III OZ 376/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 761/22 o odrzuceniu zażalenia S.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 761/22 o odrzuceniu wniosku S.N. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności Sędziego WSA Moniki Krzyżaniak, Sędziego WSA Małgorzaty Kowalskiej i Sędziego WSA Pawła Dańczaka w sprawie ze skargi S.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2022 r., nr UNP 1001-22-095366 1001-IEE-2.711.120.2022.3.KJR w przedmiocie zwrotu pisma postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 30 maja 2023r., sygn. akt III SA/Łd 761/22, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił zażalenie S.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 marca 2023 r. o odrzuceniu wniosku skarżącego o zbadanie niezawisłości i bezstronności wskazanych sędziów WSA w Łodzi w sprawie ze skargi S.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zwrotu pisma. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że zażalenie jest niedopuszczalne, bowiem zgodnie z art. 5a § 16 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych zażalenie na postanowienie WSA dotyczące niezawisłości i bezstronności sędziów przysługuje jedynie w przypadku, gdy sąd merytorycznie rozpoznał taki wniosek. Natomiast w niniejszej sprawie wniosek skarżącego został odrzucony ze względów formalnych – w ocenie Sądu nie zawierał przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 194 § 1 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 328 – zwanej dalej p.p.s.a.) "[z]ażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 8) odrzucenie zażalenia". Z uwagi na powyższy przepis postanowienie Sądu I instancji podlegało kontroli instancyjnej. Oceniając dopuszczalność zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów WSA podzielić należało stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 5a § 16 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm. – zwanej dalej p.u.s.a.) zdanie pierwsze od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 5a § 1, podmiotowi, który złożył wniosek i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przepisu tego wynika zatem, że tylko w sytuacji, gdy sąd merytorycznie rozpozna wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego tj. oddali wniosek albo uwzględni poprzez wyłączenie danego sędziego od orzekania w sprawie, możliwe jest złożenie przez w/w podmioty zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższy pogląd znajduje poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych m.in.: postanowienie NSA z 20 września 2022 r. sygn. akt II GSK 1396/22, postanowienie NSA z 7 czerwca 2023 r. sygn. akt III OZ 258/23, postanowienie NSA z 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OZ 179/23, postanowienie NSA z 19 grudnia 2022 r. sygn. akt III FZ 573/22. Słusznie zwrócił również uwagę Sąd I instancji, że przepisy regulujące procedurę rozpoznawania wniosku, dodane art. 5 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 p.u.s.a.). W niniejszej sprawie należało zatem odpowiednio stosować przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 194 § 1 p.p.s.a. jasno określa przypadki, w których dopuszczalne jest wystąpienie z zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W żadnym z tych punktów ustawa nie wskazuje na możliwość wnoszenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające wniosek strony złożony na podstawie art. 5a P.u.s.a. Analogicznie uregulowana jest w przepisach p.p.s.a. możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. Przepis art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. używa bowiem sformułowania "oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego", co oznacza, że niemożliwe jest zaskarżenie ani rozstrzygnięcia uwzględniającego, ani odrzucenia takiego wniosku. Tym samy niedopuszczalne jest wnoszenie zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego. Z tego też względu, stanowisko Sądu I instancji o niedopuszczalności zażalenia na postawienie z 16 marca 2023 r. ocenić należało jako prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił rozpoznawane zażalenie