III SA/Gl 728/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 maja 2025 r. nr SKO.K/41.3/542/2025/7479/AW w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego oddala skargę.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO) z dnia 30 maja 2025 r. nr SKO.K/41.3/542/2025/7479/AW, utrzymująca w mocy decyzję Starosty M. (dalej również jako organ I instancji) z dnia 26 marca 2025 r. nr [...] o skierowaniu M. K. (dalej: skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym. 1. Wnioskiem z 27 stycznia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wystąpił do Starosty M. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień. Podstawą tego wniosku było otrzymanie przez skarżącego, w okresie od 2 listopada 2023 r. do 22 stycznia 2025 r., liczby 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. 2. Starosta M., powołując się na art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1210), uwzględnił wniosek Komendanta Komendant Wojewódzki Policji w K. i decyzją z 26 marca 2025 r. skierował skarżącego na egzamin państwowy w ramach kat. B prawa jazdy, obejmujący część teoretyczną i praktyczną. 3. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył odwołanie. W jego uzasadnieniu podniósł, że wskazane przez organ punktu karne obejmują okres 15 miesięcy, gdy tymczasem organ winien wziąć pod uwagę jedynie punkty otrzymane w okresie 12 miesięcy, począwszy od 2 listopada 2023 r. 4. SKO, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania zaskarżoną decyzją z 30 maja 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że wniosek organu policji jest dokumentem urzędowym, a zatem w myśl art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) czy samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania i badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynność tego organu. Dalej, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że brak jest podstaw do badania przez organ I instancji prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kwestia ta nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. To w postępowaniu Policji dotyczącym nakładania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego można i należy zgłaszać zarzuty dotyczące prawidłowości wpisywania punktów oraz ich zmniejszenia. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w prowadzonym obecnie postępowaniu jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu. Organ związany jest wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji w zakresie stwierdzonych w nim faktów. W przypadku jego otrzymania zobligowany jest wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Za prawidłowe SKO uznało zatem działanie Starosty M. dotyczące skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B. z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w razie skutecznego zakwestionowania posiadanych punktów karnych przed organem Policji skarżącemu będzie przysługiwała możliwość żądania wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.) - dalej także: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i wynika z akt sprawy. Starosta M. uwzględnił wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy (skarżącego) i skierował skarżącego na egzamin państwowy w ramach kat. B prawa jazdy, obejmujący część teoretyczną i praktyczną. We wniosku (karta 1 akt administracyjnych) Komendant podał, że skarżący wielokrotnie tj. od 2 listopada 2023 r. do 21 stycznia 2025 r. naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 30 punktów karnych. Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia limitu punktów karnych oraz został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie (karta 4 i 3 akt administracyjnych). Zgodnie z art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328), do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Zatem z treści cytowanego art. 18 pkt 1 ustawy wynika, że decyzja Starosty o skierowaniu na takie kontrolne sprawdzenie ma charakter związany, co wynika ze sformułowania "starosta wydaje decyzję", a nie "może wydać". Natomiast jedynym organem kompetentnym do orzekania w sprawie ilości punktów karnych przypisanych za naruszenie zasad ruchu drogowego są organy Policji i Starosta nie ma w tym względzie żadnych uprawnień do badania prawidłowości ich nałożenia. Tylko komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Zaskarżeniu podlega wówczas pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych. Warto również podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05, wyrok NSA z dnia 31 marca 2011 r., sygn. I OSK 1013/10, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Informacja Policji w niniejszej Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność sprawie ma walor dokumentu urzędowego. Stosownie zaś do art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, zatem organy administracji orzekające o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane są liczbą punktów wynikającą z wniosku Policji. Powyższe prowadzi do wniosku, że organy administracji obu instancji związane były informacją Policji co do liczby punktów karnych zgromadzonych przez skarżącego. Natomiast konsekwencją przekroczenia liczy 24 punktów karnych jest obligatoryjne skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jedynymi przesłankami skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest posiadanie przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego uprawnień do kierowania pojazdami, przekroczenie przez nią ustalonego limitu punktów wpisanych do ewidencji oraz złożenie stosownego wniosku przez organ Policji. Ponieważ przesłanki te zostały w sprawie spełnione, a decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych jest decyzją związaną, organ odwoławczy prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Oznacza to, że zawarty w odwołaniu zarzut, że organy, powinny wziąć pod uwagę jedynie punkty karne otrzymane w okresie 12 miesięcy nie mógł odnieść skutku. Takiej weryfikacji dokonać jedynie Komendant Wojewódzki Policji, a Starosta nie ma uprawnień, aby prowadzić własne ustalenia co do liczby punktów karnych. W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.