III SA/Gd 382/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 382/17 ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 382/17.

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W dniu 11 lipca 2017 r. skarżący A. M. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. (sprawozdawcy) ze sprawy o sygnaturze III SA/Gd 382/17. Wniosek został uzasadniony wskazaniem, że wymieniony sędzia brał udział w wydaniu wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 184/15. W ocenie skarżącego w sprawie rozstrzygniętej w roku 2015 (powiązanej ze sprawą aktualnie prowadzoną w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku) skład orzekający (a zatem również i sędzia, którego wniosek o wyłączenie dotyczy) ustalając błędny stan faktyczny doprowadził do wyrządzenia skarżącemu szkody. Zdaniem skarżącego dopiero definitywne zakończenie sprawy w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności otwiera możliwość wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie prawa do świadczenia, które uzależnione jest od stopnia niepełnosprawności. Skarżący wywiódł, że uprzednie orzekanie sędziego we wskazanej powyżej sprawie stanowi okoliczność uzasadniającą wątpliwości co do tego sędziego. Ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające wyłączenie od udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek A. M. nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, na żądanie sędziego lub na wniosek strony. Przepis art. 18 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wskazanych przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, w art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymienia się tzw. względne przesłanki wyłączenia. W świetle tej regulacji sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Badając wniosek skarżącego w świetle art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności wymienionego sędziego. Przesłanką taką nie może być wyłącznie subiektywne odczucie skarżącego co do celowości złożonego wniosku, uzasadnione przekonaniem, że w sprawie skarżącego, rozpoznanej z udziałem tego sędziego, rozstrzygnięcie i uzasadnienie wyroku nie odpowiadało oczekiwaniom skarżącego. Niezadowolenie strony, odnoszące się do sposobu prowadzenia tej czy innych spraw sądowych, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego wcześniej orzekającego w innej bądź w podobnej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego jako mająca zapewnić obiektywizm sądu nie może być bowiem traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazuje się (zob. w tej materii m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2014 r.; sygn. akt I OZ 138/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), że obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego. Powinny to być takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Przepis art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być zaś zastosowany w sytuacji powołania abstrakcyjnej przyczyny, która w przekonaniu wnioskodawcy daje podstawę do wyłączenia. Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie sędziego złożone na podstawie art. 22 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.