III OZ 1342/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt III SAB/Kr 49/21 o odrzuceniu skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. o wydanie zaświadczenia na podstawie akt sprawy do liczby dziennika [...] postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt III SAB/Kr 49/21, odrzucił skargę K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. o wydanie zaświadczenia na podstawie akt sprawy do liczby dziennika [...]. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji skarżący pismem z dnia 20 kwietnia 2021 r. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w związku z niewydaniem zaświadczenia na wniosek z dnia [...] lutego 2019 r. na podstawie akt sprawy do liczby dziennika [...]. W odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, że sprawa wniosku skarżącego została załatwiona: pismem z dnia [...] lutego 2019 r. oraz postanowieniem z tej samej daty nr [...], w którym organ odmówił wydania zaświadczenia "potwierdzającego pełnienie służby czynnej w Policji przez Pana K. J. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej wynikających z «akt osobowych i akt sprawy, z postępowania przeprowadzonego niejawnie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] do liczby dziennika [...]»". Organ wskazał również, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie organu I instancji. Odrzucając skargę Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że zasadniczo art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", dopuszcza wniesienie skargi na bezczynność "w każdym czasie", jednakże przepis ten należy odnosić do "czasu" niezakończonego postępowania administracyjnego. Skoro, więc organ rozstrzygnął postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego przed wniesieniem skargi, to sąd administracyjny nie może merytorycznie orzekać w przedmiocie skargi na bezczynność. Sąd pierwszej instancji zauważył, że pogląd o niemożności merytorycznego rozpoznania sprawy wynika z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020 r., nr 6, poz. 79). Formalnie uchwała ta dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, ale zawarte w uzasadnieniu uchwały rozważania mogą mieć również znaczenie dla innego typu postępowań administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że pogląd: "(...) sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności". Z tych to powodów Sąd Wojewódzki uznał, że skarga na bezczynność organu nie może zostać wniesiona po zakończeniu postępowania przez ten organ i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Treść ww. przepisu art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co do dopuszczalności jego stosowania w sytuacji wniesienia skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania, była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19. W uchwale tej stwierdzono, że: "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.". Analiza ww. uchwały prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów nie do zaakceptowania uznał pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że jeszcze przed wniesieniem skargi przez skarżącego sprawa z jego wniosku została przez organ załatwiona: pismem z dnia [...] lutego 2019 r. oraz postanowieniem z tej samej daty nr [...], w którym organ odmówił wydania zaświadczenia "potwierdzającego pełnienie służby czynnej w Policji przez Pana K. J. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej wynikających z «akt osobowych i akt sprawy, z postępowania przeprowadzonego niejawnie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] do liczby dziennika [...]»". Istotna jest również okoliczność, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie organu I instancji. W tym miejscu zauważyć należy, że na każdym organie administracji publicznej, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania, spoczywa podstawowy obowiązek rozpoznania tego wniosku i zakończenia postępowania w sposób przewidziany prawem. Może ono polegać – zgodnie z art. 104 § 2 K.p.a. – na wydaniu decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącej sprawę w danej instancji, np. decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Może ono również polegać na podjęciu stosownego aktu (np. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania – art. 61a K.p.a.) lub stosownej czynności (np. pozostawieniu podania bez rozpoznania – art. 64 § 2 K.p.a., czy przekazaniu podania według właściwości – art. 65 § 1 K.p.a.), informujących wnoszącego podanie, że jego sprawa nie może być rozpoznana w postępowaniu, prowadzonym przez organ, do którego skierowano podanie. Jak wynika z powyższego, w przedmiotowej sprawie organ niewątpliwie zakończył postępowania z wniosku skarżącego przed wniesieniem skargi na bezczynność w tej sprawie do sądu administracyjnego. Dlatego też uznać trzeba, że w momencie wniesienia przez skarżącego skargi organ nie pozostawał w bezczynności, co skutkuje tym, że w okolicznościach tej sprawy niedopuszczalne było wniesienie skargi na bezczynność organu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.