III SA/Gl 613/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi C. w Z. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 1643/RT/2025 w przedmiocie zwrotu dofinansowania oddala skargę.

Pismem z 3 czerwca 2025r. C w Z. (dalej: Skarżąca, Beneficjent, CRL) złożyła skargę na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego (dalej: ZWŚ, IZ RPO WSL) z 30 kwietnia 2025r., nr 1643/RT/2025, którą: 1) uchylono decyzję nr [...] z 20 lutego 2019 r. i umorzono postępowanie w zakresie zakwestionowanego wydatku dotyczącego zakupu programu edukacyjnego (manekina); 2) utrzymano w mocy decyzję nr [...] z 20 lutego 2019 r. w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości w ramach postępowania przeprowadzonego w oparciu o zasadę konkurencyjności i zobowiązano Beneficjenta do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji dofinansowania, stanowiącego płatność ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz środków budżetu krajowego w łącznej kwocie w kwocie 66 052,10 zł (słownie: sześćdziesiąt sześć tysięcy pięćdziesiąt dwa złote 10/100) powiększonej o wysokość odsetek określonych Jak dla zaległości podatkowych, Rozstrzygnięcie miało miejsce w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 15 lutego 2017r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez ZWŚ, pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego a Skarżącą umowa [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (zmieniona aneksem z 18 sierpnia 2017 r.). Projekt realizowany był w okresie od 1 marca 2017 r. do 30 listopada 2018 r. Głównym jego celem było pozasystemowe przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu i zapewnienie równych szans społeczno-zawodowych 60 wychowankom (kobietom i mężczyznom) zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich w Z., P. i R. poprzez kompleksowe wsparcie w zakresie aktywizacji i odbudowy umiejętności społecznych i zawodowych. Realizacja projektu została poddana kontrolom. W ich wyniku stwierdzono, że doszło do naruszenia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 września 2016 roku (dalej: Wytyczne) poprzez sformułowanie warunków udziału naruszających uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców. Zastrzeżenia ZWŚ dotyczyły naruszeń zasady konkurencyjności w zakresie postępowań przeprowadzonych w oparciu o zasadę konkurencyjności: 1. pn. "Kurs spawania blach i rur spoinami pachwinowymi metodą MAG, wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego", 2. pn. "Kucharz małej gastronomii z elementami cukiernictwa". 3. pn. "Kurs magazyniera z obsługą wózka widłowego wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego", 4. pn. "Kurs brukarza oraz robotnika wykończeniowego wraz z Organizacją egzaminu zewnętrznego". Dodatkowo zakwestionowano rozliczenie środka trwałego — manekina niemowlaka zakupionego na potrzeby realizacji zajęć "Świadome macierzyństwo / tacierzyństwo". Łącznie kwota nieprawidłowości została oszacowana na 72 172,10 zł. Beneficjent nie zgodził się ze stanowiskiem IZ RPO WSL i odmówił zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne. Wobec powyższego IZ RPO WSL w dniu 21 sierpnia 2018 r. wszczęło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania, a następnie 23 stycznia 2019 r. wszczęło kolejne postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego IZ RPO WSL wydał decyzję nr [...] z 20 lutego 2019 r. orzekając o zwrocie dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur wraz z należnymi odsetkami. Od tej decyzji Beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją nr [...] z 14 czerwca 2019 r. ZWŚ utrzymał w mocy decyzję nr [...] z 20 lutego 2019 r. Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/GI 128/20 skargę oddalił. NSA w wyroku z 11 października 2024 r., sygn. akt I GSK 34/21 uchylił zaskarżony wyrok WSA, uchylając jednocześnie zaskarżoną decyzję ZWŚ z 14 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. NSA uznał za bezsporny fakt, że Beneficjent nie jest podmiotem, który jest zobowiązany do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych, a w przypadku zamówień o wartości przekraczającej 50 tysięcy złotych netto zobligowany był wyłonić wykonawcę usługi zgodnie z zasadą konkurencyjności opisaną w Wytycznych. Za nietrafne uznał NSA zarzuty podważając stanowisko sądu I instancji, że: 1) naruszenie pkt 6 i pkt 7 sekcji 6.5.2. wytycznych miało miejsce poprzez sformułowanie przez Skarżącego kryterium oceny ofert dotyczące wymogu 3-letniego doświadczenia w realizacji usług szkoleniowych dla osób wykluczonych społecznie; 2) umieszczenie w zapytaniach ofertowych, jako jednego z kryteriów oceny oferty, wymogu doświadczenia w realizacji projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej spowodowało, że doszło do naruszenia zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w zakresie przeprowadzenia dwóch kursów; 3) Skarżący naruszył wytyczne, gdyż nie dochował wymaganego terminu wskazanego w wytycznych dotyczącego minimalnego czasu składnia ofert; 4) w zakresie oceny postanowienia organu z 23 stycznia 2019 r. Natomiast za trafne i podlegające uwzględnieniu uznał część argumentów CRL dotyczących postawienia warunku "wymaganego doświadczenia" w pracy z osobami wykluczonymi. Sąd podkreślił, że naruszenie zasady konkurencyjności oraz równego traktowania nie stanowi samo przez się o obowiązku nałożenia korekty w maksymalnej wysokości. Gdyby tak było, ustawodawca wyłączyłby konieczność miarkowania w sytuacji naruszenia ww. zasad. W tej sprawie organ nie w pełni prawidłowo ocenił rozmiar/stopień wzmiankowanego naruszenia. Zatem istnieje konieczność