III OW 108/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędzia WSA (del.) Maciej Kobak, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa M. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa M. a Starostą P. przez wskazanie organu właściwego w sprawie zezwolenia na zbieranie odpadów. postanawia: wskazać Starostę P. jako organ właściwy w sprawie.

W piśmie z 7 czerwca 2023 r. Marszałek Województwa M. (dalej: "Marszałek") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Starostą P. (dalej: "Starosta") przez wskazanie Starosty jako organu właściwego do rozpoznania sprawy wniosku o podjęcie działań w sprawie odwodnienia nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku Marszałek wskazał, że Starosta przy piśmie z 11 maja 2023 r., przekazał Marszałkowi wniosek spółki "J." Sp. z o. o., z siedzibą w K., złożony w dniu 3 kwietnia 2023 r., o udzielenie zezwolenia na zbieranie odpadów w Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych na terenie nieruchomości zlokalizowanej na działce o nr ew. [...], obręb [...], w K. przy [...]. Działalność objęta wnioskiem dotyczy zbierania odpadów w Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (dalej: PSZOK), w ramach którego maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku nie przekroczy 3 000 Mg. Starosta P. powołał się na pismo z 28 kwietnia 2023 r. J. Sp. z o. o. i wskazał, że łączna maksymalna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku w PSZOK wyniesie do 3 000 Mg, w ramach decyzji nr [...] wyniesie do 460 600 Mg oraz w związku z przetwarzaniem odpadów będzie wynosiła do 60 000 Mg, co łącznie wyniesie 523 600 Mg. Marszałek wyjaśnił, że pismem z 20 grudnia 2022 r. "J." Sp. z o. o. złożyła wniosek do Marszałka o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów, których maksymalna masa odpadów w ciągu roku nie przekroczy 460 600 Mg i sprawa jest prowadzona przez ten organ. Natomiast pismem z 24 marca 2023 r. Spółka złożyła drugi wniosek do Starosty P. o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów w punkcie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, których maksymalna masa odpadów w okresie roku nie przekroczy 3 000 Mg. Zdaniem Marszałka, przedmiotowy wniosek przekazany przez Starostę P. do Marszałka dotyczy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów w PSZOK, w którym Strona deklaruje, że łączna maksymalna masa wszystkich odpadów magazynowanych w okresie roku nie przekroczy 3 000 Mg. Zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach w takich przypadkach organem właściwym do wydania przedmiotowego zezwolenia jest starosta. Podkreślone przez Marszałka zostało, że błędem jest podawanie łącznej maksymalnej masy wszystkich odpadów magazynowanych w okresie roku jako sumy maksymalnych mas podanych przez Wnioskodawcę w odrębnych wnioskach. W ocenie Marszałka, wyłącznie od woli wnioskodawcy zależy, czy prowadząc działalność w zakresie zbierania odpadów i w zakresie przetwarzania odpadów, starać się będzie o uzyskanie jednego, czy też dwóch odrębnych zezwoleń na tego typu działalności. Stąd jeśli Strona w wyjaśnieniach jasno określiła, że ilość odpadów zbieranych w ciągu roku w ramach zezwolenia na zbieranie odpadów w PSZOK nie przekroczy 3000 Mg, tak należy przyjąć. Marszałek zaznaczył, że w rzeczonej sprawie nie ma zastosowania art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach, który stanowi, że w przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć, z których co najmniej jedno należy do przedsięwzięć wymienionych w ust. 3 pkt 1, organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów jest marszałek województwa. Uzyskanie decyzji łącznej jest wyjątkiem, a zatem normy z art. 46 ust. 6 ustawy o odpadach nie należy wykładać rozszerzająco. Określona zatem w art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach właściwość organu dotyczy wyłącznie przypadku wydawania decyzji łącznej, gdyż mowa w nim o wydawaniu zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o wskazanie Marszałka jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że Starosta P. decyzją z [...] marca 2013 r., nr [...] zmienioną decyzją z [...] listopada 2014 r., nr [...] oraz decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...] udzielił spółce "J." Sp. z o.o., w K., zezwolenia na zbieranie odpadów. Zgodnie z posiadaną wiedzą Spółka wystąpiła na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592 ze zm.), do Marszałka o zmianę posiadanej ww. decyzji. Pismem z 28 kwietnia 2023 r. Spółka poinformowała tutejszy organ, że zbieranie odpadów w ramach ww. decyzji nr [...] jak również Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych będą prowadzone na obecnych działkach o nr ew. [...] i [...], a łączna maksymalna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku w PSZOK wyniesie do 3000 Mg, w ramach decyzji nr [...] wyniesie do 460 600 Mg oraz w związku przetwarzaniem odpadów będzie wynosiła do 60 000 Mg, łącznie do 523 600 Mg. Według informacji zawartej w uzupełnieniu z 28 kwietnia 2023 r. maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku na terenie zlokalizowanym w K. przez spółkę wyniesie 523 600 Mg. W przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku nie będzie uwzględniała ilości odpadów magazynowanych w ramach przetwarzania (na co zwrócił w swoim wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Marszałek) to maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku w ramach zbierania odpadów wyniesie 463 600 Mg, a więc nadal więcej niż 3 000 Mg. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie. Zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d, ustawy o odpadach, marszałek województwa jest organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. Wnioskodawca złożył dwa wnioski o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów na tych samych działkach. Pierwszy wniosek z 20 grudnia 2022 r., który skierowany został do Marszałka, dotyczył zezwolenia na zbieranie odpadów, których masa odpadów w ciągu roku nie przekroczy 460 600 Mg. Skierowany do Starosty P. wniosek z 24 marca 2023 r. dotyczy zaś zezwolenia na zbieranie odpadów w punkcie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, których maksymalna masa odpadów w okresie roku nie przekroczy 3 000 Mg. Zaznaczenia wymaga, że w niniejszej sprawie chodzi o ten sam rodzaj działalności to jest zbieranie odpadów. Pamiętać przy tym należy, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawcy, który ubiega się o zmianę decyzji zezwalających na zbieranie odpadów lub wydanie nowego zezwolenia w zakreślonych przez siebie granicach. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę P. jako organ właściwy w sprawie.