III SA/Wa 465/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

W zażaleniu Skarżący W.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wykonując wezwanie referendarza sądowego złożył formularz PPF, w którym zaznaczył, iż domaga się również ustanowienia adwokata. Oświadczył, iż aktualnie nie pracuje i z racji wieku nikt nie chce go przyjąć do pracy. Jako źródło utrzymania wskazał prace dorywcze, z których uzyskuje 500-800 zł. Dodał, że dochód ten jest nieregularny i w 2015 r. szacunkowo osiągnął z tego tytułu 6.000 zł. Do wydatków zaliczył opłaty za mieszkanie (300 zł), leki (100 zł), spłatę zobowiązań (300 zł – zależnie od możliwości). Część wydatków związanych z utrzymaniem pokrywana jest dzięki pomocy rodziny - zwłaszcza żony. Z żoną ma rozdzielność majątkową. Skarżący wyjaśnił, że był zmuszony zlikwidować prowadzoną działalność gospodarczą. W efekcie pozostał z licznymi zobowiązaniami finansowymi. Oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. Przedstawił zaproszenie do ugody, wydruk z CEIDG. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na wstępie należy poczynić uwagę natury ogólnej. Jakkolwiek w formularzu PPF Skarżący zaznaczył, że domaga się ustanowienia pełnomocnika, to jednak jego wniosek należało rozpoznać także w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Tak bowiem swoje żądanie zakreślił on w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji, od którego to zażalenia należny wpis wynosi 100 zł. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, iż wiążący dla niego jest zakres żądania wytyczony zarówno w zażaleniu, jak i formularzu PPF. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a., osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana podać we wniosku "dokładne dane" obrazujące jej sytuację rodzinną i majątkową. Jeżeli oświadczenie strony zawarte w tym wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (zob. art. 255 P.p.s.a.). Jak to już wskazano przedstawione przez stronę informacje powinny być, jak stanowi wprost art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne, a zatem od strony wymagana jest w tym względzie należyta staranność. Informacje te powinny więc być konkretne i na tyle szczegółowe, by w sposób wyczerpujący obrazowały sytuację majątkową i rodzinną strony. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący nie przedłożył – po raz kolejny - dokumentów koniecznych do stwierdzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, wskutek czego uniemożliwił dokonanie wnikliwej i szczegółowej oceny swojej sytuacji. Przede wszystkim w dalszym ciągu nie jest znana sytuacja materialna żony. Wyjaśnienia w tej kwestii Skarżący ograniczył jedynie do powołania się na fakt świadczonej przez żonę pomocy oraz istniejącej między małżonkami rozdzielności majątkowej. Tymczasem już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 listopada 2014 r. (II FZ 1843/14) zwrócił Skarżącemu uwagę jak ważne jest zapoznanie się z informacjami dotyczącymi sytuacji rodzinnej. Dochody i wydatki osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym mają bowiem wpływ na jego sytuację materialną. Pozostawanie w ustroju rozdzielności majątkowej nie jest przy tym tożsame z prowadzeniem przez małżonków odrębnych gospodarstw domowych. Wywody zawarte w przywołanym postanowieniu pozostają nadal aktualne. Nieprecyzyjne są także dane dotyczące wysokości miesięcznych dochodów i wydatków. Skarżący nie przedłożył mianowicie żadnych dokumentów je potwierdzających. W tej sytuacji nie sposób zweryfikować czy istotnie wydatki te wynoszą – jak sam zadeklarował – 700 zł miesięcznie i czy zadeklarowany na poziomie 500-800 zł dochód wydatki te w całości pokrywa, czy też – jak oświadczył – część tych wydatków pokrywana jest dzięki pomocy rodziny. Referendarz sądowy powziął ponadto wątpliwości co do zupełności informacji na temat źródeł utrzymania. Ustalono bowiem, że Skarżący pełni w spółce K. sp. z o.o. funkcję prezesa zarządu. Okoliczności tej nie ujawnił, nie wskazał też czy z racji pełnienia powyższej funkcji uzyskuje jakikolwiek dochód. W tej sytuacji nie sposób – opierając się na samych tylko oświadczeniach Skarżącego - stwierdzić, że istotnie koszt zainicjowanego przezeń postępowania jest obciążeniem przekraczającym jego możliwości finansowe. Co ciekawe Skarżącemu wyjaśniono już, jakie konsekwencje wiążą się z niewłaściwym udokumentowaniem jego wniosku. Uczyniono to w wydanych wcześniej postanowieniach zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.