III OZ 492/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Op 72/23 o odrzuceniu skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3591.2021.lo w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego i odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3591.2021.lo, w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego i odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazał, że ze skargi oraz wyjaśnień skarżącego i organu wynika, że przedmiot zaskarżenia stanowi ww. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 12 kwietnia 2022 r. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei według art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Tak sformułowany zapis jest nakazem bezwzględnym, co oznacza, że odrzucenie skargi następuje niezależnie od okoliczności sprawy. Wskazany wyżej trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie. Jest on również terminem prekluzyjnym, w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzuca wniesioną skargę. Omawiany termin do wniesienia skargi jest liczony od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd zwrócił uwagę, że w okolicznościach sprawy zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżący otrzymał decyzję z 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.3591.2021.lo., w dniu 29 kwietnia 2022 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję rozpoczął dla skarżącego bieg w dniu 30 kwietnia 2022 r. i upływał w niedzielę, tj. 29 maja 2022 r. Za ostatni dzień terminu należało zatem uznać 30 maja 2022 r. (poniedziałek), stosownie do art. 83 § 2 p.p.s.a. Tymczasem skarżący złożył skargę bezpośrednio do sądu pierwszej instancji w dniu 29 grudnia 2022 r., a więc już po terminie do jej wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, stąd należało orzec, jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, nie zgadzając się z odrzuceniem skargi. W zażaleniu przedstawił okoliczności, które jego zdaniem wpłynęły na złożenie skargi na przedmiotową decyzję dopiero w grudniu 2022 r. Z pism skarżącego można wywieść, że skarżący był przekonany, że w ramach sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Op 174/22, została rozpoznana również skarga na przedmiotową decyzję. W piśmie uzupełniającym zażalenie, sporządzonym przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, skarżący podniósł, że w istocie zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 12 kwietnia 2022 r., znak SKO.40.3591.2021.lo - złożył bowiem skargę będącą podstawą postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu sygn. akt II SA/Op 174/22 zakończonego uchyleniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 kwietnia 2022 r. znak SKO.40.3592.2021 oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 29 listopada 2021 r. nr SDS.4000.00970.2021.JGA.il. Mimo tego, że w ww. piśmie (skardze) skarżącego zawarta została jedna sygnatura wskazująca na zaskarżenie jedynie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 12 kwietnia 2022 r., znak SKO.40.3592.2021, to jednak treść pisma, a w szczególności zawarte w nim zarzuty wskazywały na równoległe zaskarżenie wszystkich niekorzystnych dla niego rozstrzygnięć związanych z dodatkiem mieszkaniowym, a więc również decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie znak SKO.40.3591.2021. Pełnomocnik podniósł, że skarżący nie jest profesjonalnym podmiotem występującym w obrocie prawnym i otrzymał w tym samym dniu trzy decyzje od tego samego organu, z tego samego dnia, powołujące się na tożsame okoliczności faktyczne i prawne oraz dotyczące tej samej materii. Zbieg powyższych okoliczności mógł wywołać u niego uzasadnione przeświadczenie, że pisma, które otrzymał, były tożsame. Skarżący pozostawał w błędnym przeświadczeniu, że skoro wyrokiem z 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Op 174/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyniku rozpoznania skargi skarżącego uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie znak SKO.40.3592.2021 oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 29 listopada 2021 r. nr SDS.4000.00970.2021.JGA.il wskazując na błędy i nieścisłości w postępowaniu dowodowym organów, to w wyniku doręczenia rozstrzygnięcia, organy automatycznie zmienią decyzje również w pozostałych sprawach opartych na tych samych, zakwestionowanych przez sąd ustaleniach. Z tych też przyczyn skargę wprost od zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 12 kwietnia 2022 r. skarżący sformułował dopiero w dniu 29 grudnia 2022 r., kiedy to uzyskał świadomość o realnej sytuacji, w której się znalazł. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności, uznać należy, że skarżący dotrzymał terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. i nie ziściły się przesłanki odrzucenia skargi określone w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął w niniejszej sprawie, że przedmiotowa skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3591.2021.lo, została wniesiona po terminie, o którym mowa w ww. przepisie. Należy zauważyć, że z jednej strony skarżący (wraz z pełnomocnikiem) podnosi, że powyższa decyzja SKO z 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3591.2021.lo, została zaskarżona w tej samej skardze co decyzja SKO z 12 kwietnia 2022 r. nr SKO.40.3592.2021, która to sprawa zakończyła się wyrokiem z 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Op 174/22. Z drugiej strony skarżący wniósł przedmiotową skargę, argumentując, że w związku z podanymi przez niego okolicznościami sprawy, nie zaskarżył przedmiotowej decyzji w terminie, bo był przekonany, że zrobił to w ramach skargi wniesionej wcześniej w innej, w zasadzie identycznej sprawie (jednej z trzech takich spraw dotyczących dodatku mieszkaniowego). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja skarżącego jest niekonsekwentna, bowiem z jednej strony twierdzi on, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie rozpoznał jego skargi złożonej w maju 2022 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3591.2021.lo, z drugiej strony wnosi przedmiotową skargę, tłumacząc jednocześnie przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Odnosząc się do pierwszej linii argumentacyjnej skarżącego, wskazać należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się egzemplarz skargi Z. L. rozpoznanej wyrokiem z 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Op 174/22, z którego jednoznacznie wynika, że skargą tą zaskarżył on jedynie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3592.2021.lo. Z treści tego pisma nie można wywnioskować, że wolą skarżącego było zaskarżenie wszystkich trzech decyzji SKO z tego samego dnia. Sąd takiej woli nie mógł założyć, nie miał też obowiązku takiej woli się doszukiwać, skoro skarżący swojej woli w żaden sposób nie ujawnił. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą datowaną na 24 maja 2022 r. Z. L. nie zaskarżył więc decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3591.2021.lo. Odnosząc się z kolei do drugiej linii argumentacyjnej skarżącego, to należy zauważyć, że powinna ona w istocie stanowić uzasadnienie do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie ogniskują się wokół wyjaśnienia przyczyn spóźnionego wniesienia skargi, co jest irrelewantne z punktu widzenia przedmiotowego postępowania wpadkowego dotyczącego odrzucenia skargi – w niniejszej sprawie istotna jest wyłącznie okoliczność wniesienia skargi w ustawowym terminie (lub nie), nie zaś przyczyny uchybienia terminu. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu przedmiotowej skargi, jako wniesionej po terminie, odpowiada prawu. Jak bowiem stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący otrzymał decyzję z 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.3591.2021.lo., w dniu 29 kwietnia 2022 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję rozpoczął dla skarżącego bieg w dniu 30 kwietnia 2022 r. i upływał w niedzielę, tj. 29 maja 2022 r. Za ostatni dzień terminu należało zatem uznać 30 maja 2022 r. (poniedziałek), stosownie do art. 83 § 2 p.p.s.a. Zatem skarga wniesiona 29 grudnia 2022 r. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł oceniać przyczyn uchybienia ww. terminu, bowiem to może być przedmiotem ewentualnych rozważań sądu pierwszej instancji w przypadku złożenia przez skarżącego odpowiedniego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.