III SA/Gd 1044/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: F. K., J. S. i A. D.

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpatrzeniu skargi A. M., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Pismem z dnia 27 lipca 2017 r. skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów WSA: F. K., J. S. i A. D. z uwagi na fakt, iż wskazani sędziowie wydali w niniejszej sprawie ww. wyrok, zatem podejmowanie przez nich dalszych czynności powoduje uzasadnioną wątpliwość. Zdaniem skarżącego wydany wyrok posiada wady i wymaga uzupełnienia. W dniach 28 czerwca oraz 3 i 22 sierpnia 2017 r. wskazani sędziowie złożyli do akt pisemne oświadczenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369., dalej jako "p.p.s.a.") sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli(pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator(pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące, oznacza to, że wszystkie przypadki wyłączenia z mocy ustawy zostały w nim zawarte. Jednocześnie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z ww. przesłanek skutkująca obligatoryjnym wyłączeniem sędziego od udziału w sprawie, czego również sam skarżący nie podnosił w złożonym wniosku. Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy wniosek. Zgodnie z ugruntowanym w literaturze i orzecznictwie poglądem wyłączenie sędziego na podstawie wskazanego przepisu ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (por. postanowienie NSA z 15 września 2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907, postanowienie WSA w Białymstoku z 13 września 2011 r., sygn. akt II SO/Bk 15/11). Wskazania wymaga, że w aktach niniejszej sprawy znajdują się oświadczenia sędziów, których wyłączenia domagał się skarżący. Z oświadczeń tych jednoznacznie wynika, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie sędziów od udziału w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob.: postanowienia NSA: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe w ocenie sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a, uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów. Również sam wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim, a sędziami, o których wyłączenie wnosi, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. Podkreślić należy, że sam fakt orzekania przez sędziego w innych sprawach skarżącego i podejmowanie rozstrzygnięć, które były dla niego niekorzystne, nie świadczy o braku jego bezstronności. (por. postanowienie NSA z 4 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 938/14). Również subiektywne przekonanie strony o tym, że sędzia nienależycie rozpoznał jej inne sprawy nie może skutecznie uzasadniać wniosku o jego wyłączenie, chyba że możliwym byłoby wykazanie istnienia uprzedzeń sędziego względem strony (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.