznanie, że chodzi o pobyt wychowanka w DWD. W rozpoznawanej sprawie organ – poza w stwierdzeniem w odpowiedzi na skargę, że pobyty grup dzieci objętych informacją o liczbie wychowanków za sierpień 2025 r. spełniały cechy wypoczynku wskazane w art. 92a u.s.o. - nie odnosi się de facto do żadnych konkretnych okoliczności dotyczących przebiegu pobytów dzieci w DWD, programów zajęć, kadry odpowiedzialnej za opiekę i prowadzenie zajęć itp. Podobne rozważania należy odnieść do pobytów w ramach krajoznawstwa i turystyki. Zauważyć przy tym należy, że – poza wyjątkami dotyczącymi krótkotrwałych pobytów organizowanych przez organizacje pozarządowe oraz szkoły (poniżej 3 dni) żaden zorganizowany wyjazd dzieci w Polsce nie może pozostawać niezgłoszony właściwemu kuratorowi oświaty i nie podlegać jakiejkolwiek kontroli. W sytuacji, gdy zarówno podmiot organizujący taki wyjazd, jak i dom wczasów dziecięcych zgłaszają dany pobyt (organizator – jako wypoczynek, DWD – jako pobyt wychowanków) to rzeczywisty charakter tego pobytu powinien przesądzać o jego kwalifikacji. Ponieważ domy wczasów dziecięcych są placówkami, w których uczniowie mogą realizować obowiązek szkolny oraz mogą także uzupełnić swoją wiedzę poza rokiem szkolnym oraz z żadnych przepisów nie wynika, aby uzupełnianie kształcenia mogło mieć miejsce tylko w okresie roku szkolnego, to nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty i rozważania organu w zakresie obowiązującego terminarzu roku szkolnego, które mają, zdaniem organu, wpływ na możliwość dotowania działalności domu wczasów dziecięcych. Sąd nie podziela zawartych w odpowiedzi na skargę argumentów organu dotującego dotyczących niedopuszczalności przyznania DWD dotacji za okres przypadający na czas wakacji z uwagi na to, że nie można w takiej sytuacji mówić o "pobieraniu nauki", podczas gdy dom wczasów dziecięcych jest placówką mającą zapewniać opiekę i wychowanie uczniowi w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania. Zdaniem Sądu, pojęcie "pobierania nauki" w tym kontekście należy interpretować zgodnie z określonym dla DWD obszarem zadań i kompetencji, wynikającym z treści przywołanego § 71 ust.1 rozporządzenia zw. z art. 77 rozporządzenia. Skoro zatem realizacja celów DWD następuje poprzez kształcenie lub wspieranie i uzupełnianie kształcenia wychowanków (połączone z jednoczesnym wspieraniem fizycznego i psychicznego ich rozwoju oraz wzmocnieniem ogólnej kondycji psychofizycznej i kształtowaniem zachowań prozdrowotnych, z wykorzystaniem lokalnych warunków klimatycznych), to okresem pobierania nauki, w jakim DWD ma zapewniać przebywającym w nim uczniom opiekę i wychowanie jest czas, w którym odbywają oni w trakcie swojego pobytu kształcenie lub uczestniczą w zajęciach, które wspomagają lub uzupełniają kształcenie. Tego rodzaju zajęć nie można natomiast utożsamiać, a nawet powiązać w sposób prosty i bezpośredni z programem realizowanym w ramach poszczególnych przedmiotów dla uczniów w konkretnych klasach. Podniesione w odpowiedzi na skargę argumenty organu oparte na analizie "dzienników zajęć lekcyjnych", a dotyczące m.in. braków w planach nauczania dla uczniów poszczególnych klas, rozbieżności pomiędzy liczbą godzin przewidzianych dla danego przedmiotu w planie nauczania a liczbą godzin zrealizowanych oraz rozbieżności pomiędzy liczbą uczniów wskazaną w dzienniku jako uczestniczących w danej lekcji a liczbą uczniów dla których przewidziano realizację danego przedmiotu, niewłaściwe opieczętowanie dzienników (np. pieczęcią szkoły podstawowej zamiast szkoły ponadpodstawowej) nie zasługują w kontekście poczynionych wyżej uwag na uwzględnienie. Argumenty te potwierdzają stanowisko prezentowane przez organ dotujący, że jako warunek przekazania dotacji uznaje on realizację przez DWD kształcenia