dokonania przez organ powtórnej oceny w zakresie wysokości korekty. Zasadnym natomiast w ocenie NSA był zarzut naruszenia pkt 1 sekcji 6.12.1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatku na zakup manekina niemowlaka wraz ze specjalnym programem komputerowym. W dniu 31 marca 2025 r. wpłynęło pismo SRL, którym przekazał kopie trzech orzeczeń wydanych przez Regionalną Komisję Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Katowicach. Orzeczenia te były wynikiem zawiadomienia złożonego przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach w zakresie naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Powtórnie prowadząc postępowanie IZ RPO WSL łącznie rozpatrzył sprawy, co uzasadnił istnieniem tożsamości stron, a także tym, iż obie sprawy dotyczą nieprawidłowości związanych z wykorzystaniem dofinansowania w ramach jednego projektu. IZ RPO WSL uznał za niedopuszczalny wniesiony na etapie ponownego rozpoznania sprawy wniosek o umorzenie w całości należności w łącznej kwocie 72 172,10 zł powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, ewentualnie o umorzenie przedmiotowej kwoty w części bądź odroczenie terminu spłaty przedmiotowej należności do czasu rozpatrzenia przedmiotowej sprawy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. W jego ocenie zakres sprawy rozpoznawanej w postępowaniu odwoławczym nie może być szerszy od zakresu sprawy załatwianej w pierwszej instancji. ZWŚ uznał, że zakup manekina był niezbędny do osiągnięcia głównego celu projektu. Młodzież uczestnicząca w warsztatach ma szansę na zgłębienie swoich emocji, poznanie własnych reakcji w sytuacji tak ważnej społecznie jak opieka nad niemowlęciem, co odbywa się w bezpiecznym i akceptującym środowisku. Wobec tego wydatek na jego zakup jest kwalifikowany w kwocie, tj. 7 200,00 zł. Dalej stwierdził, że skoro wartość zamówienia była powyżej 50 tys. zł netto, to Skarżący prawidłowo określił tryb wyboru według zasady konkurencyjności. Według ZWŚ na ocenę prawidłowości postępowania dotyczącego przeprowadzenia kursu spawania blach i rur spoinami pachwinowymi metodą MAG wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego składają się następujące zagadnienia: W zakresie warunków udziału w postępowaniu. a) Warunek posiadania udokumentowanego doświadczenia w realizacji usług szkoleniowych skierowanych do osób wykluczonych społecznie z ostatnich 3 lat. Warunek posiadania doświadczenia w realizacji projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej W zakresie kryteriów oceny ofert. Beneficjent odnosi się do zastosowanego kryterium pn. "ilość zrealizowanych projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej" - odnoszącego się do właściwości wykonawcy w kontekście usług społecznych. IZ RPO WŚl, powołując się na regulacje zawarte w rozdziale 6 sekcji 6.5.2. Wytycznych uznał, że warunek odnoszący się do doświadczenia wykonawcy w realizacji usług szkoleniowych skierowanych do osób wykluczonych społecznie składał się niejako z dwóch części - jednej odnoszącej się do samego w sobie doświadczenia w realizacji szkoleń z osobami wykluczonymi społecznie, drugiej - odnośnie długości okresu tego doświadczenia poprzedzającego przystąpienie do postępowania. Jednak, co istotne, wciąż ocenie podlegał warunek jako całość. Wykonawca bowiem nie miał możliwości spełnić tylko jednej z tych części, a musiał spełnić warunek rozumiany jako całość. IZ RPO WSL podzielił przy tym stanowisko Beneficjenta, że grupa docelowa tego projektu jest specyficzna, a zatem wymóg szczególnych umiejętności i doświadczenia w pracy z takimi osobami jest uzasadniony. Jednak wymóg posiadania udokumentowanego doświadczenia w realizacji usług szkoleniowych skierowanych do osób wykluczonych społecznie, połączony został w jedno z wymogiem udokumentowania tego doświadczenia w zarysowanym przez zamawiającego okresie - ostatnich 3 lat. Takie sformułowanie warunku - kilku lat doświadczenia w pracy z trudną młodzieżą (w tym przypadku 3 lat) w ocenie IZ RPO WSL stanowi nadmierne, nieuzasadnione wymaganie. Organ nie zauważa w tym aspekcie, aby tak postawiony warunek udziału w postępowaniu był rzeczywiście niezbędny. W ocenie IZ RPO WSL zamawiający ustalając w zapytaniu ofertowym wymóg doświadczenia w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE w żaden racjonalny sposób nie uargumentował, dlaczego potencjalny oferent, będący bez doświadczenia w realizacji projektów unijnych, miałby wykonać taką samą usługę gorzej niż inny podmiot mający doświadczenie w tym zakresie. Powyższy warunek narusza zasadę proporcjonalności, uczciwej konkurencji i równego traktowania, gdyż jest całkowicie oderwany od przedmiotu zamówienia. ZWŚ za zasadne nałożenie 25% korekty, uznając tym samym, że kwota nieprawidłowości wynosi 6 724,75 zł. W postępowaniu o przeprowadzenie zamówienia kursu magazyniera z obsługą wózka widłowego wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego Beneficjent w zapytaniu ofertowym jako warunki udziału potencjalnego wykonawcy wskazał m.in.: posiadanie doświadczenia w realizacji usług dla osób wykluczonych społecznie z ostatnich 3 lat., posiadanie doświadczenia w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE. W ocenie ZWŚ doświadczenie w realizacji projektów nie ma znaczenia w przypadku należytej realizacji przedmiotu zamówienia, gdyż wskazuje jedynie na formę/ źródło finansowania. Nie jest dopuszczalne w tym rodzaju zamówienia stosowanie kryterium odnoszącego się do właściwości wykonawcy. Wręcz utrudnia uczciwą konkurencję i nie zapewnia równego traktowania wszystkich realizujących usługi polegające na przeprowadzeniu wskazanych