Sygnatura
I SA/Lu 107/26
Wyrok WSA w Lublinie z 27 maja 2026 r., I SA/Lu 107/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Wynik
Stwierdzono bezskuteczność czynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Data orzeczenia
- 27 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) Sędzia WSA Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na czynność Prezydenta Miasta Chełm wyrażoną pismem z dnia 23 grudnia 2025 r. znak DOE.3037.55.2025 w przedmiocie odmowy odstąpienia od terminu przewidzianego do złożenia wniosku o udzielenie dotacji za 2026 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Prezydenta Miasta Chełm na rzecz S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] (organ) pismem z 23 grudnia 2025 r., nr DOE.3037.55.2025, na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 439 ze zm.), dalej jako "ustawa" stwierdził brak podstaw na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. przekazania organowi dotującemu informacji o planowanej liczbie uczniów w 2026 r. o co wnioskowała S. spółka z o.o. z siedzibą w W. (skarżąca, strona). Organ argumentował, że zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt.1 ustawy organ prowadzący jest obowiązany do przekazania organowi dotującemu informacji o planowanej liczbie uczniów/słuchaczy w terminie ustawowym, którego naruszenie skutkuje niespełnieniem warunków przekazania dotacji. Według zasad prawa administracyjnego, w szczególności zasady praworządności, równego traktowania podmiotów oraz pewności obrotu prawnego odstąpienie od ustawowych terminów może mieć charakter wyłącznie wyjątkowy i wymaga wykazania przez wnioskodawcę istnienia obiektywnych, niezależnych okoliczności, uniemożliwiających realizację obowiązku mimo dochowania przez niego należytej staranności. Strona jako przyczynę przekroczenia terminu wskazała okoliczność, że szkoła nie prowadzi działalności oświatowej, która w jej ocenie uniemożliwiła złożenie w dniu 30 września 2025 r. wniosku o udzielenie dotacji oświatowej na 2026, w którym uwzględniono planowaną ilość uczniów w 2026 roku. Zdaniem organu wskazana przyczyna nie spełnia powyższych kryteriów. Od organu prowadzącego szkołę wymaga się, aby ten organizował swoją działalność w sposób umożliwiający terminowe i prawidłowe wykonywanie określonych prawem czynności. W szczególności obejmuje to m.in. zapewnienie odpowiednich zasobów kadrowych i organizacyjnych, wprowadzenie procedur kontroli wewnętrznej, monitorowanie terminów wynikających z przepisów prawa, tworzenie zastępstw w sytuacjach absencji pracowników, zapewnienie przepływu informacji między osobami odpowiedzialnymi. Tymczasem podnoszona okoliczność w ocenie organu ma charakter wewnętrzny i organizacyjny. Okoliczność ta jest przewidywalna i powinna być uwzględniana przy organizacji pracy. Wnioskodawca nie dochował należytej staranności, której wymaga się od podmiotu realizującego zadania związane z dysponowaniem środkami publicznymi. W szczególności nie wykazano, aby podjęto działania organizacyjne lub zaradcze zmierzające do terminowego wykonania czynności np. ustanowienie procedur monitorujących terminy wynikające z przepisów prawa, bieżąca kontrola postępów prac związanych z przygotowaniem i doręczaniem dokumentów. Zdaniem organu wskazaną przyczynę niedochowania terminu należy ocenić jako konsekwencję niewłaściwej organizacji pracy oraz braku właściwego nadzoru. Stanowią one element normalnego ryzyka organizacyjnego i nie mają charakteru siły wyższej ani nieprzewidywalnych przeszkód o charakterze wyjątkowym. Nadto organ dodał, że jest zobowiązany do stosowania przepisów ustawy w sposób jednolity wobec wszystkich szkół i placówek niepublicznych objętych systemem dotacyjnym. Należy także wskazać, że konieczność zachowania terminów służy zapewnieniu transparentności i prawidłowości procesu finansowania zadań oświatowych. W tym stanie faktycznym i prawnym brak jest podstaw do wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy i tym samym nie został zachowany warunek określony w tym przepisie do przekazania dotacji w roku 2026. W omawianym przepisie zostały ustalone przesłanki, od których uzależnia się przyznanie dotacji. Brak ich spełnienia w zasadzie oznacza utratę prawa do otrzymania dotacji. Aby uzyskać dotację należy w przepisanym terminie podać informację o planowanej liczbie uczniów oraz wprowadzić odpowiednie dane do systemu informacji oświatowej (SIO). Terminem końcowym przekazania informacji o planowanej liczbie uczniów jest 30 września roku bazowego. Do systemu informacji oświatowej zostały 30 września 2025 r. przekazane dane 2 uczniów, nie zostały przekazane dane na dzień 15 czerwca 2025 r. (informacja pochodząca z raportu SIO z 15 grudnia 2025 r. wg stanu na 15 czerwca 2025 r. i 30 września 2025 r.). Tym samym został spełniony wyłącznie jeden warunek, który nie jest wystarczający do przekazania dotacji na rok 2026. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że art. 33 ust. 1 ustawy sprawia, że szkoła, która uzyska wpis i rozpocznie działalność między 16 czerwca a 30 września roku bazowego, z mocy prawa jest wyłączona od uzyskania dotacji przez cały kolejny rok budżetowy z powodu nie spełnienia warunku przekazania danych do SIO. Obowiązujący aktualnie przepis prawa wyklucza takie podmioty od uzyskania dotacji przez okres 16 miesięcy, albowiem rozpoczęcie działalności od 1 września sprawia, że nie jest spełniony jeden z trzech warunków otrzymania dotacji oświatowej. Z powyższą czynnością nie zgodziła się strona wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 33 ust. 3 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że celem ustawodawcy w art. 33 ust. 3 ustawy nie było sformułowanie wyjątku od obowiązku przekazania informacji do systemu informacji oświatowej na dzień 15 czerwca roku bazowego w sytuacji, w której szkoła w tym dniu nie prowadzi działalności gospodarczej, podczas gdy zgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz ujęciem celowościowym wykładni, treść art. 33 ust. 3 ustawy należy poczytywać jako błąd legislacyjny, gdzie choć wprost nie sformułowano wyjątku odnoszącego się do obowiązku przekazania informacji do SIO na dzień 15 czerwca, na wzór wyjątku dotyczącego tego samego obowiązku na dzień 30 września, to celem ustawodawcy w rzeczywistości było nałożenie na szkoły obowiązku przekazywania informacji do systemu informacji oświatowej w okresie, w którym te szkoły prowadzą działalność, 2) art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie wskazanych terminów jako materialnych, co skutkowało powołaniem się na niedochowanie terminu (30 września) do złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów w sytuacji, gdy ich charakter jest wyłącznie instrukcyjny, a doręczenie pisma organowi w dniu 2 października 2025 r. nie powinno skutkować stwierdzeniem uchybienia terminowi, w stopniu uniemożliwiającym uznanie prawa skarżącego do dotacji oświatowej. Wskazując na powyższe wniosła o: 1. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności; 2. uznanie obowiązku ciążącego na Prezydencie Miasta [...] wypłaty dotacji oświatowej na rzecz Liceum Ogólnokształcącego [...], stosownie do treści art. 34 ustawy; 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; 4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów. Uzasadniając podniesione zarzuty strona argumentowała, że zupełnie bezpodstawne jest stanowisko organu, iż fakt rozpoczęcia przez szkołę działalności w dniu 1 września 2025 r. nie zwalnia skarżącej z przedmiotowego obowiązku (15 czerwca roku bazowego), gdyż ustawodawca nie przewidział takiego wyjątku w art. 33 ust. 3 ustawy. Analizując treść art. 33 ust. 3 ustawy na dzień podjęcia skarżonej czynności, nie można oprzeć się wyłącznie na jego językowej wykładni. Nie sposób bowiem przyjąć, iż celem ustawodawcy było uzależnienie wypłaty dotacji oświatowej od niemożliwego do spełnienia warunku przekazania do SIO, na dzień 15 czerwca roku bazowego, danych dotyczących liczby uczniów w sytuacji, gdy szkoła nie rozpoczęła jeszcze działalności, jednocześnie dostrzegając ten problem w odniesieniu do warunku złożenia takiej informacji na dzień 30 września roku bazowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że na dzień złożenia skargi dostosowaniu do rzeczywistej woli ustawodawcy uległa treści art. 33 ust. 3 ustawy, pozbawiając tenże przepis oczywistej wady. Po zmianie art. 33 ust. 3 ustawy uzależnia spełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy, od okoliczności prowadzenia przez tę szkołę działalności. Powyższy wniosek o pierwotnej wadliwości regulacji