III OW 92/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Zgierskiego o dokonanie wykładni postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OW 92/21 w sprawie z wniosku Starosty Zgierskiego z 26 marca 2021 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Zgierskim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego przez wskazanie organu właściwego w sprawie wyegzekwowania wykonania przez posiadacza odpadów, obowiązku usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania oraz usunięcia negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku postanawia: odmówić dokonania wykładni postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OW 92/21.

Wnioskiem z 26 marca 2021 r. Starosta Zgierski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Marszałka Województwa Łódzkiego jako organu właściwego w sprawie wyegzekwowania wykonania przez posiadacza odpadów, obowiązku usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania oraz usunięcia negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku, z terenu nieruchomości położonej w Zgierzu przy ul. [...] (działka nr ew. [...] - obręb [...]), zgromadzonych przez spółkę A. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: spółka). Starosta Zgierski powołał się na art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d w związku z art. 47 ust. 8 oraz w związku z ust. 3 i ust. 5 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm. – dalej: ustawa o odpadach) oraz art. 5 § 1 pkt 2 ustawy z 7 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej: u.p.e.a.), jak i ustawę z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2020 r., poz. 2187 ze zm. – dalej: ustawa szkodowa). W odpowiedzi na wniosek, Marszałek Województwa Łódzkiego wniósł o wskazanie Starosty Zgierskiego jako organu właściwego w sprawie. Postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Łódzkiego jako organ właściwy w sprawie, wyjaśniając, że wynika to z obecnego brzmienia art. 47 ust. 5 w związku z art. 47 ust. 8 oraz w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy o odpadach. Organ ten jest właściwy do podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi, na podstawie art. 26a ust. 1 w związku z art. 26a ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. Pismem z 28 września 2023 r. Starosty Zgierski wniósł o dokonanie wykładni postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w tej sprawie. Jako podstawę wniosku powołał art. 158 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wniosek o dokonanie wykładni dotyczy wyjaśnienia, który organ i w oparciu o jakie przepisy prawa powinien podjąć działania w celu "uprzątnięcia" przedmiotowych odpadów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 158 zdanie pierwsze p.p.s.a., sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga wątpliwości, co do jego treści. Zgodnie z art. 166 p.p.s.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień. Konieczność dokonania wykładni wyroku (postanowienia) zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości, co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 345 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2022 r. sygn. akt III OW 188/21). Niedopuszczalne jest natomiast w ramach tej instytucji domaganie się przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które stanowiło podstawę rozstrzygnięcia przez dodatkowe rozwinięcie argumentacji uzasadnienia orzeczenia, skoro postępowanie w sprawie zostało już zakończone. Wykładnia wyroku (postanowienia) nie może bowiem prowadzić do uzupełnienia podjętego rozstrzygnięcia przez poszerzenie go o inne elementy, jak również nie może prowadzić do formułowania przez sąd dodatkowych motywów rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Łódzkiego jako organ właściwy w sprawie. Jak wynika z treści wniosku o dokonanie wykładni postanowienia z 12 kwietnia 2022 r., rozstrzygnięcie to nie budzi również wątpliwości Starosty Zgierskiego. Natomiast odmiennie rozstrzygnięcie interpretuje Marszałek Województwa Łódzkiego. Wynika to z tego, że w uzasadnieniu postanowienia z 12 kwietnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że " odrębną kwestią jest możliwość wszczęcia przez Marszałka Województwa Łódzkiego postępowania w trybie art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach lub egzekucji administracyjnej w tej sprawie, uwzględniając, że jak wynika z odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, na skutek pożaru przedmiotowych odpadów, zostały one uznane za odpady z wypadku, co uzasadnia podjęcie stosownych czynności przez Starostę Zgierskiego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o odpadach". Jednak także w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości i nie jest sprzeczne z rozstrzygnięciem sprawy, stanowiąc jedynie odpowiedź na stanowisko Marszałka Województwa Łódzkiego zaprezentowane w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość i odnoszące się do kwestii nie będącej przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej. Wniosek Starosty Zgierskiego zmierza więc do uzyskania nowego, szerszego uzasadnienia postanowienia z 12 kwietnia 2022 r. Chodzi zatem o uzupełnienie uzasadnienia tego postanowienia o dodatkowe argumenty, które mają potwierdzić stanowisko Starosty Zgierskiego (w istocie wykraczające poza zakres sprawy sądowoadministracyjnej rozstrzygniętej postanowieniem z 12 kwietnia 2022 r.) i niejako "przekonać" Marszałka Województwa Łódzkiego do rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu objętym wnioskiem o dokonanie wykładni. Wypełnienie tego rodzaju żądania wykracza poza dokonanie wykładni postanowienia na podstawie art. 158 p.p.s.a. w kontekście wątpliwości co do jego treści (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 698/10). Wniosek o dokonanie wykładni wniesiony przez Starostę Zgierskiego jest zatem wyłącznie nową formą lub kontynuacją sporu o właściwość między organami i to pomimo jednoznacznego wskazania Marszałka Województwa Łódzkiego jako organu właściwego w sprawie. Tego rodzaju wniosek nie może zostać rozstrzygnięty na podstawie art. 158 p.p.s.a. Z tych względów i na podstawie art. 158 w związku z art. 166 i art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.