powyżej kursów zawodowych, premiując tych, którzy realizowali już wcześniej projekty współfinansowane ze środków europejskich. Podobnie IZ RPO WSL ocenił warunek, w którym wskazano 3-letni okres doświadczenia. Taki wymóg w żaden sposób nie wpływa na podniesienie jakości usług świadczonych przez potencjalnego wykonawcę. Wystarczające byłoby wskazanie wymogu dla oferenta doświadczenia pracy z trudną młodzieżą, bez określenia okresu tej pracy wynoszącego 3 lata. Argumenty w zakresie nieprawidłowości stwierdzonej w ramach kursu brukarza i robotnika wykończeniowego były analogiczne do tych stwierdzonych przy analizie kursu magazyniera z obsługą wózka widłowego wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego. Wobec tego ZWŚ uznał za zasadne nałożenie 25% korekty, co oznacza, że kwota nieprawidłowości wynosi 7 876,00 zł. Beneficjent jako zamawiający sformułował warunki udziału w postępowaniu dotyczącego przeprowadzenia kursu brukarza, kursu robotnika wykończeniowego wraz z organizacją egzaminu zewnętrznego tożsame z warunkami dotyczącymi udziału w postępowaniu odnośnie kursu magazyniera z obsługą wózka widłowego. Stanowisko ZWŚ jest identyczne, uznając za zasadne nałożenie 25% korekty. Tym samym, że kwota nieprawidłowości wynosi 35 876,50 zł. W postępowaniu dotyczącego przeprowadzenia kursu pn. Kucharz małej gastronomii z elementami cukiernictwa nieprawidłowość dotyczyła terminu składania ofert. Według ZWŚ Beneficjent powinien stosować zasady realizacji projektu, w tym odnoszące do udzielanych w jego ramach zamówień, określone w Wytycznych. Do takiego postępowania zobowiązał się podpisując umowę o dofinansowanie (§ 27 ust. 1). W ppkt. 8 sekcji 6.5.2 pkt 8 ppkt a) tiret vi Wytycznych określono, że termin na złożenie oferty w przypadku dostaw i usług wynosi nie mniej niż 7 dni. Dookreślono, że wskazany w liczbie dni termin liczy się od dnia następnego po dniu upublicznienia zapytania ofertowego, a kończy się z upływem ostatniego dnia. Organ podkreślił, że w Wytycznych sprecyzowano, że termin ten ma wynieść "nie mniej niż 7 dni", a nie "7 dni". Zatem Beneficjent miał możliwość wyznaczenia terminu składania ofert dnia kolejnego. Wobec tego wyznaczenie terminu składania ofert do godziny 12:00 uchybiło terminowi "nie krótszemu niż 7 dni od opublikowania zapytania ofertowego". Zapytanie ofertowe zostało ogłoszone 4 stycznia 2018 r., a termin do złożenia ofert wyznaczono do 11 stycznia 2018 r. do godziny 12:00. Skoro termin kończył się z upływem ostatniego dnia, to nie można było skrócić go do godziny 12.00, ponieważ wówczas jeszcze dzień nie upłynął. Zdaniem ZWŚ w sprawie wystąpiła szkoda potencjalna i określenie jej wysokości zawsze opierać się będzie na szacowaniu, miarkowaniu nieprawidłowości. Dlatego właściwe jest zastosowanie korekt na podstawie zapisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień. Wobec tego nałożył 25% korekty, uznając tym samym, że kwota nieprawidłowości wynosi 7 000,50 zł. Co do postępowania dotyczącego przeprowadzenia kursu pn. Kucharz małej gastronomii z elementami cukiernictwa w zakresie ZWŚ zakwestionował warunki udziału w postępowaniu, tj.: 1. wykazania udokumentowanego doświadczenia w realizacji usług szkoleniowych skierowanych do osób wykluczonych społecznie z ostatnich 3 lat, 2. doświadczenia w realizacji min. 30 egzaminów zewnętrznych w zakresie kompetencji zawodowych. Także i w tym przypadku ZWŚ stwierdził, że doświadczenie oferenta w zakresie realizacji usług szkoleniowych skierowanych do osób wykluczonych społecznie ma swoje uzasadnienie. Nie ma jednak uzasadnienia oczekiwanie wykazania 3 lat doświadczenia w realizacji usług szkoleniowych dla osób wykluczonych społecznie. Tak określony warunek narusza zasadę konkurencyjności. W ocenie IZ RPO WSL Beneficjent w żaden racjonalny sposób nie uzasadnił z jakiego powodu wskazał w warunku konieczność wykazania się przez wykonawcę realizacją egzaminów zewnętrznych w liczbie minimum 30. Samo w sobie wskazanie takiej liczby egzaminów nie tłumaczy jednocześnie dlaczego inny wykonawca, który przeprowadził takie egzaminy w liczbie np. 29 czy 12 miałby nie zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu. Podobnie, określenie w warunku okresu ostatnich 3 lat w jakich takie egzaminy miały zostać przeprowadzone, także nie jest uzasadnione. ZWŚ podkreślił przy tym znaczenie sposobu formułowania kryteriów oceny ofert. Ich niespełnienie już na wstępie dyskwalifikuje potencjalnego wykonawcę z ubiegania się o udzielenie zamówienia. Zamawiający ma natomiast możliwość zróżnicowania ofert, które wpłynęły. Takie sformułowanie warunku nie odzwierciedla jego obiektywnego znaczenia dla Beneficjenta jako zamawiającego. Uzasadnionym jest zatem nałożenie 25% korekty. Kwota nieprawidłowości wynosi 7 000,50 zł. Końcowo ZWŚ, po wyliczeniu kosztów bezpośrednich podlegających zwrotowi, wyjaśnił znaczenie kosztów pośrednich określając odpowiednio proporcje w jakich te koszty powinny ulec pomniejszeniu. Wskazał na § 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie, według której "koszty pośrednie projektu rozliczane stawką ryczałtową zdefiniowane w Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 lit. e, stanowią 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich". W przypadku uznania za niekwalifikowalne kosztów bezpośrednich, w stosunku do których zostały naliczone koszty pośrednie pomniejszeniu powinny ulec także koszty pośrednie. Wobec tego ZWŚ uznał za kwalifikowalny wydatek poniesiony na zakup programu edukacyjnego (manekina), zgodnie z fakturą VAT nr [...] z 12 października 2017 r., przeliczeniu wymaga wysokość