III OZ 138/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Aktywów Państwowych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt I SO/Wa 7/22 o wymierzeniu Ministrowi Aktywów Państwowych grzywny za nieprzekazanie skargi P. C. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 września 2022 r., I SO 7/22 wymierzył Ministrowi Aktywów Państwowych grzywnę w wysokości 500 zł za nieprzekazanie skargi P. C. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz zasądził od Ministra Aktywów Państwowych na rzecz P. C. kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z 22 listopada 2021 r. P. C. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Ministrowi Aktywów Państwowych grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), za nieprzekazanie sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę skargi z 20 września 2021 r. na bezczynność Ministra Aktywów Państwowych w sprawie oznaczonej nr [...]. W odpowiedzi na wniosek Minister Aktywów Państwowych (dalej: "organ") wniósł o: 1. odrzucenia wniosku z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2. w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 1 – oddalenie wniosku; 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd ustalił że sprawa ze skargi P. C. na bezczynność Ministra Aktywów Państwowych w sprawie oznaczonej nr [...]została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pierwotnie pod sygnaturą II SAB/Wa 840/21, następnie VII SAB/Wa 76/22. Obecnie sprawa prowadzona jest pod sygnaturą akt I SAB/Wa 259/22. Z akt sprawy wynika, że skarga wpłynęła do Ministra Aktywów Państwowych 23 września 2021 r. Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, który upłynął 25 października 2021 r. (poniedziałek). Tymczasem organ przekazał przedmiotową skargę do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy 7 grudnia 2021 r. Zatem opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło 42 dni. W tych okolicznościach Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył grzywnę w kwocie 500 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wysokości Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim okres opóźnienia organu w wykonaniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Miał również na względzie przekazanie do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Organ, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, zaskarżył go zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przy czym organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zatem wyłącznymi przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Powody nieprzekazania skargi w terminie mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania, a także zasadności skargi. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada zatem terminowość przekazania skargi, co oznacza, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Skarga wpłynęła do organu 23 września 2021 r. Organ, przekazując skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy 7 grudnia 2021 r., nie wykonał zatem ustawowego obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. To właśnie ta okoliczność, w ocenie WSA w Warszawie, była najistotniejsza w ustalaniu wysokości grzywny. Zasadnie też Sąd pierwszej instancji wskazał, że wysokość grzywny ma charakter dyscyplinujący i prewencyjny i ma na celu zapobiegnięcie w przyszłości zaniechania w przekazaniu skargi do sądu administracyjnego w terminie. Zdaniem NSA, wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest odpowiednia do okoliczności w jakich doszło do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku i odzwierciedla naruszenie prawa, którego dopuścił się wnoszący zażalenie organ. Wskazać należy, że ustawodawca w art. 154 § 6 p.p.s.a. pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powyższy przepis pozwala na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia w jakim organ uchybił obowiązkowi przekazania akt, a zwłaszcza uwzględnienie okresu w jakim pozostawał on w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw przekroczenia ustawowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Te dyrektywy w rozpoznawanej sprawie zostały uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.