III SA/Gl 1089/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 października 2025 r. nr SKO.VIII/422/287/2025 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 03.10.2025r. nr SKO.VIII/422/287/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej utrzymało w mocy decyzję Starosty B. z 16.07.2025r. nr: [...] w przedmiocie zatrzymania skarżącemu K. D. prawa jazdy z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 15.11.2024r. Komendant Miejski Policji w B. zwrócił się na postawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp o skierowanie skarżącego na badania lekarskie. W jego uzasadnieniu Policja wskazała, że 04.11.2024r. i 07.11.2024r. skarżący doprowadził do zdarzeń drogowych podczas manewrów cofania. W wyniku rozmowy z kierującym Policjanci ustalili, że choruje on na nadciśnienie, ma obniżoną koordynację ruchową a sposobem mówienia, poruszania się i stylem prowadzenia pojazdu sprawia wrażenie osoby będącej pod silnym działanie alkoholu, chociaż wyniki badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu w obu przypadkach wykazały 0,00 mg/l, co powoduje, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony. 02.12.2024r. Starosta B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skierowania strony na badania lekarskie stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Zostało ono zakończone decyzją Starosty B. z 21.01.2025r. nr [...], którą skarżący został skierowany na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, z powodu otrzymania od Policji informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W pouczeniu zawartym w powyższej decyzji poinformowano stronę, iż na badania lekarskie należy zgłosić się do [...] Ośrodka Medycyny Pracy-Poradnia dla [...] w S.. Jednocześnie wskazano na obowiązek przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca od dnia odbioru decyzji o skierowaniu oraz pouczono o konsekwencjach niepoddania się przedmiotowym badaniom lekarskim, tj. o wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona stronie 11.02.2025r. w trybie doręczenia zastępczego. Skarżący jednak - pomimo prawidłowego pouczenia o konieczności dostarczenia organowi stosownego orzeczenia lekarskiego oraz o konsekwencjach niepoddania się powyższemu obowiązkowi - wymaganego orzeczenia lekarskiego nie przedstawił. W związku z tym, 21.03.2025r. Starosta B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, zakończone decyzją organu I instancji z 16.07.2025r. o zatrzymaniu stronie prawa jazdy, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami z uwagi na nieprzedłożenie orzeczenia lekarskiego. Od decyzji Starosty B. o zatrzymaniu prawa jazdy skarżący wniósł odwołanie. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wskazaną na wstępie decyzją z 03.10.2025r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że zatrzymanie prawa jazdy, jako instrument prewencyjny, jest efektem braku weryfikacji zastrzeżeń co do stanu zdrowia, stwierdzonych w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o skierowaniu na badania lekarskie. Organ ma obowiązek orzec o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy nie doszło do badań i nie jest rozstrzygnięte, czy posiadający uprawnienia jest w stanie bezpiecznie z nich korzystać, gdyż decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16. 04. 2025r. sygn. III SA/Gd 60/25). Organ odniósł się także do załączonego do odwołania zaświadczenia lekarskiego, wystawionego przez lekarza [...] Zakładu Opieki Zdrowotnej w K.-[...] stwierdzającego, że w stosunku do strony aktualnie brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Co do tego zaświadczenia Kolegium wyjaśniło, że nie spełnia ono wymagań określonych w ustawie o kierujących pojazdami oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 05.12.2022r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i [...]. Badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy przez uprawnionego lekarza (art. 75 ust. 1, ust. 5, art. 77 ustawy o kierujących pojazdami). Zatem w związku z nieprzedstawieniem przez skarżącego wymaganego orzeczenia lekarskiego i tym samym spełnieniem przesłanki wynikającej z treści art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, zatrzymanie prawa jazdy było zasadne. W aktach organu I instancji znajduje się także informacja (karta 7), że 17.07.2025r. skarżący otrzymał negatywne orzeczenie lekarskie nr [...]