zawartej w ww. przepisie wynika wprost z uzasadnienia ustawy. Zmiany w art. 33 ust. 3 ustawy są odpowiedzią na liczne apele związane z faktem, że powstała sytuacja, w której na nowo powstałą jednostkę systemu oświaty nałożono, technicznie niemożliwy do zrealizowania obowiązek sprawozdawczy, od którego spełnienia zależy moment rozpoczęcia udzielania dotacji dla nowego przedszkola, szkoły lub placówki. Dokonanie natomiast przez organ prawidłowej wykładni wskazanych w zarzucie przepisów doprowadziłoby do wniosku, iż wobec rozpoczęcia przez szkolę działalności 1 września 2025 r. nielogicznym i niecelowym byłoby uzależnianie wypłaty dotacji oświatowej od przekazania informacji do SIO o liczbie uczniów, która to informacja nie miałaby jakiejkolwiek wartości, a służyłaby jedynie spełnieniu formalnego obowiązku. Zaskarżona czynność jawi się zatem jako przejaw biurokratycznego podejścia, wbrew przyjętym zasadom wykładni prawa oraz celowi uchwalenia ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i jako takie nie powinno zasługiwać na aprobatę. Nadto strona podniosła, że organ odmówił wypłaty dotacji oświatowej także z uwagi na uchybienie terminowi do złożenia informacji o liczbie uczniów na dzień 30 września roku bazowego. Podstawą odmowy jest niewłaściwe zastosowanie przez organ art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez nieuwzględnienie instrukcyjnego charakteru terminu złożenia wskazanej w przepisie informacji. Zdaniem strony analiza treści omawianego przepisu prowadzi natomiast do wniosku, iż nie ma on charakteru terminu prawa materialnego, a jego uchybienie nie powoduje utraty prawa do uzyskania dotacji oświatowej w roku budżetowym. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyrok z 20 września 2018 r., III SA/Lu 269/18 omawiany termin nie jest terminem prawa materialnego, rozumianym jako bezwzględnie obowiązujący przewidziany prawem ustawowy termin związany z prawami i obowiązkami, o których organ rozstrzyga, który jednocześnie nie podlega przywróceniu, przedłużeniu albo możliwości pominięcia jego stosowania. Skarżąca nadała natomiast informację 30 września 2025 r., która wpłynęła do organu 2 października 2025 r. Co więcej, pismem z 9 grudnia 2025 r. złożyła wniosek w trybie art. 33 ust. 4 ustawy, domagając się udzielenia dotacji oświatowej za 2026 r. mimo nieprzekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w terminie. Z uwagi na charakter terminu (instrukcyjny a nie prekluzyjny) zarzut uchybienia obowiązkowi przekazania informacji o planowanej liczbie uczniów tym bardziej jawi się jako nieuzasadniony. Końcowo strona dodała, że zgodnie z przesłaną informacją z 30 września 2025 r. przewidywana liczba uczniów w Liceum Ogólnokształcącym [...] jest równa 2 (dwóm) osobom, na rok szkolny 2025/2026. Niepodobna zatem uznać, że wpływ tej informacji 2 października roku bazowego nie pozwoliła na zabezpieczenie środków w budżecie na wypłatę szkole dotacji oświatowej na rok 2026. Wskazywane w tym zakresie podstawy czynności odmowy wypłaty dotacji oświatowej jawią się jako pozorne i nieznajdujące oparcia w rzeczywistym stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że zaskarżoną czynnością nie uwzględniono wniosku o odstąpienie od terminu przekazania danych do systemu informacji oświatowej do 15 czerwca oraz wskazano, że informacja pisemna o planowanej liczbie uczniów na 2026 rok zamiast do 30 września 2025 r. została złożona po terminie (2 października 2025 r.). Jednakże 12 stycznia 2026 r. skarżąca złożyła informację miesięczną o aktualnej liczbie uczniów Liceum Ogólnokształcącego [...] według stanu na pierwszy dzień miesiąca stycznia 2026 r. i w związku ze zmianą stanu prawnego z dniem 14 stycznia 2026 r. Prezydent Miasta [...] pismem z 27 stycznia 2026 r. poinformował, że od stycznia 2026 r. przysługuje jej dotacja podmiotowa dla Liceum Ogólnokształcącego [...] Odnosząc się do podniesionych zarzutów organ wskazał, że strona zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym do dnia 14 stycznia 2026 r. była zobowiązana do wprowadzania danych do SIO według stanu na 15 czerwca roku bazowego. Obowiązku tego nie wypełniła. W tym względzie jak zauważa sama skarżąca "(...) poważne wątpliwości budzi nieuwzględnienie w art. 33 ust. 3 ustawy wyjątku związanego z przekazaniem