III OZ 620/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt IV SO/Po 14/23 odrzucające wniosek w sprawie z wniosku W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny Zarządowi Związku Międzygminnego "[...]" postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt IV SO/Po 14/23, odrzucił wniosek W. E. S. Sp. z o.o. (dalej jako "skarżąca") o wymierzenie grzywny Zarządowi Związku Międzygminnego "Obra". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego. Oznacza to że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 120/23 (publ.:orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA) odrzucił – jako niedopuszczalną – skargę skarżącego na bezczynność organu, co do której złożono wniosek o wymierzenie grzywny. W ocenie Sądu I instancji, niedopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje konieczność odrzucenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Na marginesie Sąd wskazał, że skarga na bezczynność organu, co do której złożono wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., została przekazana Sądowi przez organ w terminie ustawowym 30 dni. Na przedmiotowe postanowienie skarżąca Spółka wniosła zażalenie, wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawą do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest uchybienie obowiązkom określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a. Należy do nich w szczególności przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. sąd bada jedynie czy organ, do którego skarga została skierowana, wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny wymieniony w art. 55 § 1 zd. 1 P.p.s.a. jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 P.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 pobiera się wpis sądowy (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42). Skoro postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 P.p.s.a.), innej niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd nie jest uprawniony do ustalania czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna (por. postanowienia NSA: z 22 września 2021 r., sygn. akt III OZ 635/21, LEX nr 3232817; z 17 maja 2022 r., sygn. akt III OZ 309/22, LEX nr 3343418). Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie podziela występującego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu, że niedopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje konieczność odrzucenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14, LEX nr 1574733, ponadto postanowienia NSA: z 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 333/16, LEX nr 2081430, z 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12, LEX nr 1269685, z 1 października 2021 r., sygn. akt III OZ 658/21, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącej dotyczy wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. organowi w związku z nieprzekazaniem skargi na bezczynność w przedmiocie "obowiązku doręczania pism w postaci elektronicznej". W ocenie tego Sądu sprawa tak określona nie podlega kognicji sądów administracyjnych i dlatego też uznał, że przedmiotowy wniosek jest niedopuszczalny. Stanowisko Sądu I instancji jest nieprawidłowe. Wskazać należy, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Przesłanką niedopuszczalności wniosku o wymierzenie ww. grzywny nie jest niedopuszczalność skargi. Ponadto należy zauważyć sprzeczność w rozważaniach Sądu I instancji. Jak wynika bowiem z postanowienia tego Sądu z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 120/23, Sąd odrzucając skargę na bezczynność Zarządu Związku Międzygminnego "OBRA" w przedmiocie obowiązku doręczania pism w postaci elektronicznej, uznał, że strona nadając do Sądu skargę na bezczynność organu w dniu 14 lipca 2023 r., dokonała tej czynności już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego i dlatego podlegała odrzuceniu. Sąd I instancji nie wskazał zatem, że skarga ta nie podlegała kognicji sądu administracyjnego. Sąd I instancji będzie zobowiązany rozpoznać wniosek o wymierzenie grzywny merytorycznie, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.