. W skardze na rozstrzygnięcie SKO strona oświadczyła, że się z nią nie zgadza. Przypomniała, że do odwołania dołączyła zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami oraz oświadczenie 88 letniego ojca, którym się opiekuje. Z oświadczenia tego wynika, że prawo jazdy jest skarżącemu konieczne ze względu na to, że wozi ojca na wizyty lekarskie i robi zakupy, a najbliższy sklep położony jest 3,5 km od miejsca zamieszkania strony. Skarżący zarzucił, że dowody te zostały jednak zignorowane przez organ II instancji. Podkreślił, że zachowuje abstynencję od listopada 2024r. Oświadczył, że w tym samym dniu, kiedy doszło do zatrzymania mu prawa jazdy przez Policję został skierowany na SOR, a następnie spędził miesiąc w szpitalu. Podniósł, że odwołał się od orzeczenia WOMP i czeka na wyznaczenie terminu badania. Zarzucił, że decyzja SKO narusza jego interes prawny i nie uwzględnia całokształtu okoliczności sprawy, w tym, że opiekuje się chorym ojcem, co wymaga częstych wizyt u lekarzy, a co za tym idzie posiadania prawa jazdy. Podkreślił, że w okresie od września do 15 maja był sprawdzany przez Policję 18 razy i zawsze był trzeźwy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 14.12.2025r. skarżący oświadczył, że wynik badań, na których był 06.07. w WOMP jest nieadekwatny do jego stanu zdrowia. Ośrodek napisał, że ma wadę wzroku, a on w czerwcu otrzymał okulary, których nie używa, gdyż czyta dobrze bez nich. Napisano mu także, że ma nadciśnienie, ale aktualnie bierze już leki. Przyznał, że 06.10. był 5 godzin na SOR. Jako trzecią przyczynę WOMP podał zbyt krótki okres trzeźwości; wtedy było to 8 miesięcy, w dacie sporządzania pisma -już 13. Oświadczył, że nie wie dlaczego nieuznawane jest przedłożone przez niego zaświadczenie lekarskie, ponownie zwrócił uwagę na konieczność posiadania prawa jazdy w celu korzystania przez ojca ze świadczeń medycznych. W piśmie procesowym z 07.05.2026r. podniósł, że lekarz WOMP nie odniósł się do przedłożonego przez niego wyniku próby wątrobowej, zaświadczeń z grupy AA i od lekarza rodzinnego. Zażądał zaświadczenia od terapeuty, ale on nie mógł uczestniczyć w zajęciach w poradni, gdyż nie był w stanie na nie dojechać. Wymagałoby to też pozostawienia ojca samego na 5 godzin, co nie jest możliwe z uwagi na jego stan zdrowia. Na rozprawie 26 maja 2026r. skarżący oświadczył, że od decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie odwołał się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem nie mogą stanowić wzorca kontroli decyzji administracyjnej takie kwestie jak zasady słuszności czy zasady współżycia społecznego. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1226 ze zm.) – dalej powoływana jako ukp, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Natomiast w myśl art. 79 ust. 2 ukp, uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Z powyższego wynikają dwa wnioski: 1. – że postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy poprzedzone jest postępowaniem w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. I to tylko w tym postępowaniu co do skierowania na badania strona może kwestionować zasadność nałożenia na nią obowiązku przeprowadzenia badań, jak również ich wyniku. Z tego względu okoliczności te nie podlegają już ponownej ocenie w toku postępowania o zatrzymanie prawa jazdy, w którym istotne jest jedynie to, czy strona przedłożyła w zakreślonym terminie stosowne orzeczenie uprawnionego lekarza. 2.- że w sytuacji, gdy osoba skierowana na badania lekarskie nie przedłożyła w wymaganym terminie orzeczenia uprawnionego lekarza, co do istnienia lub braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, to obowiązkiem starosty jest wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, co wynika ze sformułowania "wydaje decyzję", a nie "może wydać". Decyzja taka ma więc charakter związany i nie pozostawia organowi administracji żadnej możliwości do zastosowania uznania administracyjnego, czyli swobodnego wyboru treści wydanej decyzji, np. poprzez uwzględnienie zasad słuszności. Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy wskazać należy, że Starosta B. 21.01.2025r. wydał decyzję o skierowaniu strony na badania lekarskie do [...] Ośrodka Medycyny Pracy (w aktach organu I instancji). Podstawą faktyczną decyzji była otrzymana od Policji informacja o uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia strony, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych (karta 1 w aktach organu I instancji). Jak wynika z treści pisma organu (karta 8 akt II instancji) stała się ona ostateczna; okoliczność tę potwierdził skarżący na rozprawie oświadczając, że nie wniósł od niej odwołania. Pierwotny termin na przeprowadzenie badania został przez organ przedłużony i ostatecznie ustalony na 08.07.2025r., jednak w tym terminie skarżący orzeczenia lekarskiego nie przedstawił. W związku z tym ziściły się ustawowe przesłanki, wynikające z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp, które – co należy ponownie podkreślić – nie uprawniają, lecz zobowiązują organ do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Oznacza to, że organ I instancji wydając decyzję uczynił to zgodnie z prawem, podobnie jak SKO utrzymując ją w mocy. Odnosząc się do kwestii podnoszonych w pismach skarżącego zauważyć należy, że nie jest prawdą, że SKO zignorowało przedkładane przez niego dowody w postaci zaświadczenia lekarza rodzinnego o zdolności do kierowania pojazdami i oświadczenia ojca, że prawo jazdy jest konieczne skarżącemu w celu wożenia go do lekarza. Do zaświadczenia tego SKO odniosło się bowiem i to w sposób prawidłowy. Z cytowanego już wyżej art. 79 ust. 2 ukp wynika bowiem, że orzeczenie lekarskie wydaje jedynie uprawniony lekarz. Wymogi odnoszące się do lekarza uprawnionego w rozumieniu ukp określa art. 77 ust. 1 ukp, ust. 2 nakazuje marszałkowi województwa prowadzenie ewidencji uprawnionych lekarzy. Oznacza to, że żaden inny lekarz nie posiada uprawnień do prowadzenia orzecznictwa w zakresie określonym w ukp, zatem zaświadczenie lekarza rodzinnego nie mogło być uwzględnione. Również oświadczenie ojca pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, gdyż dotyczyło aspektów społecznych i słusznościowych, zatem nie odnosiło się do ustawowych przesłanek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący kwestionuje także przebieg badania lekarskiego i zasadność poczynionych ustaleń co stanu jego zdrowia - że wbrew orzeczeniu w istocie obywa się bez okularów, nadciśnienie jest uregulowane lekami, a alkoholu nie spożywa. Ale odnośnie tego podkreślić należy, że Sąd nie ma kwalifikacji koniecznych do oceny ich zasadności, zatem mogłyby one być przedmiotem analizy jedynie przez innego uprawnionego lekarza, zatrudnionego w innej jednostce orzeczniczej w wyniku złożenia przez stronę wniosku o przeprowadzenie ponownego badania w trybie art. 79 ust. 4 ukp. Jednak - co ważniejsze - kwestie te winny były być podnoszone w toku postępowania o skierowanie na badania lekarskie, a nie w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy, gdzie pozostają poza granicami badanej sprawy. Przypomnieć bowiem należy, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy to właśnie należy badać. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to zbieżność treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Jakkolwiek w sprawie skierowania na badania lekarskie i w sprawie zatrzymania prawa jazdy zachodzi tożsamość podmiotowa, gdyż obie dotyczą skarżącego, to brak ich tożsamości przedmiotowej, skoro - mimo, że odnoszą się do zagadnień pozostających z sobą w związku - obejmują inne kwestie i inne obowiązki, wynikające z odrębnych podstaw prawnych. Podstawę prawną do skierowania na badania lekarskie stanowi bowiem art. 99 ust. 1 pkt 2 ukp, a faktyczną – uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego, podczas gdy podstawą prawną zatrzymania prawa jazdy jest art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp, a faktyczną – nieprzedłożenie orzeczenia lekarskiego w wymaganym terminie. Ponieważ Sąd nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu skargi.