III OZ 803/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 14 października 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 281/22 o odrzuceniu skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 24 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 14 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę M.B. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 24 stycznia 2022 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 25 marca 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia: - przez podpisanie skargi lub nadesłanie odpisu własnoręcznie podpisanej skargi, ponieważ dołączone załączniki do pisma ogólnego nie zostały opatrzone podpisem zaufanym lub kwalifikowanym, - bądź przez włączenie treści skargi do pisma ogólnego i podpisanie jak wyżej. Jednocześnie Sąd pouczył skarżącego o warunkach wnoszenia pism do Sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wezwanie zostało doręczone w trybie zastępczym za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej skarżącego. Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, w związku z czym Sąd I instancji odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a p.p.s.a.). Zasady podpisywania dokumentów elektronicznych przewidziane w art. 46 § 2a p.p.s.a. dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a.). Skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2021 r. I FPS 2/21). W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany wezwać stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji. Skarżący wniósł skargę w formie dokumentu elektronicznego. Podpisem elektronicznym zostało opatrzone wyłącznie pismo przewodnie, do którego załączono skargę. Natomiast sama skarga (załącznik) nie zawierała tego rodzaju podpisu. W związku z powyższym Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, a następnie, wobec braku wykonania wezwania, odrzucił skargę. Występujący w imieniu skarżącego pełnomocnik nie kwestionuje zasadności wezwania do uzupełnienia braków, natomiast zarzuca, że Sąd I instancji skierował to wezwania do skarżącego pomimo wynikającej z akt sprawy wiedzy, że skarżący cierpi na schizofrenię i nie ma możliwości prawidłowego dbania o swoje interesy w postępowaniu sądowym. Ponadto pełnomocnik zarzucił, że Sąd I instancji skierował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przed rozpoznaniem złożonego wraz ze skargą wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie są to jednak argumenty mogące uzasadniać zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Sąd I instancji po przekazaniu mu skargi przez organ nie miał możliwości założenia a priori, że choroba skarżącego uniemożliwi mu prawidłowe uzupełnienie braków formalnych skargi, szczególnie uwzględniając, że skarżący samodzielnie złożył skargę i nie jest osobą ubezwłasnowolnioną. W związku z tym co do zasady brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien był zostać rozpoznany przed wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi. Powyższe oznacza, że Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że skarżący pomimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych skargi, co uzasadniało jej odrzucenie. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.