niekwalifikowalnych kosztów pośrednich. Za niekwalifikowalne (podlegające zwrotowi) ZWŚ uznał koszty pośrednie w wysokości 8 574,35 zł., wyliczone w następujący sposób: 57 477,75 zł (wysokość niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich) x 20% (wysokość kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem) - 2 921,20 zł (wartość kosztów pośrednich poniesionych w ramach wkładu własnego) = 8 574,35 zł. Powyższe wyliczenia złożyły się na łączną kwotę nieprawidłowości (kosztów bezpośrednich i pośrednich) podlegających zwrotowi w wysokości 66 052,10 zł. Jednocześnie ZWŚ podkreślił, że zgodnie z zaleceniem NSA dokonał powtórnej oceny w zakresie wysokości korekty w związku z uznaniem za niekwalifikowalne wydatków nieprawidłowo poniesionych w wyniku udzielenia zamówień przez Beneficjenta w trybie zasady konkurencyjności w zamówieniach na realizację usług: 1. "kurs spawania blach i rur spoinami pachwinowymi metodą MAG, wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego" 2. "kurs magazyniera z obsługą wózka widłowego wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego w ramach projektu" 3. "kurs brukarza oraz robotnika wykończeniowego wraz z Organizacją egzaminu zewnętrznego" 4. "kurs kucharz małej gastronomii z elementami cukiernictwa wraz z Organizacją egzaminu zewnętrznego" Powołując się na wyrok NSA z 25 kwietnia 2014 r,, sygn. II GSK 173/13 ZWŚ podkreślił, że odstąpić od nałożenia korekty może wyłącznie w przypadku, jeżeli naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych miało charakter jedynie formalny i nie mogło mieć wpływu na wysokość rzeczywistej czy potencjalnej szkody. Jednak w przypadku omawianych zamówień taka okoliczność nie miała miejsce. Naruszenia dotyczyły ustalenia warunków dopuszczenia do udziału w postępowaniu oraz kryteriów oceny ofert i mogły mieć wpływ na zachowanie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Wobec rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości ZWŚ uznał, że uzasadniają one nałożenie korekty finansowej. ZWŚ nie znalazł uzasadnienia do nałożenia korekty w maksymalnej wysokości, gdyż za taką należałoby uznać korektę obejmującą wysokość wydatków odpowiadającą całości kwoty wydatku objętego współfinansowaniem UE poniesionej w ramach danego zamówienia. W ocenie ZWŚ zastosowanie wskaźników do wymierzania korekt finansowych jest zatem działaniem korzystnym dla Beneficjenta. Podstawę obniżenia wysokości korekt stanowił Taryfikator będący załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień z dnia 29 stycznia 2016 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 615; salej: Taryfikator ). ZWŚ po uznaniu, że wystąpiła nieprawidłowość, a przed ustaleniem korekty finansowej, ustalił czy istnieje możliwość określenia wysokości szkody, którą naruszenie spowodowało lub mogło spowodować. Powyższe miało na celu ustalenie czy zastosowanie będzie miała metoda dyferencyjną czy wskaźnikowa. Ustalenie stawki procentowej korekty, a co za tym idzie kwoty korekty, dokonano przy uwzględnieniu trzech kryteriów: charakteru nieprawidłowości, jej wagi oraz straty finansowej poniesionej przez fundusze. Jeżeli skutki finansowe określonego naruszenia są pośrednie lub rozproszone, a zatem trudne czy wręcz niemożliwe do oszacowania (także, gdy nieprawidłowość indywidualna mogłaby zniechęcić potencjalnych wykonawców do złożenia oferty albo im to uniemożliwić) stosuje się metodę wskaźnikową, według wzoru ustalonego w Taryfikatorze. W analizowanej sprawie wysokość powstałej szkody jest trudna do oszacowania (tzw. szkoda potencjalna). Nie sposób bowiem wycenić o ile korzystniejsze i niższe byłyby oferty wykonawców konkurencyjnych, którzy mogliby przystąpić do postępowania przy prawidłowym sformułowaniu warunków udziału w postępowaniach. Co za tym idzie, na tę chwilę trudno jest wskazać jednoznacznie, o ile niższy byłby to wkład UE gdyby dokonano wyboru innego wykonawcy. Wskaźnik procentowy przyjmuje się zatem zgodnie z właściwą tabelą Taryfikatora i wyraża on abstrakcyjny i uśredniony stopień "szkodliwości" określonego typu naruszenia. Dokonując oceny wagi naruszenia w celu wyboru stawki oraz w celu rozważenia możliwości obniżenia korekty IZ RPO WSL uznała, że określone w ogłoszeniach dotyczących ww. zamówień warunki udziału w postępowaniach nie zapewniały zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, a zatem utrudniały uczciwą konkurencję. Taka sytuacja miała miejsce w każdym z postępowań, a warunki takie były dwa. Odnosiły się do wykonawców, którzy "posiadają udokumentowane doświadczenie w realizacji usług szkoleniowych skierowanych do osób wykluczonych społecznie z ostatnich 3 lat" oraz "posiadających doświadczenie w realizacji projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej". W ocenie ZWŚ Beneficjent jako zamawiający usługi nie ograniczył się do sporządzenia warunków udziału w postępowaniu w taki sposób, aby umożliwić wykonawcom zdolnym do zrealizowania usługi jednakowy dostęp do zamówienia i spowodował tym samym nieuzasadnioną przeszkodę w otwarciu zapytania ofertowego na konkurencję. Można było tego uniknąć poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu oferentów mogących udokumentować doświadczenie we wskazanym zakresie (bez określenia w jakim okresie czasu) oraz przez całkowitą rezygnację z warunku doświadczenia w realizacji projektów unijnych. ZWŚ zaznaczył, że dla prawidłowego wykonania zamówienia w postaci usługi szkoleniowej, gdzie decydujące dla Beneficjenta było doświadczenie w jej realizacji w kontekście określonej grupy docelowej, doświadczenie w realizacji projektów unijnych pozostaje bez znaczenia. Tym