III OZ 498/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 249/23 o odrzuceniu skargi J.B. na czynności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie wyników naboru na stanowiska urzędnicze postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 249/23 odrzucił skargę J.B. na czynności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie wyników naboru na stanowiska urzędnicze. W uzasadnieniu postanowienia podał, że pismem datowanym na dzień 30 kwietnia 2023 r. (wniesionym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w dniu 2 maja 2023 r. – data stempla pocztowego) J.B. wniósł skargę na wyniki naboru na stanowiska urzędnicze. Wskazał, że skarga dotyczy naborów na stanowiska urzędnicze ogłoszonych przez organ i przeprowadzonych w dniach: - [...] listopada 2021 r. nr [...] w Urzędzie Skarbowym w [...]; - [...] listopada 2021 r. nr [...] w [...] Urzędzie Skarbowym w [...]; - [...] grudnia 2021 r. nr [...] w Urzędzie Skarbowym w [...]; - [...] stycznia 2022 r. nr [...] w [...] Urzędzie Skarbowym w [...]; - [...] marca 2022 r. nr [...] w [...] Urzędzie Skarbowym w [...]. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż rozstrzygnięcie naboru na wolne stanowisko urzędnicze stanowi podlegającą kognicji tych sądów czynność inną niż określone art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej w skrócie "p.p.s.a.") akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, przy czym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Zdaniem WSA w Gdańsku, skarżący niewątpliwie uchybił terminowi do wniesienia skargi, bowiem przyjąć należy, że o zaskarżonych wynikach naboru na wskazane stanowiska urzędnicze dowiedział się niezwłocznie po ukończeniu procedury naboru. Skarga dotyczy naborów przeprowadzonych w okresie listopad 2021 – marzec 2022 r., a wniesiona została dopiero w maju 2023 r., a zatem ponad rok po zakończeniu ostatniego z naborów. Sąd pierwszej instancji nie znalazł również podstaw, aby uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, gdyż ubiegał się on o zatrudnienie w organach administracji skarbowej, w których wymagana była znajomość prawa, między innymi prawa podatkowego materialnego i proceduralnego. Należy zatem przyjąć, że osobie ubiegającej się o stanowisko referenta (starszego referenta) w organach administracji skarbowej powinny być znane ogólne zasady i podstawowy trzydziestodniowy termin przeznaczony na wnoszenie skarg do sądu administracyjnego. Skarżący nie jest także osobą nieporadną, która nie byłaby w stanie należycie zadbać o ochronę swych praw. Świadczy o tym zarówno wniesienie powództwa do sądu pracy, opartego na zarzucie dyskryminacji w zakresie zatrudnienia związanego z kwestionowanym naborem, jak i fakt zatrudnienia skarżącego na odpowiedzialnym stanowisku [...] w Sądzie [...]. W treści skargi skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił natomiast, dlaczego zdecydował się na wniesienie skargi do sądu administracyjnego po tak długim czasie od zakończenia kwestionowanych naborów. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J.B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. W obszernym uzasadnieniu zażalenia wskazał m.in. na fakt złożenia wcześniejszej skargi już w dniu 11 marca 2022 r., której skarga z dnia 30 kwietnia 2023 r. jest kontynuacją. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że obecnie złożona skarga J.B. z dnia 30 kwietnia 2023 r. została zaadresowana nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, ale do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Organ samodzielnie uznał, że przedmiotową skargę należy potraktować jako złożoną do WSA w Gdańsku, w związku z czym przy piśmie z dnia 17 maja 2023 r. przekazał ją, wraz z odpowiedzią na skargę, do tego Sądu. W piśmie procesowym z dnia 29 maja 2023 r., uzupełniającym skargę i tym razem zaadresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, J.B. "zaakceptował taki obrót sprawy jaki wybrał organ", potwierdzając tym samym, że adresatem jego skargi jest w/w Sąd. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższy fakt ma istotne znaczenie w kontekście odrzucenia skargi J.B. z dnia 30 kwietnia 2023 r. w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Należy bowiem zauważyć, iż z akt sprawy wynika, że już w dniu 11 marca 2022 r. J.B. wniósł skargę na wyniki naboru na stanowisko urzędnicze w [...] Urzędzie Skarbowym w [...] (ogłoszenie nr [...]). Przedmiot zaskarżenia objęty w/w skargą jest zatem w części tożsamy z przedmiotem zaskarżenia określonym w skardze z dnia 30 kwietnia 2023 r. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że również skarga z dnia 11 marca 2022 r. została zaadresowana nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, ale do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Skoro zatem – jak wyżej wskazano – zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji, uznały, że skarga z dnia 30 kwietnia 2023 r. została złożona w istocie do WSA w Gdańsku, to w taki sam sposób należało potraktować skargę z dnia 11 marca 2022 r. i rozważyć, jaki wpływ będzie miała ta okoliczność na termin wniesienia skargi. Kwestia ta nie została przez WSA w Gdańsku poddana jakiejkolwiek ocenie, a zatem odrzucenie skargi J.B. na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy uznać za przedwczesne. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.