III OW 94/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Zgierskiego o wykładnię postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 94/23 w sprawie z wniosku Marszałka Województwa Łódzkiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Marszałkiem Województwa Łódzkiego a Starostą Zgierskim przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów postanawia: 1) odmówić wykładni postanowienia; 2) sprostować oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 94/23 w ten sposób, że na stronie trzeciej uzasadnienia postanowienia w wierszu siódmym od góry w miejsce słów: "wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza" wpisać słowa: "wytwarzanie odpadów".

Postanowieniem z 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 94/23, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniosku Marszałka Województwa Łódzkiego (dalej: Marszałek) o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Marszałkiem a Starostą Zgierskim (dalej: Starosta) przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z instalacji przetwarzania gotowego papieru w wielowarstwową tekturę falistą w fabryce tektury falistej, wskazał Starostę jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że powołana przez Starostę regulacja, tj. § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) dotyczy wytwarzania papieru lub tektury, a złożony zaś w sprawie wniosek dotyczy przetwarzania gotowego papieru w wielowarstwową tekturę falistą. Przedsięwzięcie to nie jest więc tożsame z przedsięwzięciem, o którym mowa we wskazanym przepisie, a co za tym idzie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Przetwarzanie gotowej tektury nie wypełnia powoływanych przez Starostę przesłanek uznania przedsięwzięcia za zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, co oznacza, że w sprawie nie znajduje zastosowania żaden z określonych w art. 378 ust. 2a p.o.ś. wyjątków co do właściwości Starosty. Pismem z 28 lipca 2023 r. Starosta wniósł o wykładnię postanowienia NSA z 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 94/23. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Sąd wskazał Starotę, jako organ właściwy w sprawie, podkreślając tym samym, że "w sprawie nie znajduje zastosowania żaden z określonych w art. 378 ust. 2a p.o.ś wyjątków co do właściwości Starosty". Starosta podkreślił, że przywołany art. 378 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazuje na wyjątki co do właściwości rzeczowej organu ochrony środowiska, jakim jest Marszałek, a nie Starosta. Starosta powziął wątpliwość jaką instalację przyjął Sąd jako podstawę swojego rozstrzygnięcia, czy instalację do przetwarzania gotowego papieru w wielowarstwową tekturę falistą, czy instalację do przetwarzania tektury. Podkreślone przez Starostę zostało, że właściwa kwalifikacja przedsięwzięcia jest kluczowa dla zastosowania odpowiednich przepisów wskazujących na właściwość organu w przedmiocie wydania pozwolenia. Spór dotyczył właśnie rodzaju instalacji, a w ślad za tym wskazanie organu właściwego w sprawie. Kwestia ta jest o tyle istotna, że Starosta wskazany jako organ właściwy uzależnił rozpatrzenie wniosku spółki o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z instalacji, od prawidłowego zrozumienia zarówno oceny prawnej Sądu, jak i wiążących się z nią wskazań, co do dalszego postępowania. Wątpliwość jednak dotyczy kwestii jaki rodzaj instalacji występuje w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa jak i doktryny, konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać. Wniosek o wykładnię nie może ponadto zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (zob. np. postanowienie NSA z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II GZ 1/10, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni postanowienia z 7 lipca 2023 r. Zarówno bowiem sentencja kwestionowanego postanowienia, jak i jego uzasadnienie jest sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Brak jest wątpliwości co do tego, który z organów pozostających w sporze został wskazany jako właściwy w sprawie oraz motywów tego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wniosku o dokonanie wykładni sprowadza się zaś w istocie do usunięcia zaistniałych zdaniem wnioskodawcy błędów merytorycznych w uzasadnieniu postanowienia, co nie mieści się w pojęciu wykładni i jest niedopuszczalne. Wykładnia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia lub jego poszerzenia o inne nowe (nawet istotne) elementy (por. postanowienie NSA z 4 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1312/04, niepubl.). W ramach wykładni nie mieści się także żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania (B. Dauter, 1.4.3. Wykładnia [w]: Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018). Wnioskodawca podejmuje próbę polemiki ze stanowiskiem Sądu co do kwalifikacji przedsięwzięcia i wskazania Starosty jako organu właściwego do rozpoznania sprawy. Z treści uzasadnienia postanowienia jednoznacznie wynika, jak Naczelny Sąd Administracyjny odczytał charakterystykę procesu technologicznego produkcji tektury falistej w przedmiotowej instalacji. Proces ten został opisany we wniosku spółki o wydanie pozwolenia oraz we wniosku Marszałka o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Okoliczność, że stanowisko Starosty pozostaje odmienne nie może prowadzić do reinterpretacji postanowienia, czego w istocie domaga się wnioskodawca. Wnikliwa analiza postanowienia NSA z 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 94/23, a także wniosku spółki oraz stanowiska Marszałka pozwoli Staroście na dostrzeżenie istotnych elementów charakterystyki przedsięwzięcia produkcji tektury falistej w wyniku przetwarzania papieru lub tektury oraz wywiązanie się z obowiązku rozstrzygnięcia tej sprawy. Na marginesie jedynie wskazać należy, że stosownie do art. 378 ust. 1 p.o.ś., organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa w art. 115a ust. 1, art. 149 ust. 1, art. 150, art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1, art. 178, art. 183, art. 237 i art. 362 ust. 1-3, jest starosta. Norma ta stanowi zasadę (dotyczącą właściwości starosty), a normy wynikające z dalszych jednostek redakcyjnych art. 378 stanowią wyjątki (lex specialis) od tej zasady. Wyjątek to odstępstwo obowiązującego prawa, przepisów, zwyczaju (S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, T-Ż, Warszawa 2008, s. 596). Oznacza to, że norma z art. 378 ust. 1 ustawy znajdzie zastosowanie zawsze wtedy, gdy odmienna regulacja nie będzie wynikać z art. 378 ust. 2-3 tej ustawy. Innymi słowy, art. 378 ust. 2a p.o.ś. określa odstępstwa (wyjątki) od ogólnej reguły o właściwości starosty w zakresie wskazanym w art. 378 ust. 1 p.o.ś. Żaden z tych wyjątków od reguły jaką jest właściwość starosty nie znalazł zastosowania w sprawie. Zgodnie natomiast z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Jako sprostowanie niedokładności (nieścisłości) można rozumieć m.in. właściwe oznaczenie strony bądź podmiotów postępowania, czy też ich pełnej nazwy. Za błąd pisarski uznaje się natomiast widoczne niewłaściwe użycie wyrazu, widoczną mylną pisownię lub błąd gramatyczny, czy niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy rozumiany jest zaś jako błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, polegający najczęściej na błędnym działaniu sumowania lub odejmowania. Z kolei "inna oczywista omyłka" to pojęcie, które ma znacznie szerszy zakres, jednakże jego charakter zbliżony jest do pojęć wymienionych wcześniej. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia na stronie trzeciej w wierszu siódmym omyłkowo wpisano "wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza" zamiast "wytwarzanie odpadów". Powyższa oczywista omyłka nie miała wpływu na istotę rozstrzygnięcia, bowiem zarówno z akt sądowych, jak i z sentencji oraz treści uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że przedmiotem niniejszego postępowania było rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w sprawie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 166 oraz art. 193 p.p.s.a., odmówił dokonania wykładni postanowienia z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 94/23. O sprostowaniu oczywistej omyłki orzeczono na podstawie art. 156 § 1 i 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a.