samym Beneficjent doprowadził zatem do nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji. Nie jest znana liczba podmiotów, które potencjalnie mogły przystąpić do postępowania, gdyby warunki te zostały określone adekwatnie do założonego celu. W tej sprawie doszło do postawienia wymogów w opisie przedmiotu zamówienia w sposób nieadekwatny do realizowanych celów, co mogło zakłócić konkurencję. Prawdopodobieństwo tego jawi się jako wysokie mając na uwadze to, że w postępowaniach tych zgłosiła się niewielka liczba wykonawców (od jednego do trzech). IZ RPO WSL ustalając wysokość kwoty wymaganej do zwrotu wzięło pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym przede wszystkim naruszony przez Beneficjenta przepis prawa (powstanie nieprawidłowości), a ponadto zapisy umowy o dofinansowanie. Ustalając kwotę do zwrotu, IZ RPO WSL kierowała się przede wszystkim rodzajem i wagą dokonanego naruszenia oraz konsekwencjami z niego wynikającymi. IZ RPO WSL stoi na stanowisku, iż bez względu na liczbę składanych ofert, istotnym jest waga i charakter naruszenia, które w przedmiotowej sprawie zostało uznane jako znaczące, uzasadniające wymierzenie korekty finansowej na poziomie 25%. W § 3 ust. 1 rozporządzenia przewidziano możliwość obniżenia wartości korekty finansowej, jeżeli anulowanie całości współfinansowania UE lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej. W ust. 2 natomiast określono, że charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. IZ RPO WSL. mając właśnie powyższe na uwadze uznała, że nałożenie korekty w pełnej wysokości (tj. równej kwocie wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach tego zamówienia) byłoby nieuzasadnione. Stąd też, zgodnie z punktem 12 Tabeli Taryfikatora zastosowano stawkę procentową o wartości 25% - jako obniżoną wartość korekty finansowej. Przewidziano tam co prawda możliwość obniżenia stawki do 10% albo 5%. Nie znaleziono jednak podstaw do dalszego miarkowania, tj. obniżenia zastosowanego wskaźnika. Tym bardziej, że określenie warunków udziału w postępowaniu nie było obligatoryjne (Sekcja 6.5.2. pkt 6 Wytycznych). Do tego dookreślono w tym dokumencie jakie cechy muszą spełniać warunki, co nie zostało dopełnione przez Beneficjenta. Dodatkowo ZWŚ podkreślił, że CRL w § 20 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 15 lutego 2017 r., zobowiązało się do poniesienia odpowiedzialności za realizację projektu niezgodną z przepisami prawa unijnego i krajowego oraz Wytycznymi. Za naruszone uznać należało: 1. Postanowienia umowy o dofinansowanie w zakresie: § 4 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i § 27 ust. 1; 2.Zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020: z dnia 19 września 2016 roku oraz z dnia 19 lipca 2017 ( Naruszono zasady wynikające z Rozdziału 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków. Podrozdziału 6.5 Zamówienia udzielane w ramach projektów, sekcji 6.5.2. Zasada konkurencyjności, punkt 6 i 7, a także pkt 8 lit. a) tiret vi. Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego Wpisują się w one hipotezę art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 w/w ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Beneficjenta zaskarżył decyzję w części dotyczącej pkt. 2. Zaskarżonej w powyższym zakresie decyzji pełnomocnik Beneficjenta zarzucił wydanie z rażącym naruszeniem: art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z póżn. zm.; dalej: k.p.a.) poprzez wydanie decyzji, której osnowa nie mieści się w określonych w przepisach k.p.a. ramach, co wypełnia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. i w związku z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. skutkować powinno stwierdzeniem nieważności skarżonej decyzji; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania tj. a)art.143 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt. 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: rozporządzenie 1303/2013) poprzez orzeczenie korekty finansowej w maksymalnej wysokości 25 %, a nie np. w wysokości 10 % albo 5 % wartości wydatków kwalifikowanych, b) art. 24 ust. 1-10 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 poz. 818 z późn. zm.) - poprzez nieprawidłowe określenie kwoty przypadającej do zwrotu oraz zaniechanie obniżenia wysokości korekty finansowej, c)naruszenie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2179 z póżn. zm.) - poprzez jego niezastosowanie, pomimo zaistnienia przesłanek obniżenia wysokości korekty finansowej, III. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 170 p.p.s.a. - poprzez niewykonanie przez ZWŚ orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2024 r. sygn. akt: I GSK 34/21, który wskazał, że "Naruszenie naczelnych zasad związanych z przedmiotowym zamówieniem (...) nie stanowi samo przez się o obowiązku nałożenia korekty w maksymalnej wysokości" w związku z czym NSA polecił dokonania przez organ powtórnej oceny w zakresie wysokości korekty, podczas gdy ZWŚ orzekając ponownie w przedmiotowej sprawie - ponownie orzekł o maksymalnej wysokości korekty, b) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy, w tym pominięcie okoliczności związanych z uniewinnieniem Prezesa C przez Regionalną Komisję Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Katowicach od zarzutu naruszenia zasady konkurencyjności w postępowaniach tożsamych przedmiotowo z postępowaniami prowadzonymi przez Zarząd Województwa Śląskiego, Wobec powyższego pełnomocnik Beneficjenta wniósł o stwierdzenie (w zakresie pkt. 2 skarżonej decyzji) nieważności decyzji, ewentualnie jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji ZW W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Beneficjenta zawarł dalszą argumentację podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę ZWŚ podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że rozpoznając przedmiotową skargę związany był wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 października 2024 r., sygn. akt I GSK 34/21. Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022r., sygn. akt I FSK 1346/22). Pojęcie "wykładni prawa", użyte w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" obejmuje interpretację przepisów materialnych i procesowych oraz ocenę zasadności ich zastosowania jako podstawy wydania decyzji administracyjnej. Przez ocenę prawną rozumie się natomiast wykładnię istotnych treści przepisów oraz sposób ich stosowania w konkretnej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję tej oceny i określają sposób działania organów w toku ponownego rozpoznania sprawy, ukierunkowany na uniknięcie wcześniejszych uchybień (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 598/17). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji sąd administracyjny pierwszej instancji nie może stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. bez uwzględnienia konsekwencji wynikających z unormowań zawartych w art. 183 § 1 oraz w art. 190 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 2867/15). Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji uwzględnić należy to, że zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa wymagała ponownego rozpoznania, ponieważ organ nie w pełni prawidłowo ocenił rozmiar/stopień naruszenia zasady konkurencyjności oraz równego traktowania dotyczyły naruszeń zasady konkurencyjności w zakresie postępowań przeprowadzonych w oparciu o zasadę konkurencyjności: pn. "Kurs spawania blach i rur spoinami pachwinowymi metodą MAG, wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego", pn. "Kucharz małej gastronomii z elementami cukiernictwa", pn. "Kurs magazyniera z obsługą wózka widłowego wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego", pn. "Kurs brukarza oraz robotnika wykończeniowego wraz z Organizacją egzaminu zewnętrznego". Sąd stwierdził, że samo ich stwierdzenie nie stanowi jeszcze o obowiązku nałożenia korekty w maksymalnej wysokości, bo gdyby tak było, to ustawodawca wyłączyłby konieczność miarkowania w sytuacji naruszenia w/w zasad. Konieczne jest zatem dokonanie przez organ powtórnej oceny w zakresie wysokości korekty. Nie uzyskał uznania NSA zarzut Beneficjenta odnoszący się naruszenia przepisów prawa materialnego tj. pkt 8 ppkt. a) tiret vi sekcji 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności w zakresie niedochowania minimalnego czasu składnia ofert. NSA stwierdził, że skoro zgodnie z wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 termin na składanie ofert musi wynosić co najmniej 7 dni oraz, że wyznaczony termin zaczyna się od dnia następnego po upublicznieniu zapytania, a kończy się wraz z upływem ostatniego dnia, to wyznaczenie terminu składania ofert do godziny 12:00 uchybiło temu terminowi. Ponadto Sąd uznał kwalifikowalność wydatku na zakup manekina niemowlaka wraz ze specjalnym programem komputerowym. Dokonując oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w ponownie prowadzonym postępowaniu ZWŚ uwzględnił w całości ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wynikające z wyroku NSA z 11 października 2024 r., sygn. akt I GSK 34/21. Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. 2025 poz.1483; dalej: u.f.p.) w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Z kolei według art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu (ust. 1), a przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (ust. 2). Natomiast pojęcie procedur, do których odwołuje się art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć szeroko jako przepisy prawa powszechnie obowiązującego krajowego i unijnego zawierające normy proceduralne i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego czy prawa materialnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę. Naruszenie tak rozumianych regulacji stanowi przesłankę zwrotu środków, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (por. J. M. Salachna, M. Tyniewicki (w:) J. M. Salachna (red.), M. Tyniewicki (red.). Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2024; wyrok NSA z 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt I GSK 634/19; wyrok NSA z 23 września 2022 r. sygn. akt I GSK 2875/18). Inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 u.f.p., obejmują także reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Naruszenie innych procedur, o których mowa w wymienionym przepisie, będzie miało zatem miejsce w przypadku naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, jak również regulaminu konkursu i wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, będących dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Środki unijne podlegają zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L. z 2013 nr 347 poz.320; dalej: Rozporządzenia 1303/2013). Zgodnie z treścią tego przepisu "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W świetle przywołanego przepisu wymieniona "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. Rozporządzenia wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Należy podkreślić, że adresatami normy prawnej wynikającej z art. 207 u.f.p. są beneficjenci, podczas gdy adresatami norm prawnych wynikających z Rozporządzenia 1303/2013 są przede wszystkim państwa członkowskie. wszystkim państwa członkowskie. W rozpoznawanej sprawie nie jest przedmiotem sporu powstanie nieprawidłowości w postaci naruszenia zasady konkurencyjności i równości w prowadzonych przez Beneficjenta postępowaniach: 1. pn. "Kurs spawania blach i rur spoinami pachwinowymi metodą MAG, wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego", 2. pn. "Kucharz małej gastronomii z elementami cukiernictwa". 