tożsamego z kształceniem szkolnym w ramach realizacji obowiązku szkolnego, rozumianego jako realizacja podstawy programowej na określonych lekcjach przedmiotowych. W istocie organ przyjmuje, że o ile zajęcia z wychowankami nie realizują programu właściwego dla poszczególnych oddziałów szkolnych, to mogą być uznane jedynie za zajęcia prowadzone w ramach wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t u.s.o. albo turystyki lub rekreacji. Jest to jednak założenie błędne, co wynika z powołanego wyroku NSA oraz późniejszych, kolejnych wyroków tego Sądu wydanych w sprawach ze skarg strony skarżącej. Nie tylko bowiem pogląd ten opiera się na zawężającym rozumieniu terminu "kształcenie" (do czego, jak już zaznaczono, odnosił się NSA w powołanych wyrokach), ale również ponownie pomija, że podlegające dotowaniu zadania DWD – jak już wyjaśniono powyżej – obejmują zarówno kształcenie, jak i wspieranie i uzupełnianie kształcenia. Z uwagi na określoną ustawowo organizację roku szkolnego, w trakcie którego przewidziane są okresy ferii i wakacji, jest oczywistym, że podstawa programowa w formie tradycyjnych lekcji nie może być realizowana w miesiącach wakacyjnych oraz, że nie wystawia się uczniom ocen przewidzianych za postępy w nauce realizowanej w szkole. Brak jest natomiast przeszkód, by określone elementy wiedzy z obszaru przedmiotów realizowanych w szkole mogły być przekazywane wychowankom w ramach uzupełniania czy wspierania kształcenia, podczas zajęć prowadzonych w zróżnicowanych formach oraz z pominięciem systemu oceniania. Wspieranie kształcenia może w szczególności być realizowane poprzez dostosowanie, uatrakcyjnienie czy zastosowanie mniej typowych form przekazywania wiedzy. Z definicji zaś uzupełnienie kształcenia oznacza wprowadzanie wartości czy informacji dodatkowych w stosunku do obowiązującego programu szkolnego. W przeciwieństwie do realizacji podstawy programowej, która zakłada określoną ilość obowiązkowych godzin dla danego przedmiotu dla poszczególnych klas i szkół, uzupełnianie i wspieranie kształcenia nie podlega nadto żadnemu normowaniu co do ilości i czasu przewidzianych zajęć, nie jest też jego zakres przedmiotowy ściśle zdefiniowany w podziale na uczniów poszczególnych klas. Placówka realizująca ww. cel może w tym zakresie tworzyć własne plany nauczania, dostosowując zajęcia do zakładanego poziomu wiedzy uczniów i ich zainteresowań, w zależności od ich wieku, profilu klasy i szkoły. Ewentualne zmiany, dostosowania w zakresie czasu zajęć czy biorących w nich udział uczniów nie muszą automatycznie świadczyć o tym, że nie było w stosunku do nich realizowane kształcenie, jego uzupełnianie lub wspieranie, choć jego zakres (podobnie jak forma) mógł ulec modyfikacji. Nie ma też, zdaniem Sądu, przeszkód, by cele edukacyjne, określone w planie nauczania, były realizowane łącznie z celami opiekuńczo-wychowawczymi, w trakcie jednych zajęć, jeśli ich tematyka i charakter na to pozwala. Istotne jest, by z uwagi na charakter przeprowadzonych zajęć, w tym założenia co do ich tematu i przekazywanej wiedzy lub kształtowanych umiejętności, można je było uznać za kształcenie, jego uzupełnianie lub wspieranie (co jest możliwe m.in. poprzez wykazanie ich powiązania z określonymi przedmiotami szkolnymi, co próbowała uczynić strona skarżąca przedkładając tygodniowe szkolne plany nauczania oraz zestawienia tygodniowych realizacji planu wychowawczego i dydaktycznego). Przez to zaś traci sens, zdaniem Sądu, opieranie oceny co do faktycznej realizacji przez DWD celu "uzupełniania lub wspierania kształcenia" jedynie na porównaniu, czy wskazane w przedłożonych "Dziennikach zajęć lekcyjnych i opiekuńczo-wychowawczych" zajęcia dla poszczególnych grup przebywających w DWD zrealizowano w całości w wymiarze i grupach wynikających z opracowanych