III SA/Wa 1588/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Tomasz Grzybowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności podatkowych oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] września 2024 r. odmawiającą B.P. (skarżąca) umorzenia należności podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2021-2023. Kolegium uznało, że sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadniała udzielenia wsparcia w postaci wnioskowanej ulgi. W ramach wywiedzionej oceny wskazano na informacje zgromadzone w toku postępowania, tj.: - co do przychodów skarżącej, przywołując średni miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w 2023 r. (5 827 zł), dochody globalnie w latach 2020-2023 z prowadzonej działalności (23 216,02 zł w 2020 r., 41 895,99 w 2021 r., 86 013,97 zł w 2022 r., 69 927,10 zł w 2023 r.), wzrastające przychody z działalności gospodarczej w 2024 r. (w styczniu dochód na poziomie 222,21 zł, w maju dochód w wysokości 8 807 zł), zarobki męża (nie sprecyzowano z jakiego źródła) w kwocie 1 600 zł miesięcznie, świadczenie 800+ na rzecz dwójki małoletnich dzieci (łącznie 1 600 zł miesięcznie), - stan posiadania w gospodarstwie domowym skarżącej, tj. że zamieszkuje w mieszkaniu o pow. 59 m2 w budynku TBS, jest właścicielem działki gruntu położonej w miejscowości G., razem z mężem są właścicielami pojazdów mechanicznych, tj. samochodów [...] z 1992 r. oraz [...] z 2007 r., jak też skutera [...] z 2006 r.; zarazem strona nie korzysta ze wsparcia materialnego, nie jest zadłużona, w tym nie posiada kredytów, - wydatki obejmujące opłaty czynszowe i media, żłobek córki, koszty najmu lokalu na potrzeby działalności gospodarczej, koszty bieżące utrzymania rodziny skarżącej – łącznie opłaty stałe opiewają wg oświadczenia na kwotę ponad 6 500 zł miesięcznie, - łączną wysokość należności podatkowych, których umorzenia domaga się skarżąca, tj. 7 046 zł (nie wliczając odsetek) (por. s. 1-2, 8-11 decyzji). Organ wyraził zapatrywanie, że dochód z działalności skarżącej jest zmienny, jednakże wykazuje tendencję wzrostową, a jej sytuację finansową należy ocenić jako stabilną (s. 7 decyzji). Mimo że strona ponosi stosunkowo wysokie koszty prowadzenia salonu fryzjersko-kosmetycznego, to przedstawiona sytuacja finansowa nie wskazuje na trwałą przeszkodę w regulowaniu należności publicznoprawnych. Przejściowe problemy z płynnością finansową, czy obsługą kadrową salonu nie uzasadniały zatem w ocenie Kolegium przesłanki ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej; ulga podatkowa nie jest metodą na wygospodarowanie oszczędności w związku z tymczasowymi trudnościami finansowymi. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza oświadczeń wnioskodawcy o malejących obrotach w działalności gospodarczej; nie wynika z niego zwłaszcza, że rośnie zadłużenie skarżącej; twierdzenia strony ograniczają się do wskazania na słabszą koniunkturę (mniej klientów) i rosnące koszty utrzymania działalności (s. 10 i n. decyzji). Zdaniem organu wniosek o udzielenie ulgi ma nie tyle związek z trudną sytuacją materialną strony, co z doręczeniem w jednym czasie czterech decyzji podatkowych za okres 2021-2024. Opłacenie podatku od nieruchomości za ostatni z ww. okresów rozliczeniowych potwierdza, że gdyby nie kumulacja należności, skarżąca byłaby w stanie uregulować zobowiązania. Winę za ową kumulację ponosi organ podatkowy; nie wpływa to jednak na ocenę żądania skarżącej, które jest nieadekwatne do przyczyn jego złożenia. W sytuacji, gdy co do zasady sytuacja finansowa w gospodarstwie domowym skarżącej jest stabilna i pozwala na regulowanie zobowiązań bez nadmiernego obciążania budżetu domowego, wniosek o umorzenie należności traktować należy jako zbyt daleko idący. Zdaniem organu skarżąca mogłaby w to miejsce ubiegać się, wobec wspomnianego spiętrzenia zobowiązań, o rozłożenie na raty zaległości podatkowych (s. 12 i n. decyzji). Jednocześnie nie stwierdzono, by w stanie faktycznym sprawy ziściła się przesłanka interesu publicznego, która wymaga by zobowiązania podatkowe były realizowane w zgodzie z zasadą powszechności opodatkowania (s. 14 decyzji). W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji oraz o umorzenie jej zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2021-2023. Jako podstawę tych wniosków powołano zarzuty naruszenia art. 67a § 1 pkt 3, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej (opis zarzutów na s. 2 i n. skargi). Motywy skargi koncentrują się na uchybieniach związanych zdaniem strony z oceną przesłanek umorzenia należności podatkowych, tj. ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego (s. 4 skargi). Zdaniem skarżącej organ postrzega zawężająco wskazane przesłanki, odnosząc je w zasadzie do sytuacji nadzwyczajnych, z pominięciem normalnej sytuacji ekonomicznej podatnika. Nie uwzględniono w tym kontekście zwłaszcza, że decyzje podatkowe za ww. okresy skarżąca otrzymała w 2024 r. Tymczasem zwłoka w wydaniu decyzji ustalających nie powinna pozostać obojętna dla oceny w szczególności przesłanki interesu publicznego; obciąża bowiem administrację podatkową (s. 5 i n., 8, 10 skargi). Niezależnie od powyższego nie wzięto pod uwagę, że brak umorzenia należności podatkowych znacząco uszczupli dochody skarżącej, spowoduje utratę płynności finansowej, a tym samym ograniczy możliwości rozwoju jej działalności gospodarczej. Organ nie wyczerpał w tym zakresie możliwości dowodowych ustalenia sytuacji finansowej wnioskodawcy; nie wziął zwłaszcza pod uwagę, że dochody osiągane przez skarżącą w latach 2020-2023 kształtują się w świetle pozyskanych informacji na poziomie około 4 000 zł miesięcznie i służą pokryciu kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny; nie zbadał również aktualnej sytuacji ekonomicznej podatnika, zwłaszcza wobec niższych dochodów w 2024 r. i rosnących wydatków w budżecie domowym (około 6 500 zł miesięcznie), jak i w ramach działalności gospodarczej (wzrost opłat, w tym rozliczenie niedopłaty z tytułu centralnego ogrzewania w kwocie 5 730 zł) (s. 8-11 skargi). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko (s. 2 i n.). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zdaniem składu orzekającego treść złożonej skargi w istocie potwierdza poprawność oceny wyrażonej w spornej decyzji. Zasadniczo z wywodu strony wynika, że skarżąca nie podważa ustalenia, że jest w stanie regulować swoje zobowiązania, lecz wskazuje na brak możliwości wygospodarowania środków pozwalających na opłacenie w całości należności podatkowych, które w skumulowanej formie ustalił organ podatkowy w 2024 r. Jak sama podkreśliła (s. 8 in fine skargi), nieudzielenie ulgi oznaczałoby to dla niej "znaczne trudności i niemożność spłacenia zobowiązań terminowych, bieżących" a w rezultacie "utratę płynności finansowej"; szczególnie akcentowany jest w tym kontekście zawiniony charakter działania administracji podatkowej, która ze względu na zwłokę w wydaniu decyzji wygenerowała sytuację obciążenia budżetu domowego skarżącej kwotą, której nie jest w stanie uiścić bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny (tamże i nast. str.). Rzecz w tym, że wspomniana argumentacja jest zbieżna z analizą Kolegium, które w istocie przyznało zarówno że to organ podatkowy spowodował sytuację, w której skarżąca może mieć trudności w opłaceniu zobowiązań podatkowych, jak i że łączna kwota należności może przekraczać, w przypadku jej jednorazowego uiszczenia, możliwości płatnicze w perspektywie ustaleń dotyczących stanu majątkowego gospodarstwa domowego skarżącej (por. zwłaszcza s. 12 i n. decyzji). Sąd podziela na tym tle wniosek organu, że z braku możliwości jednorazowego uiszczenia łącznej kwoty należności nie wynika brak możliwości opłacenia tychże należności w ogóle. Zapatrywanie skarżącej obarczone jest więc błędem braku wynikania, bowiem z niekwestionowanego w istocie (jej) twierdzenia - o tym, że zapłata należności głównych w łącznej kwocie ponad 7 tys. zł wraz z odsetkami za zwłokę w istotny (nadmierny) sposób mogłaby obciążyć jej domowy budżet – wyprowadza zbyt daleko idący wniosek, że w tym stanie rzeczy nie powinna spełnić swojego obowiązku podatkowego w żadnym zakresie. Podkreślić należy, że trafnie uznano w spornej decyzji (s. 13), że ocena przesłanek przyznania ulgi powinna zostać zrelatywizowana do jej rodzaju. W kontekście żądania umorzenia należności podatkowych nie może bez znaczenia pozostać akcentowana przez organ kwestia generalnej, stabilnej sytuacji finansowej podatniczki, którą również potwierdziła w skardze; jak wskazano, nie neguje ona tego, co organ też stwierdził trafnie na podstawie posiadanych informacji, że jej gospodarstwo domowe co do zasady nie jest zadłużone, tzn. jest w stanie regulować swoje zobowiązania. W tym zaś stanie rzeczy zasadnie uznano, że skarżąca nie może priorytetyzować swoich bieżących zobowiązań, tak osobistych, jak i związanych z prowadzoną działalnością, względem należności publicznoprawnych; orzecznictwo w tym zakresie jest utrwalone. Sprzeciwiają się temu obie wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, które powinny być w kontekście przedmiotowej ulgi oceniane restrykcyjnie, bowiem ta stanowi najdalej idący wyjątek od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Stanowisko skarżącej prowadziłoby do rezultatu, który niweczyłby skutek art. 68 § 1 i n. Ordynacji podatkowej, tzn. możliwość ustalenia i poboru podatku w okresach przedawnienia przewidzianych prawem. Odmienne natomiast powinno być postrzeganie przesłanek wskazanych w ww. art. 67a § 1 ustawy w ramach ulgi polegającej na rozłożeniu na raty zaległości, co nie umknęło jak zauważono uwadze organu. To właśnie w tym aspekcie należy uwzględniać np. zwłokę administracji podatkowej w wydaniu decyzji ustalających skutkującą spiętrzeniem należności, a tym samym nadmierną ich kwotą w stosunku do bieżącego budżetu podatnika. Skoro podatnik jest w stanie co do zasady regulować swoje zobowiązania, a trudności płatnicze wiążą się ze wspomnianą, zawinioną przez administrację ich kumulacją, to interes publiczny przemawia za tym, by umożliwić mu taką ratalną realizację zobowiązań, która nie będzie nadmiernie eksploatować jego możliwości finansowych (tzn. rozwiązanie niwelujące ową kumulację). Również ważny interes podatnika, rozważany w kontekście układu ratalnego przemawia za tym, by realizował on zobowiązania w miarę swoich możliwości płatniczych. Z tych powodów oddalono skargę. Podstawę prawną wyroku stanowił art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.