III SA/Lu 96/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.P. na czynność Wójta Gminy Sosnowica z dnia [...] 2022 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić na rzecz skarżącej W.P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Wójt Gminy Sosnowica na podstawie ogłoszenia z dnia [...] 2022 r., nr [...] o naborze kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze w Urzędzie Gminy Sosnowica rozpoczął procedurę konkursową. Jednym z kandydatów na to stanowisko była skarżąca W.P. W procedurze konkursowej wybrano kandydatkę M.P. W dniu [...] 2022 r. Wójt Gminy Sosnowica wydał informację o wynikach naboru. Informacja została ujawniona w dniu [...] 2022 r. w Biuletynie Informacji Publicznej. W tym samym dniu informację o wynikach naboru umieszczono na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy Sosnowica. Natomiast skarżącej w dniu 29 listopada 2022 r. doręczono przesyłkę zawierającą dokumentację złożoną przez nią w procedurze naboru. W dniu [...] 2022 r. W.P. na podstawie art. 227 k.p.a. wniosła do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy Sosnowica skargę na nieobiektywne przeprowadzenie przez Komisję Rekrutacyjną procesu rekrutacyjnego na stanowisko urzędnicze. Uchwałą nr [...] z dnia [...] 2022 r. Rada Gminy Sosnowica przekazała skargę Wójtowi Gminy Sosnowica, jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia. Pismem z dnia [...] 2022 r. Wójt zawiadomił skarżącą o rozpatrzeniu skargi jako bezzasadnej. W dniu [...] 2022 r. skarżąca na podstawie art. 227 k.p.a. wniosła do Rady Gminy Sosnowica skargę na działanie Wójta w przedmiocie przeprowadzenia procesu rekrutacyjnego na wolne stanowisko urzędnicze. Uchwałą nr [...] z dnia [...] 2023 r. Rada Gminy Sosnowica uznała skargę na działanie Wójta za bezzasadną. W dniu 30 stycznia 2023 r. W.P. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na czynność Wójta Gminy Sosnowica w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Jednocześnie skarżąca zgłosiła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Tożsamą skargę i wniosek skarżąca wniosła w dniu 31 stycznia 2023 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, stosownie do art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, w skrócie "p.p.s.a."), przesłał skargę do Wójta Gminy Sosnowica. Następnie organ przekazał skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 3 marca 2023 r. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zaskarżona czynność Wójta Gminy Sosnowica dotycząca rozstrzygnięcia o naborze na wolne stanowisko urzędnicze, podjęta na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 530) stanowi czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2966/15). Na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 13 września 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zatem postępowanie konkursowe zmierzające do wyłonienia kandydata na wolne stanowisko urzędnicze jest postępowaniem w sprawie z zakresu administracji publicznej, a jego wynik podlega kontroli sądu administracyjnego. Postępowanie konkursowe zakończone ustaleniem jego wyników w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuację prawną osób uczestniczących w konkursie. Wywołuje bowiem skutek, jaki wiąże się z wynikami konkursu, to jest możliwością objęcia określonego stanowiska w administracji publicznej. Skoro czynności tego postępowania kształtują sytuację prawną jego uczestników, nie budzi wątpliwości, że uczestnik konkursu jest uprawnionym do wniesienia skargi. Także z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że skoro postępowanie konkursowe jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, to badanie zgodności z prawem wyników konkursu podlega kognicji sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 857/12). W świetle ogólnej zasady wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Stosownie do art. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W rozpatrywanej sprawie doszło do uchybienia ustawowego terminu do wniesienia skargi. W treści skargi oraz wniosku o przywrócenie terminu skarżąca nie wskazuje, by dowiedziała się o podjęciu przez organ zaskarżonej czynności później, niż w dniu 24 listopada 2022 r., kiedy informacja o wynikach naboru na stanowisko urzędnicze została ujawniona w Biuletynie Informacji Publicznej oraz umieszczona na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy Sosnowica. Ponadto treść sporządzonej i wniesionej w dniu [...] 