III SA/Lu 376/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. I. na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania przed Trybunatem Konstytucyjnym o sygnaturze akt K 1/23.

R. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 1 czerwca 2023 r. w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego od dnia 1 marca 2023 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przy wyliczeniu wysokości dodatku wyrównawczego za podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2023 r. poz. 1360 ze zm.) przyjęto kwotę w wysokości [...] zł, stosownie do regulacji art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666), dalej "ustawa okołobudżetowa". Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 123 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Prokurator Okręgowy wskazał również, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zostały wszczęte postępowania w sprawach o sygn. akt K 1/23, K 3/23 i K 4/23 kwestionujące przepisy ustawy okołobudżetowej w zakresie dotyczącym wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych, sędziów administracyjnych, sędziów Sądu Najwyższego i sędziów Trybunału Konstytucyjnego, których wynik ma wpływ na rozstrzygniecie sprawy niniejszej, z uwagi na fakt, że wynagrodzenie prokuratorów ustala się analogicznie jak wynagrodzenie sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt I FSK 845/05). Zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 221/08 i postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3321/08). Sytuacja objęta hipotezą cytowanego wyżej uregulowania w rozpoznawanej sprawie bezspornie występuje. Wynika to z tego, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia przyznania skarżącemu od dnia 1 marca 2023 r. dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora do spraw wojskowych, a obliczenia wynagrodzenia prokuratora dokonano na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej. Art. 10 ust. 1 tej ustawy stanowi, że w roku 2023 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2023 r. poz. 1360), stanowi kwota w wysokości [...] zł. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o podstawie wynagrodzenia prokuratora określonej w art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze, w roku 2023 za podstawę tę przyjmuje się kwotę w wysokości [...] zł. Stosownie zaś do regulacji art. 123 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504). Przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2022 r. wyniosło [...] zł (Komunikat Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2022 r., M.P. z 2022 r., poz. 764). Wystąpienie wcześniej z pytaniem prawnym do sądu konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją przepisu prawa stanowiącego wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu również w innym, równolegle prowadzonym, postępowaniu niejako aktywuje kompetencję do fakultatywnego zawieszenia z urzędu tego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli np. inny sąd administracyjny również poweźmie tego samego rodzaju wątpliwości co do konstytucyjności przepisu prawa stanowiącego podstawę orzekania w sprawie i podziela jednocześnie argumentację prawną przedstawioną w pytaniu prawnym sądu administracyjnego, który już wcześniej wdał się w "spór o prawo" przed sądem konstytucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 2792/17 oraz postanowienie NSA z dnia 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OSK 5188/21). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi bowiem podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji). W kontekście powyższego wskazać należy, że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego (K 1/23), Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego (K 3/23) oraz Krajowa Rada Sądownictwa (K 4/23) wystąpili do Trybunały Konstytucyjnego z tożsamymi wnioskami o stwierdzenie, że art. 8 ust 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji. Krajowa Rada Sądownictwa dodatkowo wniosła o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją art. 7 ustawy okołobudżetowej. Sprawy K 1/23, K 3/23 i K 4/23 rozpoznawane będą łącznie pod wspólną sygnaturą K 1/23. Przepisy art. 7 ust. 1 i 2, art.8 ust 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej zawierają normę analogiczną do normy zawartej w przepisie art. 10 ust. 1 i 2 tej ustawy, który zastosowany został w niniejszej sprawie w zaskarżonej decyzji Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 1 czerwca 2023 r. w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego. W przepisach tych wskazano analogicznie, że w 2023 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, sędziego Trybunału Konstytucyjnego i sędziego Sądu Najwyższego, o której mowa odpowiednio w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 ze zm.), art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1422) oraz art. 48 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1904 oraz z 2022 r. poz. 480, 1259, 2280 i 2600), stanowi kwota w wysokości [...] zł. Powołane wyżej przepisy wskazują, że podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziów w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym wysokość wynagrodzenia prokuratora ustala się analogicznie jak wysokość wynagrodzenia sędziów. Dlatego też, zdaniem sądu, stanowisko Trybunału Konstytucyjnego co do konstytucyjności przepisów art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej, będzie rzutować na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego wniosków Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (K 1/23), Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (K 3/23) oraz Krajowej Rady Sądownictwa (K 4/23) będzie miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia sądu w niniejszej sprawie, co z kolei czyni zasadnym zawieszenie postępowania z urzędu, do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 1/23. W złożonych wnioskach o stwierdzenie niekonstytucyjności powyższych przepisów akcentowano, że zakwestionowane przepisy ustawy okołobudżetowej 2023 zrywają z kształtowaniem wysokości wynagrodzenia sędziów na podstawie obiektywnych kryteriów, zastępując je arbitralną decyzją ustawodawcy z zakresie dotyczącym waloryzacji. Dotychczasowy mechanizm odwołujący się do obiektywnego kryterium wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku kalendarzowego zastępuje się decyzją prawodawcy o wysokości waloryzacji, oderwaną w całości od obowiązujących zasad ustawowych mających pełnić funkcję gwarancyjną i stabilizującą model kształtowania wynagrodzeń sędziowskich. Wskazano również na brak uzasadnienia na okoliczność konieczności (zasadności) wprowadzonych zmian w projekcie ustawy okołobudżetowej. Reasumując, zdaniem sądu, względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego przemawiają za potrzebą zawieszenia postępowania w razie rozstrzygania przez Trybunał Konstytucyjny co do zgodności z Konstytucją takiego przepisu prawa materialnego, który zawiera normę analogiczną do normy stanowiącej podstawę kontrolowanej decyzji. Ponadto, sądowi wiadomo z urzędu (pismo procesowe Prokuratora Generalnego z dnia 4 września 2023 r., złożone do sprawy o sygn. K 1/23, dostępne na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego), że Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury Rzeczypospolitej Polskiej skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie niekonstytucyjności art. 10 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r., określających sposób ustalania podstawy wynagrodzenia prokuratorów w 2023 r. wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy łącznie z zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawą o sygn. K 1/23. Wniosek został zarejestrowany pod sygn. Tw 3/23 i podlega procedurze wstępnej kontroli. Mając powyższe na uwadze, sąd, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania wszczętego przed Trybunatem Konstytucyjnym w sprawach zarejestrowanych pod sygn. akt: K 1/23, K 3/23 i K 4/23 rozpoznawanych łącznie pod wspólną sygnaturą akt K 1/23.