3.pn. "Kurs magazyniera z obsługą wózka widłowego wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego", 4.pn. "Kurs brukarza oraz robotnika wykończeniowego wraz z Organizacją egzaminu zewnętrznego". NSA w wyroku z 11 października 2024r., sygn. akt I GSK 34/21 przesądził bowiem, że Beneficjent: 1) naruszył pkt 6 i pkt 7 sekcji 6.5.2. wytycznych poprzez sformułowanie przez Skarżącego kryterium oceny ofert dotyczące wymogu 3-letniego doświadczenia w realizacji usług szkoleniowych dla osób wykluczonych społecznie; 2) umieszczenie w zapytaniach ofertowych, jako jednego z kryteriów oceny oferty, wymogu doświadczenia w realizacji projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej spowodowało, że doszło do naruszenia zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w zakresie przeprowadzenia dwóch kursów; 3) Skarżący naruszył wytyczne, gdyż nie dochował wymaganego terminu wskazanego w wytycznych dotyczącego minimalnego czasu składnia ofert; 4) w zakresie oceny postanowienia organu z 23 stycznia 2019 r. ZWŚ prawidłowo zatem uznał, że stwierdzone powyżej naruszenia wypełniają znamiona nieprawidłowości indywidulanej, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia 1303/2013, co skutkowało obowiązkiem zastosowania korekty finansowej. Istotą sporu jest natomiast to, czy ZWŚ właściwie ustalił wysokość korekty finansowej. Przechodząc do zbadania sprawy należy wskazać, że Wytyczne w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 określały w sekcji 6.5.2 Zasadę konkurencyjności. Zatem Beneficjent wiedział, że udzielone w ramach realizacji projektu zamówienia będą oceniane przez ZWŚ w oparciu o ww. zasady. Znaczenie w sprawie ma regulacja art. 24 ust. 1 z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 poz. 818 z późn. zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa). Wynika z niej, że stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję działań, o których mowa w ust. 9 lub 11. Stosownie do art. 24 ust. 9 pkt 2 ww. ustawy w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja ma obowiązek nałożenia korekty finansowej oraz wszczęcia procedury odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 u.f.p., a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu. Obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, tj. nałożenia korekty finansowej w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych wynika również z art. 143 Rozporządzenia 1303/2013.Warunkiem nałożenia korekty i wydania decyzji o zwrocie środków jest wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem prawa a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. Z kolei zasady stosowania przez instytucje zarządzające korekt finansowych wynikają z rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżenia wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2016 r. poz. 200 z późn. zm.; dalej "rozporządzenie). Zastosowanie znajdowała metoda wyliczenia korekty finansowej przewidziana w § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie korekt z uwzględnieniem wysokości stawki procentowej pomniejszenia wydatków poniesionych nieprawidłowo. Stosownie do § 7 ww. rozporządzenia w przypadku kategorii nieprawidłowości indywidualnych, której w załączniku do rozporządzenia przypisano więcej niż jedną stawkę procentową, zastosowanie stawki procentowej o niższej wysokości niż maksymalna wysokość dla danej kategorii nieprawidłowości indywidualnych jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy jest to uzasadnione charakterem i wagą stwierdzonej nieprawidłowości indywidualnej. § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie korekt stanowi, że wartość korekty finansowej lub pomniejszenia może zostać obniżona, jeżeli anulowanie całości współfinansowania UE lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej. Charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. W ocenie Sądu ZWŚ trafnie uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiła szkoda potencjalna (s. 45 zaskarżonej decyzji). Zgodzić się trzeba także z ZWŚ co do tego, że w analizowanym postępowaniu Beneficjent doprowadził do nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji i nie jest znana liczba podmiotów, które potencjalnie mogły przystąpić do postępowania, gdyby warunki te zostały określone adekwatnie do założonego celu. (s. 44 zaskarżonej decyzji). ZWŚ prawidłowo ocenił skutki stwierdzonych naruszeń oraz ich wpływu na budżet UE. Zdaniem Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił, jakimi kryteriami kierował się przy zastosowaniu maksymalnej 25% stawki korekty i z jakich przyczyn nie było możliwe obniżenie wartości korekty. W tym zakresie ZWŚ słusznie zauważył, że możliwym jest, że wykonawcy, którzy nie spełnili nadmiernych warunków, mogliby zaoferować korzystniejsze warunki, co doprowadziłoby do powstania oszczędności w budżecie UE. Charakter i waga tych nieprawidłowości spowodowały, że Beneficjent jako zamawiający wyeliminował z postępowania potencjalnych oferentów zdolnych zrealizować usługę. Ten fakt z kolei spowodował ryzyko wyrządzenia szkody w środkach publicznych, gdyż ta eliminacja, także potencjalna, mogła prowadzić do pominięcia oferty najlepszej, która na skutek wadliwego działania zamawiającego w ogóle nie została