2022 r. w trybie art. 227 k.p.a. skargi do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy Sosnowica na nieobiektywne przeprowadzenie przez Komisję Rekrutacyjną procesu rekrutacyjnego na stanowisko urzędnicze wskazuje, że skarżąca w tym dniu miała wiedzę o wynikach naboru na stanowisko ds. podatków, opłat i windykacji w Urzędzie Gminy Sosnowica. Jednak także w przypadku liczenia terminu do wniesienia skargi do Sądu począwszy od dnia [...] 2022 r., a nie od dnia opublikowania informacji w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy, termin ten upłynąłby z dniem [...] 2022 r. Natomiast skarga została wniesiona dopiero w dniu 30 stycznia 2023 r., to jest z uchybieniem ustawowego terminu. Skarżąca w niniejszej sprawie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd odrzucił wniosek prawomocnym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r. uznając, że w przypadku zaskarżenia aktów lub czynności w sytuacji przewidzianej w art. 53 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., przepisy art. 86 i następne p.p.s.a. nie znajdują zastosowania w odniesieniu do uchybienia terminu do wniesienia skargi. W takiej bowiem sytuacji sąd ocenia możliwość merytorycznego rozpoznania wniesionej po terminie skargi stosownie do normy art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. Przesłanki wymienione w zdaniu drugim art. 53 § 2 p.p.s.a. są tożsame z przesłankami przywrócenia terminu przewidzianymi w art. 86 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie zawiniła w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Skoro bowiem skarżąca miała wiedzę o zaskarżonym akcie najpóźniej od dnia [...] 2022 r., to brak podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do skutecznego i terminowego zaskarżenia wyników naboru na stanowisko urzędnicze (przykładowo zwrócenia się o pomoc prawną, czy też zwrócenia się do organu, który podjął zaskarżoną czynność, o udzielenie informacji co do trybu jej zaskarżenia), przemawiają za stwierdzeniem, że skarżąca nie zachowała należytej staranności. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie określa termin do wniesienia skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i uzależnia bieg terminu od "dowiedzenia się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności", a to w niniejszej sprawie nastąpiło najpóźniej w dniu 28 listopada 2022 r. Zauważyć należy, że skarżąca w okresie po powzięciu informacji o wynikach naboru na stanowisko urzędnicze wnosiła skargi w tym przedmiocie w trybie art. 227 k.p.a., co wskazuje na aktywność skarżącej w okresie biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i obiektywną możliwość dokonania takiej czynności. Sam fakt złożenia skarg w trybie art. 227 k.p.a., a następnie oczekiwanie na ich rozpoznanie nie oznacza, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi do sądu bez swojej winy. Wniesienie skarg w trybie art. 227 k.p.a. nie stało na przeszkodzie zaskarżeniu kwestionowanej czynności Wójta Gminy Sosnowica do sądu administracyjnego, gdyby skarżąca dochowała należytej staranności. Dostrzec należy, że skarżąca nie jest osobą nieporadną. Skarżąca uczestniczyła w konkursie na stanowisko urzędnicze w Urzędzie Gminy Sosnowica. Jak wynika z treści skargi, skarżąca ma wyższe wykształcenie i długoletni staż pracy, także w samorządowych jednostkach organizacyjnych, pracuje jako główna księgowa, a w okresie od [...] r. do [...] r. pracowała także w Urzędzie Gminy Sosnowica na stanowisku [...]. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r., I FZ 522/11, LEX nr 1115932). W omawianej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Mając na względzie wyżej omówione okoliczności Sąd uznał, że podnoszony przez skarżącą sam brak skierowania do skarżącej pisemnego pouczenia jej przez organ o trybie i terminie zaskarżenia czynności Wójta Gminy Sosnowica z dnia [...] 2022 r. nie przemawia za uznaniem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd nie stwierdził, aby niedochowanie przez skarżącą terminu do wniesienia skargi było skutkiem okoliczności lub przeszkody, których strona skarżąca nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy zachowaniu maksymalnej staranności. W konsekwencji skargę, jako spóźnioną, należało odrzucić na podstawie powołanego wyżej art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie z punktu II postanowienia uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.