III OW 106/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Łódzkiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Marszałkiem Województwa Łódzkiego a Starostą Zgierskim przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów postanawia: wskazać Starostę Zgierskiego jako organ właściwy w sprawie.

Marszałek Województwa Łódzkiego (dalej: Marszałek) wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Zgierskim w przedmiocie rozpoznania wniosku spółki P. sp. z o.o. o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z instalacji przetwarzania gotowego papieru w wielowarstwową tekturę falistą w fabryce tektury falistej zlokalizowanej na terenie zakładu położonego w miejscowości S. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na treść art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.) –dalej: p.o.ś., Marszałek wskazał, że byłby właściwy do rozpoznania wniosku m.in. w sytuacji, kiedy wniosek te dotyczyłby przedsięwzięć i zdarzeń na terenie zakładu, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowiska. Zdaniem Marszałka brak jest podstaw, aby instalację do produkcji tektury falistej zlokalizowaną na terenie [...] zakwalifikować jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2019 r., poz. 1839 ze zm.). Zdaniem wnioskującego organu wniosek ten nie dotyczy wytworzenia nowego produktu w procesie wykorzystania m.in. masy celulozowej, lecz powstaje w wyniku sklejania ze sobą fragmentów papieru. Proces ten polega więc na przerobieniu gotowych arkuszy papieru, dostarczanych z zewnątrz. Marszałek zaznaczył, że wprawdzie w realiach niniejszej sprawy, dla instalacji objętej niniejszym wnioskiem ([...]) nie została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ zakład funkcjonuje od 2001 r., a więc przedsięwzięcie zostało zrealizowane zanim w życie weszła ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.) – dalej: ooś. Niemniej jednak za pomocniczą należy uznać decyzję środowiskową wydaną dla tożsamego, nowego zakładu wybudowanego na sąsiedniej działce ([...]). Decyzją środowiskową z [...], znak: [...], wydaną przez Burmistrza S. dla [...] P. Sp. z o.o., instalacja została sklasyfikowana, jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko tj. zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 37 oraz pkt 52 lit. b) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć z 2010 r. W odpowiedzi na wniosek Starosta Zgierski wniósł o wskazanie Marszałka jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ zaznaczył, że działania prowadzone w instalacji objętej wnioskiem zmierzają do wytworzenia tektury falistej, a maksymalna zdolność produkcyjna instalacji wynosi ponad 200 ton na dobę. Z tych względów proces prowadzony w instalacji należało zaliczyć jako przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziaływające na środowisko, określone w § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Starosty, przedstawione przez wnioskodawcę działania prowadzone w przedmiotowej instalacji stanowią jeden proces technologiczny zmierzający do wytworzenia (produkcji) tektury falistej w instalacji do produkcji tektury falistej o zdolności produkcyjnej przekraczającej ponad 200 ton na dobę. Zatem podstawową działalnością zakładu jest wytwarzanie (produkcja) tektury falistej. To, że zakład do produkcji tektury wykorzystuje gotowy surowiec dostarczany z zewnątrz (w postaci papieru) nie zmienia faktu, iż jest instalacją do produkcji papieru lub tektury o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 200 ton na dobę, a w konsekwencji jest przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziałującym na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Z treści art. 378 ust. 1 p.o.ś. wynika, że organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa w tym przepisie jest starosta. Natomiast właściwość Marszałka została ograniczona m.in. do spraw przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 378 ust. 2a pkt 1 p.o.ś.) oraz przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy ooś, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1 (art. 378 ust. 2a pkt 2. p.o.ś.). W niniejszej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Starostą a Marszałkiem, ponieważ oba organy twierdzą, iż nie są właściwe do rozpoznania wniosku Spółki wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z instalacji przetwarzania gotowego papieru w wielowarstwową tekturę falistą w fabryce tektury falistej. Spór o właściwość pomiędzy organami zaistniał na tle kwalifikacji przedsięwzięcia znajdującego się na terenie zakładu Spółki z punktu widzenia oddziaływania na środowisko. Właściwa kwalifikacja przedsięwzięcia jest zatem kluczowa dla zastosowania odpowiednich przepisów wskazujących na właściwość organu w przedmiocie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z instalacji przetwarzania gotowego papieru w wielowarstwową tekturę falistą w fabryce tektury falistej. W ocenie Starosty, instalacja powinna zostać sklasyfikowana na podstawie § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. jako instalacja do wytwarzania papieru lub tektury, o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 200 t na dobę, co przesądza zdaniem Starosty o kwalifikacji przedsięwzięcia jako zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Zauważyć jednak należy, że powołana wyżej regulacja dotyczy wytwarzania papieru lub tektury, a złożony zaś w sprawie wniosek dotyczy przetwarzania gotowego papieru w wielowarstwową tekturę falistą. Przedsięwzięcie to nie jest więc tożsame z przedsięwzięciem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia, a co za tym idzie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Przetwarzanie gotowej tektury nie wypełnia powoływanych przez Starostę przesłanek uznania przedsięwzięcia za zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, co oznacza, że w sprawie nie znajduje zastosowania żaden z określonych w art. 378 ust. 2a p.o.ś. wyjątków co do właściwości Starosty. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę Zgierskiego jako organ właściwy w sprawie.