III SA/Po 1907/14

Dnia 23 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. sp. z o. o. w organizacji w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 postanawia: odrzucić skargę.

Umowę spółki A. sp. z o. o. w organizacji w S. zawarto w formie aktu notarialnego 30 września 2011 r. (k. 30-34). Wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o wpis spółki do rejestru złożono 12 marca 2012 r. Został on zwrócony zarządzeniem z 15 marca 2012 r. z uwagi na błędy formalne (k. 35). Decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] października 2014 r. utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. A. sp. z o. o. w organizacji w S. 24 listopada 2014 r. wniosła skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego. W piśmie sędziego Sądu Rejonowego [...] z 18 września 2017 r. (k. 271) wskazano, że postępowanie o wpis spółki A. sp. z o. o. w organizacji w S. do rejestru nie zakończyło się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność, gdyż skarżący nie ma zdolności sądowej. Zdolność sądową (zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona) mają następujące podmioty określone w art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.": 1. osoba fizyczna, osoba prawna, organ administracji publicznej (§ 1), 2. państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), 3. inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3), 4. organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Skarżący nie ma zdolności sądowej na podstawie: 1. art. 25 § 1 P.p.s.a., gdyż nie jest organem administracji publicznej ani osobą fizyczną; nie jest również osobą prawną, ponieważ sp. z o. o. w organizacji staje się sp. z o. o. (osoba prawną) z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców i dopiero wtedy uzyskuje osobowość prawną (art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych; Dz. U. z 2017 r., poz. 1577, zwanej dalej "K.s.h."), a - jak wyżej wskazano - skarżący nie został wpisany do tego rejestru; 2. art. 25 § 2 P.p.s.a., ponieważ nie jest państwową ani samorządową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej; 3. art. 25 § 3 P.p.s.a., gdyż nie jest jednostką organizacyjną, o której mowa w tym przepisie; zgodnie z tą regulacją zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; co prawda art. 11 § 1 K.s.h. dopuszcza taką możliwość, ale w dniu wniesienia skargi (24 listopada 2014 r.) skarżący nie istniał; upłynęło bowiem ponad sześć miesięcy od sporządzenia umowy spółki (sporządzono ją 30 września 2011 r.), a w tym czasie nie zgłoszono skutecznie sp. z o. o. w organizacji do rejestru przedsiębiorców (zwrócono wniosek o wpis); w takiej sytuacji umowa spółki ulega rozwiązaniu (art. 169 § 1 K.s.h.); 4. art. 25 § 4 P.p.s.a., ponieważ nie jest organizacją społeczną. W rozpoznawanej sprawie stroną skarżącą (wnoszącą skargę) jest Sp. z o.o. w organizacji. Jak wynika jednak z akt sprawy nie została ona wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka z o.o. w organizacji, zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 15 IX 2000 Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. 2016, poz. 1508 ze zm.) dopiero z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z o.o. i uzyskuje osobowość prawną. Skoro A. Sp. z o.o. w organizacji nie została (do daty niniejszego rozstrzygnięcia) wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, to w dacie umorzenia skargi podmiot ten nie istniał. W konsekwencji spółka nie miała przymiotu osoby prawnej, a tym samym zdolności sądowej i procesowej w rozumieniu art. 25 § 1 i art. 26 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a.