danych do SIO do 15 czerwca roku bazowego. Jeżeli zatem jak wynika z treści samej skargi można postrzegać ten problem w kategorii błędu legislacyjnego to brak jest podstaw do obciążanie tym błędem organu wykonującego prawo poprzez zarzut wadliwej wykładni. Organ zastosował prawo w brzmieniu ówcześnie obowiązującym. Organ dodał, że we wniosku z 9 grudnia 2026 r. skarżąca wnosiła o odstąpienie, ale od terminu 15 czerwca do przekazania danych do systemu informacji oświatowej, motywując swoje stanowisko podobnie jak obecnie w skardze błędem legislacyjnym. Skarżąca przyjmowała wręcz, że wniosek o dotację, zawierający informację o liczbie uczniów miałby zostać złożony w terminie do 30 września 2025 r., co jest nieprawdą. Organ widząc, chociażby nawet dwudniową zwłokę skarżącego uznał, że do powyższego trzeba się odnieść w piśmie, w którym odmówił wypłaty dotacji. Nadto podniósł, że można odstąpić od terminu złożenia informacji pisemnej o planowanej liczbie uczniów w tym przypadku o planowanej liczbie uczniów na rok 2026, którą należało złożyć do 30 września 2025 r. Natomiast obowiązujące przepisy (zarówno poprzednio jak i obecnie) nie przewidywały odstąpienia od terminu 15 czerwca do przekazania danych do systemu informacji oświatowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, przeciw czemu nie oponowała skarżąca. Podstawę materialną zaskarżonej czynności stanowiły przepisy - przywołanej w części historycznej uzasadnienia - ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Z art. 47 tej ustawy wynika, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15–21, 25, 26, 28–32 i art. 40–41a ustawy, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15–21, 25, 26, 28–32 i art. 40–41a ustawy, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W konsekwencji czynności podejmowane przez organ dotujący podlegają kognicji sądów administracyjnych. Dotyczy to również czynności udzielenia dotacji. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonej czynność dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28, art. 29, art. 30-31a i art. 32, są przekazywane pod warunkiem, że: 1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1; 2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekażą dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 15 czerwca roku bazowego oraz na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28, art. 29, art. 30-31 a i art. 32. Bezspornym zatem jest, że przepis ten wymienia trzy przesłanki, od których uzależnia się przyznanie dotacji. Brak ich spełnienia w zasadzie oznacza utratę prawa do otrzymania dotacji. I tak aby uzyskać dotację należy: 1. w terminie do 30 września roku bazowego przekazać organowi dotującemu informację o planowanej liczbie uczniów (art. 33 ust. 1 pkt 1); 2. przekazać dane do SIO według stanu na dzień 15 czerwca roku bazowego (art. 33 ust. 1 pkt 2); 3. przekazać dane do SIO według stanu na dzień 30 września roku bazowego (art. 33 ust. 1 pkt 2). W niniejszej sprawie, jak wskazał to organ spełniony został jedynie trzeci ze wskazanych warunków. Do SIO zostały przekazane dane na dzień 30 czerwca roku bazowego. Nie zostały natomiast przekazane dane na dzień 15 czerwca 2025 r. jak również nie przekazano w odpowiednim terminie informacji o planowanej liczbie uczniów. Tym samym trafnie wywiódł organ, że w sprawie został spełniony wyłącznie jeden warunek, który nie jest wystarczający do przekazania dotacji na rok 2026. We wniosku z 9 grudnia 2025 r. strona wniosła natomiast o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu przekazania danych do SIO, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy w zakresie danych przekazywanych według stanu na dzień 15 czerwca roku bazowego. Wskazała przy tym, że wniosek ten składa na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy. W związku z tym w takim trybie i takim zakresie powinien on zostać rozpoznany przez organ. Przepis ten stanowi, że na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę, branżowe centrum umiejętności lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28, art. 29, art. 30-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. W związku z tym trafnie, aczkolwiek dopiero w odpowiedzi na skargę organ dostrzegł, że na podstawie tego przepisu można wyłącznie odstąpić