zgłoszona. Ujawnione uchybienia stanowiły zaprzeczenie istoty i celu postępowania konkurencyjnego, do którego stosowania zobowiązany był Beneficjent. Niezastosowanie zasady konkurencyjności godziło w fundamentalne zasady prowadzenia postępowania w oparciu o zasadę konkurencyjności w postaci równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji oraz zasady przejrzystości i proporcjonalności. Z przedstawionej przez organ argumentacji w zakresie możliwości obniżenia Beneficjentowi wartości korekty finansowej jednoznacznie wynika, że przy dokonywaniu tej oceny organ miał na uwadze charakter i wagę stwierdzonych nieprawidłowości, ich liczbę, stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz zasadę przejrzystości i niedyskryminacji. Powyższe okoliczności, w ocenie organu i Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, świadczą o tym, że w sprawie nie może być mowy o miarkowaniu wysokości nałożonej na stronę korekty finansowej. Świadome niezachowanie przez stronę podstawowych zasad zasady konkurencyjności, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości i niedyskryminacji doprowadziło do niczym nieusprawiedliwionego ograniczenia kręgu potencjalnych oferentów, co mogło spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. W rozpoznawanej sprawie obniżenie wartości nałożonej korekty, przy tak znacznej liczbie i wadze stwierdzonych naruszeń, mogłoby oznaczać niejako przyzwolenie na przeprowadzanie postępowań z naruszeniem zasad obowiązujących w tych postępowaniach. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone przez WSA w Łodzi z 6 listopada 2025r., sygn. akt III SA/Łd 448/25. Wynika z niego, że możliwość obniżenia korekty ma charakter uznania administracyjnego. Organ może, ale nie musi dokonać tego rodzaju obniżenia. Zapisy Taryfikatora określają maksymalne stawki korekt za konkretne naruszenia, określając je jako zalecane. Funkcja Taryfikatora sprawia, że obniżenie wskaźnika procentowego korekty finansowej należy traktować jako instytucję szczególną, wyjątkową, co oznacza, że jej zastosowanie i wszelkie przesłanki należy interpretować ściśle. Zatem jedynie wyjątkowo wysokość korekty może zostać obniżona. W analizowanej sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności. Z powyższych przyczyn niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 143 ust. 2 Rozporządzenia 1303/2013 i art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia przez nienależyte ich zastosowanie wynikające z nierozważenia miarkowania korekty finansowej w wysokości 25%. Za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przez ZWŚ art. 138 § 1 k.p.a. Jak zasadnie stwierdził WSA w Gdańsku w wyroku z 4 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 972/25 wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oznacza utrzymanie w mocy podstawowego elementu decyzji organu pierwszej instancji, tj. rozstrzygnięcia (osnowy), w którym zostaje wyrażona wola organu załatwiającego sprawę (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1305/10; wyrok NSA z 15 sierpnia 1985 r., III SA 730/85). Decyzja taka oznacza, że organ odwoławczy uznaje prawidłowość zaskarżonej decyzji. Decyzja organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu pierwszej instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym. Organ odwoławczy, zgodnie z istotą zasady dwuinstancyjności, dokonuje oceny przepisów postępowania i prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, przy czym nie jest związany zarzutami zawartymi w odwołaniu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 30 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 907/22). W orzecznictwie sądowym podkreśla się także, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Przyjęty w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. skrót myślowy oznacza zatem, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w sposób identyczny jak organ pierwszej instancji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza przede wszystkim utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 22 stycznia 2025 r., II SA/Rz 1322/24). W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. Wbrew tym zarzutom ZWŚ prawidłowo ocenił, że organ ustalił stan faktyczny w sprawie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 k.p.a.), podjął także wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Organ nie naruszył również zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), czemu dał wyraz w motywach zaskarżonej decyzji, którą obszernie i wnikliwie uzasadnił, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a. Nie jest zasadny zarzut Beneficjenta co do nie uwzględnienia przez ZWŚ orzeczeń okoliczności związanych z orzeczeniami Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznego przez RIO w Katowicach. Stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości w realizowanym przez Beneficjenta projekcie jak i nakładanie korekt finansowych oraz odzyskiwanie środków jest kompetencją organu jako Instytucji Zarządzającej. Słusznie zatem orzeczenia te nie zostały uwzględnione przy ocenie nieprawidłowości, bowiem IZ nie jest nimi związana. Rezultatem powyższego było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego ocena prawna, uwzględniająca wskazania wynikające z wyroku NSA z 11 października 2024r., sygn. akt I GSK 34/21. Okoliczność, że Beneficjent nie zgadza się z oceną prawną okoliczności faktycznych sprawy dokonaną przez organ nie świadczy o tym, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, odpowiada prawu, wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. ----------------------- #/47 I.