III SA/Gl 914/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi D. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 18 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/213/2025 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 18 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/213/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (również jako: organ I instancji) z dnia 13 maja 2025 r. nr [...] o skierowaniu D. S. (dalej: skarżący)na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328), art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024r. poz. 1210) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 12 sierpnia 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wystąpił do Starosty [...] o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień oraz poinformowanie o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu. Podstawą tego wniosku było otrzymanie przez skarżącego łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W związku z powyższym pismem z dnia 28 kwietnia 2025 r. Starosta [...] powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnym w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, a następnie decyzją z decyzją z 13 maja 2025 r. orzekł o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy. Skarżący nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem i wniósł odwołanie, w którym zakwestionował przekroczenie ilości 24 punktów karnych. Wskazał, że posiadane punkty karne w znacznej części zostały zatarte, z uwagi na upływ roku od daty zapłacenia mandatu karnego. SKO nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania i zaskarżoną decyzją z 18 lipca 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych nie został dotąd ogłoszony, a to oznacza, że Starosta [...] był właściwy do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z 12 sierpnia 2024 r., z którego wynikało, że skarżący w okresie od 14 sierpnia 2023 r. do 10 sierpnia 2024 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, otrzymując łącznie 29 punktów karnych, tj.: w dniu 14 sierpnia 2023r. w T. - 7 punktów, w dniu 14 sierpnia 2023 r. w T. - 6 punktów, w dniu 18 września 2023 r. w C. - 11 punktów i w dniu 10 sierpnia 2024r. w B. - 5 punktów. Informacja ta była dla Starosty [...] wiążąca bowiem prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy organ nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Kompetencja ta przysługuje natomiast komendantowi wojewódzki Policji, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Natomiast w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy organy związane są liczbą punktów. SKO zwróciło ponadto uwagę, że stanowisko wyrażone we wniosku z 12 sierpnia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. podtrzymał również w piśmie z 23 czerwca 2025 r. Skoro zatem skarżący przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to tym samym spełniona została przesłanka wynikająca z art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, co obligowało Starostę [...] do skierowana skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy jest zasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 98 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami i w związku z art. 99 ust. 1 tej ustawy poprzez przyjęcie, że możliwe jest wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy lub decyzji o skierowaniu na badania w sytuacji, gdy informacja o ilości punktów karnych opisanych, w art. 98 ustawy została z ewidencji usunięta, kiedy prawidłowa interpretacji przedmiotowego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że w sytuacji kiedy informacja o ilości punktów karnych zostanie usunięta postępowanie powinno być umorzone. W rozwinięciu zarzutów skargi pełnomocnik wskazał, że wykładnia przyjęta przez organ prowadzi do unieważnienia instytucji zatarcia punktów karnych. Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącego, obywatel nie może ponosić negatywnych skutków prawnych, tylko z tej przyczyny, że organ nie zdążył wydać decyzji przed zatarciem punktów karnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Oceniając w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżaną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w ramach posiadanych uprawnień – prawo jazdy kategorii B w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącego organ błędnie zastosował powyższy przepis pomijając art. 98 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Jak dotąd nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, a to oznacza, że organ I instancji właściwy był do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Sąd zwraca jednocześnie uwagę na konstrukcję treściową ww. przepisu, według której "starosta wydaje decyzję". Oznacza ona, że rozstrzygnięcie w tej sprawie ma charakter aktu związanego, czyli w określonym stanie faktycznym organ musi wydać decyzję o określonej treści. Z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wynikało, że skarżący w okresie od 14 sierpnia 2023 r. do 10 sierpnia 2024 r. otrzymał łącznie 29 punktów (to jest 14 sierpnia 2023 r. – 7 punktów, 14 sierpnia 2023 r. – 7 punktów, 18 września 2023 r.- 11 punktów i 10 sierpnia 2024 r. – 5 punktów). Stanowisko to zostało podtrzymane również w piśmie z 23 czerwca 2025 r. Organy związane były powyższą informacją co do liczby punktów karnych. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego, a jedynie opierają swoje rozstrzygnięcie na przekazanej im informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tylko komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Wysokość wpisu punktów karnych w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowania w odrębnym postępowaniu, a wydana w tym postępowaniu czynność podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to ten organ, a nie właściwy organ policji, ustalałby ilość przypisanych danemu kierowcy punktów karnych (por. wyrok NSA z 19 maja 2023 r. II GSK 1043/22 oraz z dnia 17 lutego 2026 r. II GSK 1359/25, powołane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe prowadzi do wniosku, że organy administracji obu instancji związane były informacją Policji co do liczby punktów karnych zgromadzonych przez skarżącego. Natomiast konsekwencją przekroczenia liczy 24 punktów karnych jest obligatoryjne skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jedynymi przesłankami skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest posiadanie przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego uprawnień do kierowania pojazdami, przekroczenie przez nią ustalonego limitu punktów wpisanych do ewidencji oraz złożenie stosownego wniosku przez organ Policji. Ponieważ przesłanki te zostały w sprawie spełnione, a decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych jest decyzją związaną, organ odwoławczy prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Powołany natomiast w skardze zarzut, że w dacie wydania decyzji stan posiadanych punktów karnych był inny pozostaje bez wpływu na obowiązek organu do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, skoro organy nie miały uprawnień, aby prowadzić własne ustalenia co do liczby punktów karnych. W szczególności nie były uprawnione do oceny podnoszonego przez skarżącego zarzutu kasacji punktów karnych. Organ sprawdza jedynie, czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi. Skoro kwestia ta nie była sporna organ związany był wnioskiem komendanta Policji. W konsekwencji w sprawie nie było żadnych podstaw do umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrały niezbędny materiał dowodowy, a następnie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.