od terminu złożenia informacji pisemnej o planowanej liczbie uczniów, którą należy złożyć do 30 września roku bazowego (warunek z art. 33 ust. 1 pkt 1), o co skarżąca absolutnie nie wnioskowała. Przepis ten nie przewidywał natomiast odstąpienia od terminu 15 czerwca lub 30 września do przekazania danych do SIO. Organ natomiast w piśmie wyrażającym zaskarżoną czynność wprost wskazał, że wniosek skarżącej dotyczy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy i że jego zdaniem brak jest podstaw do jego uwzględnienia. W dalszej kolejności organ przywołał uzasadnienie tego stanowiska. W istocie zatem organ dokonał samodzielnej modyfikacji wniosku strony i rozpoznania go w innym zakresie niż tego żądała strona. Ta natomiast zupełnie nietrafnie podnosiła, że postawą rozpoznania wniosku powinien być art. 33 ust. 4 ustawy. Jednocześnie z uwagi na brzmienie art. 33 ust. 4 nie ulega wątpliwości, że organ związany jest wnioskiem strony (organu prowadzącego). Oczywiście powinien ocenić wszystkie przesłanki do wypłaty dotacji, takie żądanie zawierał bowiem wniosek, lecz w zakresie zgody na odstąpienie od konkretnego terminu związany był wnioskiem strony. Rolą i zarazem obowiązkiem organu jest właściwe odczytanie treści żądania strony i merytoryczne odniesienie się do tego żądania. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje jednolite przekonanie, że w sytuacji, gdy treść żądania budzi wątpliwości, organ nie jest uprawniony do precyzowania jego treści, gdyż mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom strony wnoszącej podanie. Nie oznacza to jednak, że organ może pozostać bezczynny. Powinien bowiem udzielić wnoszącemu podanie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w tym zakresie, a przede wszystkim wezwać do sprecyzowania jego stanowiska w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Konieczne jest przypomnienie, że ograniczone treściowo przez k.p.a. do niezbędnego minimum podania wnoszone przez strony i innych uczestników postępowania powodują, że to na organ prowadzący postępowanie przeniesiono ciężar oceny charakteru podania, zakresu żądania itd. Co istotne żądanie strony co do przedmiotu postępowania dotyczy określonej we wniosku podstawy faktycznej żądania, a nie powołanej przez stronę podstawy prawnej (wyrok NSA z 16 grudnia 1987 r. IV SA 757/87, ONSA 1988, Nr 1, poz. 20 oraz Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2004, s. 498), którą organ nie jest związany. W sprawie podstawę rozstrzygnięcia żądanie skarżącej mógł stanowić natomiast art. 33 ust. 3 ustawy, który również strona przywołała we wniosku. Zgodnie z jego treścią, przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do szkół, które rozpoczynają działalność po dniu 30 września roku bazowego i uzyskały, do dnia 30 września roku bazowego, wpis do ewidencji, o której mowa w art. 168 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, lub na podstawie wniosku, złożonego do dnia 30 września roku bazowego, uzyskały zezwolenie, o którym mowa w art. 88 ust. 4 pkt 1 lub art. 90 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Przepis ten nie znalazł jednak żadnego odniesienia w piśmie organu z 23 grudnia 2025 r. mimo przywołania przez stronę konkretnych argumentów dotyczących jego wykładni. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ odniósł się do treści tego przepisu stojąc na stanowisku, że organ ma wynikający z art. 6 k.p.a. nakaz stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania. Jego literalna treść powoduje natomiast, że nie mógł on znaleźć w sprawie zastosowania. Odnosząc się do tej kwestii, po pierwsze wskazać należy, że choć odpowiedź na skargę rozwija w sprawie stanowisko i argumentację organu w kwestii uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, to jednak odpowiedź na skargę nie zastępuje zaskarżonej czynności, która jest przedmiotem kontroli Sądu. Po drugie oczywistym jest, że organ ma obowiązek stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania. Czym innym jednak jest obowiązek stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania, a czym innym odpowiednia jego interpretacja. Wskazana przez organ gramatyczna (językowa) wykładnia prawa nie jest jednak jedyną metodą wykładni. W prawie funkcjonują różne metody wykładni prawa, w tym