tygodniowych szkolnych planów nauczania. Podobnie nie można uznać, że pobyt miał charakter wypoczynku niepodlegającego dotowaniu na podstawie art. 29 ust. 1 u.f.z.o. tylko dlatego, że w ramach przewidzianych zajęć miały miejsce takie aktywności jak wycieczka do Wałbrzycha , trening czy zajęcia i zawody sportowe. Jak już wskazano powyżej, istotne jest, czy tego rodzaju zajęcia można treściowo powiązać z obszarami, w jakich realizowane jest nauczanie (obejmujące nota bene również wychowanie fizyczne). Ponadto przypomnieć należy, że kształcenie, uzupełnianie i wspieranie kształcenia w DWD powinno z założenia być połączone z jednoczesnym wspieraniem fizycznego i psychicznego rozwoju wychowanków oraz wzmocnieniem ich ogólnej kondycji psychofizycznej i kształtowaniem zachowań prozdrowotnych, z wykorzystaniem lokalnych warunków klimatycznych. To zaś tym bardziej uzasadnia, by tam, gdzie jest to możliwe, uczniowie zdobywali wiedzę i kształtowali umiejętności w sposób odbiegający od standardowej nauki szkolnej, w tym także w formach łączących zdobywanie wiedzy, aktywność fizyczną i zabawę. Organ dotujący w niniejszej sprawie odmówił przyznania skarżącej Spółce dotacji nie oceniając na podstawie dokumentacji prowadzonej przez DWD faktycznego charakteru pobytu zgłoszonych wychowanków w placówce w sierpniu 2025 r. Odnosząc się natomiast w odpowiedzi na skargę do dokumentów przedłożonych przez stronę wraz ze skargą, nie dokonał w omówionym powyżej zakresie dostatecznej ich analizy, w tym oceny prowadzonych realizowanych przez stronę skarżącą zajęć w ramach pobytów wychowanków - a tym samym nie ustalił należycie rzeczywistego charakteru pobytu dzieci w DWD w spornym okresie. Organ wykluczył możliwość wypłaty dotacji dla skarżącej w okresie wakacyjnym z jednej strony negując możliwość realizacji kształcenia, uzupełniania i wspierania kształcenia poza okresem "pobierania nauki" w szkole – który to pogląd należy uznać za wynikający z wadliwej wykładni przepisów u.s.o, u.p.o i rozporządzenia. Z drugiej strony, nie podważając kompletności i wiarygodności materialnej dowodów przedłożonych obecnie przez stronę skarżącą, zarzucił przedłożonej przez stronę dokumentacji szereg niespójności o charakterze niemającym, w opinii Sądu, przesądzającego znaczenia dla ustalenia, czy w ramach spornych pobytów miało miejsce kształcenie, uzupełnianie lub wspieranie kształcenia wychowanków. Tym samym organ nie zebrał i ocenił w pełnym zakresie materiału dowodowego istotnego w sprawie, natomiast Sąd nie jest władny dokonać tego w zastępstwie organu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobligowany będzie uwzględnić wykładnię przepisów prawa materialnego zaprezentowaną w wyroku i poczynione w nim uwagi co do kierunku postępowania oraz dokonać z ich uwzględnieniem szczegółowej analizy, które z wykazanych przez stronę dzieci w sierpniu 2025 r., ujęte we wniosku o udzielenie dotacji, przebywały w DWD w celu określonym w § 71 ust. 1 rozporządzenia i jednocześnie nie korzystały z pobytu w tym ośrodku w ramach wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t u.s.o. lub w ramach krajoznawstwa i turystyki, organizowanych przez publiczne i niepubliczne szkoły i placówki, do których uczęszczają, inne niż dom wczasów dziecięcych, w którym przebywają. Organ winien przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające w tym dokonać analizy zgłoszeń poszczególnych grup dzieci i młodzieży w ramach pobytów w DWD oraz dokonać analizy zajęć jakie były realizowane podczas ich pobytu. Analiza nie może sprawdzać się wyłącznie do stwierdzenia, że dzieci nie realizowały planu zajęć bez oceny charakteru i rzeczywistego przedmiotu zajęć. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art.146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.