przede wszystkim systemowa i funkcjonalna (celowościowa). Nadrzędność gramatycznej (językowej) wykładni prawa nie oznacza jednak bezwzględnego obowiązku jej stosowania w każdej sytuacji. W szczególności odstąpienie od gramatycznej wykładnie konkretnego przepisu prawa dopuszczalne jest w sytuacji konieczności odwołania się do aksjomatu racjonalnego ustawodawcy. W tym kontekście w analizowanym art. 33 ust. 3 ustawy prawodawca w pełni zasadnie uznał, iż w przypadku rozpoczęcia działalności przez szkołę po 30 września, tj. po upływie terminu do przekazania danych do SIO, warunek wypłaty dotacji wskazany w ust. 1 pkt 2 nie ma zastosowania. Jednocześnie za w pełni racjonalne należy przyjąć stanowisko strony, że nie można przekazać danych do SIO w sytuacji nieprowadzenia przez szkołę jakiejkolwiek działalności. Zastosowanie zatem wyłącznie językowej wykładni ww. przepisów nie pozwala na sformułowanie normy, która w swojej istocie byłaby racjonalna, logiczna oraz zgodna z celem obowiązywania tych przepisów. Nie sposób bowiem przyjąć, iż celem prawodawcy było uzależnienie wypłaty dotacji oświatowej od niemożliwego do spełnienia warunku przekazania do SIO, danych dotyczących liczby uczniów w sytuacji, gdy szkoła nie rozpoczęła jeszcze działalności. Potwierdzeniem, że przyjęty przez organ sposób wykładni nie był docelowym zamiarem prawodawcy jest dokonana z dniem 14 stycznia 2026 r. zmiana art. 33 ust. 3 ustawy, pozbawiając tenże przepis wskazanej wadliwości. Znowelizowany art. 33 ust. 3 ustawy uzależnia spełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy, od okoliczności prowadzenia przez tę szkołę działalności. Wniosek o pierwotnej wadliwości regulacji zawartej w ww. przepisie wynika wprost z uzasadnienia ustawy zmieniającej (druk 2005 z 27 października 2025 r.), na którego treść powołała się skarżąca, a o czym wspominała już we wniosku. Dokonanie przez organ prawidłowej wykładni art. 33 ust. 3 ustawy doprowadziłoby do wniosku, iż wobec rozpoczęcia przez szkolę działalności w dniu 1 września 2025 r. nielogicznym i niecelowym byłoby uzależnianie wypłaty dotacji oświatowej od przekazania informacji do SIO o liczbie uczniów w przypadku gdy szkoła nie rozpoczęła jeszcze działalności. W kontekście powyższych uwag uznać należy, że te mają już wyłącznie charakter historyczny. Wskazana wyżej nowelizacja doprowadziła bowiem do przyznania skarżącej przez Prezydenta Miasta [...] dotacji od 1 stycznia 2026 r. Żądanie strony zostało zatem uwzględnione, o czym ta dowiedziała się już po wniesieniu skargi. Okoliczność ta nie mogła jednak mieć wpływu na konieczność uchylenia przez Sąd zaskarżonej czynności jako wydanej z naruszeniem ww. przepisów prawa. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o bezskuteczności zaskarżonej czynności. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął natomiast na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 697 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł) określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). W trakcie ponownego rozpoznania wniosku skarżącej obowiązkiem organu będzie uwzględnienie przedstawionej przez Sąd wykładni przepisów prawa, kluczowej dla zgodnego z prawem rozstrzygnięcia, co do żądania zawartego w tym wniosku. W pierwszej kolejności organ weźmie jednak pod uwagę okoliczność przyznania skarżącej przedmiotowej dotacji i w tym kontekście rozważy możliwość dalszego prowadzenia sprawy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
- Hasła tematyczne
- Oświata Finanse publiczne
- Skarżony organ
- Prezydent Miasta
- Sędziowie
- Jakub Polanowski Marcin Małek /sprawozdawca/ Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 § 1pkt 1 lit.a, art. 146 § 1, · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
art. 33 ust. 1,3, 4 · Dz.U. 2025 poz. 439
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I GZ 204/26 · 27 maja 2026
Postanowienie NSA z 27 maja 2026 r., I GZ 204/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: III SA/Wr 424/25 · 27 maja 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 27 maja 2026 r., III SA/Wr 424/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I SA/Sz 484/25 · 27 maja 2026
Wyrok WSA w Szczecinie z 27 maja 2026 r., I SA/Sz 484/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny