III OSK 94/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 518/24 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 14 grudnia 2023 r. nr DOA-WSzOP.516.1.2023.MBA w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia remediacji oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 27 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 518/24 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2024 r. sprawy ze skargi O. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie, Spółka) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ, organ II instancji) z 14 grudnia 2023 r. nr DOA-WSzOP.516.1.2023.MBA w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia remediacji, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z 14 grudnia 2023 r. znak: DOA-WSzOP.516.1.2023.MBA Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] (dalej: RDOŚ) z 30 stycznia 2023 r. znak: WSI.516.1.2018.KMA.39, którą nałożono na Spółkę obowiązek przeprowadzenia remediacji, ustalono plan remediacji historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi oraz nałożono obowiązek zwrotu kosztów opracowania projektu planu remediacji - utrzymał ww. decyzję RDOŚ w mocy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem GDOŚ, Spółka wystąpiła do Sądu I instancji ze skargą wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także utrzymanej nią w mocy decyzji RDOŚ z 30 stycznia 2023 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę GDOŚ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że mając na uwadze stan faktyczny sprawy (rys historyczny prowadzonej na przedmiotowej nieruchomości działalności), jak i rodzaje substancji zanieczyszczających powierzchnie ziemi, które ustalono na podstawie badań gleby i ziemi, zrealizowane do ekspertyzy, należy jednoznacznie wskazać, że podmiotem odpowiedzialnym za historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi jest Zakład Gazowniczy W., którego następcą prawnym było [...] (poprzednik [...]), następnie [...], a obecnie O. S.A. Zdaniem Sądu I instancji, z analizy akt sprawy i decyzji RDOŚ wynika, że te wszystkie "ustawowe" warunki nałożenia obowiązku remediacji zgodnie z projektem planu remediacji i zwrotu kosztów jej przeprowadzenia zostały przez organ uwzględnione. Sąd I instancji przypomniał, że fakt wystąpienia ww. zanieczyszczenia został potwierdzony opinią biegłego sądowego z zakresu użytkowania gazu przewodowego eksploatacji instalacji i urządzeń gazowniczych oraz energetyki cieplnej w budowie i eksploatacji obiektów budowlanych, sporządzonej w styczniu 2018 r. Powyższe potwierdzają także obserwacje i badania terenowe, ekspertyza wskazująca, że zanieczyszczenie stwierdzone na terenie objętym postępowaniem jest tożsame ze składem gazu koksowniczego, które to fakty, wskazują na sprawcę ww. zanieczyszczenia. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca, kwestionując poczynione ustalenia, ograniczyła się wyłącznie do zaprzeczania ich zasadności i wiarygodności, nie przedstawiając jakichkolwiek kontrdowodów wskazujących na okoliczności przeciwne. Argumentacja podnoszona przez stronę nie obala ustaleń biegłego czy dokumentacji sporządzonej na zlecenie RDOŚ (w tym ekspertyzy, oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi i projektu planu remediacji), jak też nie poddaje w wątpliwość rzetelności przedmiotowych dowodów. Podkreślić należy, że o ile strona nie zgadzała się z dowodami zgromadzonymi w toku postępowania, w tym wynikami ekspertyzy, zapisami projektu planu remediacji czy opinią biegłego, mogła skorzystać z możliwości zlecenia kontrekspertyzy lub opinii we własnym zakresie i przedłożenia jej jako dowodu w sprawie, jednak z prawa tego strona nie skorzystała. W skardze kasacyjnej Spółka, reprezentowana przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., wskazano, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem: 1) prawa materialnego tj. art. 101h ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 5a) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.), przez błędną jego wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że do historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi na obszarze działki nr [...] obręb [...] doszło po dniu objęcia przez władającego (aktualnego właściciela nieruchomości) władania tym gruntem tj. po dniu 11.09.2013 r. w którym aktualny właściciel nabył ww. działkę, podczas gdy - jeśli przyjąć, że źródłem zanieczyszczenia historycznego na ww. działce są urządzenia wchodzące w skład instalacji odprowadzającej kondensat gazu koksowniczego wskutek funkcjonowania tej instalacji - to funkcjonowanie tych urządzeń i działalność z tym związana polegająca na przesyłaniu gazu koksowniczego, ostatecznie zakończyła się w latach 1995 - 1997, zatem do zanieczyszczenia historycznego doszło najpóźniej w 1997r., a więc aktualny władający powierzchnią ziemi nabył już działkę zanieczyszczoną historycznie; 2) prawa materialnego tj. art. 101h ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 44) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.), przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że to skarżąca jest zobowiązana do przeprowadzenia remediacji ustalonego przez Sąd historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi na działce nr [...] obręb [...], podczas gdy to władający powierzchnią ziemi (aktualny właściciel nieruchomości), na której występuje historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi jest obowiązany do przeprowadzenia remediacji, bowiem historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi powstało na długo przed objęciem przez aktualnego właściciela nieruchomości władania tą nieruchomością; 3) naruszenie prawa materialnego tj. art. 101m ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 31 b) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (tj. z dnia 7 grudnia 2023 r. Dz.U. z 2024 r. poz. 54), przez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji II instancji pomimo jej wadliwości, a to wobec błędnie ustalonego sposobu, zakresu i terminu rozpoczęcia przeprowadzenia remediacji gruntu, określonych w przyjętym w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska planie remediacji i utrzymanym przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska polegającym w szczególności na: a) błędnie ustalonym terminie - bo niemożliwym do realizacji - rozpoczęcia remediacji polegającej na usunięciu zanieczyszczenia przynajmniej do dopuszczalnej zawartości w glebie i ziemi substancji powodujących ryzyko (metodą ex-situ i metodą in-situ) - tj. w ciągu 7 dni od dnia, w którym decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 30 stycznia 2023 r. stanie się ostateczna (co nastąpiło z dniem wydania decyzji GDOŚ z d 14 grudnia 2023 r. (znak DOA.WSzOP.516.1.2023.MBA), doręczoną skarżącej w dniu 20 grudnia 2023 r. podczas gdy skarżąca nie jest właścicielem gazociągu (wraz z instalacją służącą do odprowadzania kondensatu gazu koksowniczego) w obrębie którego zidentyfikowano zanieczyszczenia i nakazano jego usunięcie, jak również nie jest właścicielem nieruchomości, i tym samym nie było w ogóle możliwe rozpoczęcie remediacji w terminie wskazanym przez RDOŚ, b) błędnie oznaczonym obszarem objętym obowiązkiem przeprowadzenia remediacji metodą in-situ w sytuacji gdy przeprowadzone badania wstępne i szczegółowe przez firmę M. sp. z o.o., którego wyniki zostały przedstawione w opracowaniach: "Raport o stanie zanieczyszczenia środowiska gruntowego fragmentu działki o nr ew. [...] obręb [...] w miejscowości B. z sierpnia 2019 roku" oraz "Raport uszczegóławiający o stanie zanieczyszczenia środowiska gruntowego fragmentu działki o nr ew. [...] obręb [...] w miejscowości B. z października 2019 roku", nie wskazują występowania zanieczyszczeń w zawartościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone dla II grupy gruntów w punktach OB2, P3, OB8 i OB6 (te punkty poboru nie są zanieczyszczone), w których jak wskazano powyżej pomimo to ma zostać przeprowadzona remediacja w rejonie tych otworów metodą in-situ, a także braku oznaczenia sposobu przeprowadzenia prac remediacyjnych in-situ dla wskazanych powyżej otworów P3, OB8 i OB6, bowiem opis prac remediacyjnych in-situ dotyczy wyłącznie Obszaru 6, który zasięgiem nie obejmuje ww. otworów, c) przyjęciu prowadzenia remediacji metodą polegającą na wybraniu i wymianie gruntu we wskazanym w planie remediacji obszarze - bez uzgodnienia warunków prowadzenia prac ziemnych w strefie kontrolowanej gazociągu, z operatorem sieci dystrybucyjnej w skład której wchodzi gazociąg - podczas gdy w obszarze tym zlokalizowany jest czynny gazociąg podwyższonego średniego ciśnienia DN 500, i prowadzenie prac ziemnych związanych z tak ustaloną remediacją, które byłyby przecież realizowane bezpośrednio pod i obok gazociągu, może stanowić poważne zagrożenie dla jego bezpiecznego funkcjonowania i w efekcie dla środowiska, jak i ludzi prowadzących tego rodzaju prace, d) błędnie oznaczonym obszarze przeprowadzenia remediacji, bowiem wyznaczony w planie remediacji obszar wychodzi poza granice działki [...] - stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, i zachodzi na działki sąsiednie niebędące przedmiotem toczącego się postępowania, a tym samym nieobjęte wynikami przeprowadzonych badań, które potwierdzałyby fakt występowania przekroczeń dopuszczalnych zawartości substancji powodujących ryzyko, e) błędnie oznaczonym sposobie przeprowadzenia remediacji w odniesieniu do części obszarów - względem których wskazano na obowiązek wybrania i wymiany gruntu na oznaczonej głębokości ale jednocześnie w części obszary te jednocześnie nakładają się na obszar, w którym wskazano na prace remediacyjne metodą in-situ tj. wykonania systemu iniekcji biopreparatu; 4) naruszenie prawa materialnego tj. § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ I instancji przy ustalaniu planu remediacji nie miał obowiązku uprzedniego uzgodnienia z właścicielem gazociągu i operatorem systemu dystrybucyjnego w skład którego wchodzi gazociąg znajdujący się na nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, warunków technicznych co do możliwości prowadzenia prac remediacyjnych obok i pod czynnym gazociągiem podwyższonego średniego ciśnienia metodą ex- situ polegającą na wybraniu i wymiany gruntu, a więc w strefie kontrolowanej tego gazociągu, określonej w przepisach ww. rozporządzenia; 5) naruszenie prawa materialnego tj. art. 101m ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (tj. z dnia 7 grudnia 2023 r. Dz.U. z 2024 r. poz. 54) przez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na obciążeniu skarżącej obowiązkiem zwrotu kosztów opracowania projektu planu remediacji w sytuacji, gdy to władający powierzchnią ziemi (aktualny właściciel nieruchomości), na której występuje historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi jest obowiązany do przeprowadzenia remediacji i tym samym to władającego powierzchnią ziemi obciąża obowiązek zwrotu kosztów opracowania projektu planu remediacji; 6) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez nieuchylenie decyzji organu II instancji pomimo jej wadliwości, a to wobec niepodjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co przejawiło się brakiem wyjaśnienia, w tym ewentualnego uzupełnienia i koniecznej modyfikacji zgłoszonych na etapie postępowania przed organem I instancji uwag i zastrzeżeń skarżącej do pozyskanych w toku postępowania ekspertyz i raportów, w tym: ekspertyzy sporządzonej przez spółkę A. w dacie październik 2018 r., raportów sporządzonych przez spółkę M. w sierpniu 2019 r. tj.: "Raportu o stanie zanieczyszczenia środowiska gruntowego fragmentu działki o nr ewidencyjnym [...] obręb [...] w miejscowości B." oraz sporządzonego w październiku 2019 r. "Raportu uszczegóławiającego o stanie zanieczyszczenia środowiska gruntowego fragmentu działki o nr ew. [...] obręb [...] w miejscowości B.", oraz sporządzonego projektu Planu remediacji; 7) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego z uwagi na brak uwzględnienia obok opinii T.J. - biegłego z zakresu użytkowania gazu przewodowego eksploatacji instalacji i urządzeń gazowniczych oraz energetyki cieplnej w budowie i eksploatacji obiektów budowalnych, sporządzonej w styczniu 2018 r., również informacji zawartych w protokole przesłuchania biegłego z 10 kwietnia 2018 r. w ramach prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W. postępowania w sprawie popełnienia w nieustalonym okresie od września 2013 r. na działce ew. [...] przy ul. [...] w B. woj. [...], przestępstwa doprowadzenia do zanieczyszczenia powierzchni ziemi odpadami wynikającymi z niewłaściwej eksploatacji instalacji gazowej skutkującej zanieczyszczeniem w świecie roślinnym i zwierzęcym oraz istotne obniżenie jakości wody i powierzchni ziemi, a także postanowienia Prokuratury Rejonowej w W. o umorzeniu śledztwa z 20 czerwca 2018 r., co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia przez Sąd, że do historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi na obszarze działki nr [...] doszło po dniu objęcia przez aktualnego właściciela nieruchomości władania tym gruntem tj. po dniu 11.09.2013 r. (w którym aktualny właściciel nabył ww. działkę), podczas gdy działalność polegająca na przesyłaniu gazu koksowniczego za pośrednictwem instalacji służącej do odprowadzania gazu koksowniczego, ostatecznie zakończyła się w latach 1995 - 1997, zatem do zanieczyszczenia historycznego mogło dojść najpóźniej w 1997 r.; 8) ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji organu II instancji pomimo jej wadliwości i tym samym utrzymanie w mocy orzeczenia nakazu zwrotu przez skarżącą kosztów opracowania projektu planu remediacji w wysokości ustalonej na podstawie dokumentów niestanowiących dowodu w niniejszej sprawie, z którymi skarżąca nie miała możliwości zapoznać się na etapie wydawania decyzji w I instancji, bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem I instancji nie wynikała ani wysokość kosztów opracowania projektu planu remediacji ani dokumenty będące jej podstawą, podczas gdy organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazując na powyższe zarzuty, wniesiono: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zarówno decyzji GDOŚ z 14 grudnia 2023 r. (znak DOA.WSzOP.516.1.2023.MBA) jaki poprzedzającej ją decyzji RDOŚ [...] z 30 stycznia 2023r. (znak: WSI.516.1.2018.KMA.39), ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie - innemu sądowi oraz 2) o zasądzenie od GDOŚ na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 3) jednocześnie wskazano na rozpoznanie skargi kasacyjnej bez przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 6) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez nieuchylenie decyzji organu II instancji pomimo jej wadliwości, a to wobec niepodjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co przejawiło się brakiem wyjaśnienia, w tym ewentualnego uzupełnienia i koniecznej modyfikacji zgłoszonych na etapie postępowania przed organem I instancji uwag i zastrzeżeń skarżącej do pozyskanych w toku postępowania ekspertyz i raportów, w tym: ekspertyzy sporządzonej przez spółkę A. w dacie październik 2018 r., raportów sporządzonych przez spółkę M. w sierpniu 2019 r. tj.: "Raportu o stanie zanieczyszczenia środowiska gruntowego fragmentu działki o nr ewidencyjnym [...] obręb [...] w miejscowości B.." oraz sporządzonego w październiku 2019 r. "Raportu uszczegóławiającego o stanie zanieczyszczenia środowiska gruntowego fragmentu działki o nr ew. [...] obręb [...] w miejscowości B.", oraz sporządzonego projektu Planu remediacji. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że z dokonanych przez orzekające organy ustaleń wynika, że na przedmiotowym terenie (działka nr [...]) nie jest i nie była prowadzona działalność stwarzająca ryzyko szkody w środowisku, a jedynie rolnicza. Nie jest kwestionowane, że na terenie tym znajduje się instalacja wykorzystywana w przeszłości do przesyłania gazu koksowniczego. Po poinformowaniu przez władającego ww. terenem o możliwości wystąpienia na nim historycznego zanieczyszczenia ziemi, RDOŚ w październiku 2018 r., zlecił wykonanie ekspertyzy mającej na celu określenie rodzaju i źródła zanieczyszczenia na terenie objętym postępowaniem. W ramach realizacji ekspertyzy na terenie działki nr [...] dokonano akredytowanego poboru próbek gleby i ziemi oraz wody z wykopu, którą zaklasyfikowano jako wodę podziemną, pochodzącą z sączeń z przypowierzchniowej warstwy wodonośnej. Autorzy ekspertyzy z października 2018: E.S., M.J., T.P. dotyczącej rodzaju i źródła zanieczyszczenia powierzchni ziemi na obszarze działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] położonej w B. (t. 2 akt adm.), dalej: ekspertyza, przeanalizowali dostępne dane oraz informacje, w tym mapy, zdjęcia lotnicze i inne materiały dotyczące historii terenu i dane literaturowe i branżowe dotyczące składu gazu koksowniczego i mas bitumicznych. Na podstawie uzyskanych wyników pobranych próbek oraz analizy zgromadzonych danych w ekspertyzie stwierdzono, że z uwagi na obecność głównie naftalenu (spośród całej grupy związków WWA), mieszaniny jednopierścieniowych węglowodorów aromatycznych z dominacją ksylenów oraz znaczną ilość cyjanków kompleksowych w gruntach, stwierdzone zanieczyszczenie wykazuje większą korelację ze składem gazu koksowniczego, co uprawdopodobnia instalację przesyłową gazu koksowniczego jako źródła zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Na str. 12 w podsumowaniu i wynikach ekspertyzy wskazano, że w badanych próbkach gleby i ziemi wykryto naftalen (stanowiący prawie 100% substancji zanieczyszczających) i acenaften (w śladowych ilościach), jednopierścieniowe węglowodory aromatyczne BTEX. Przeprowadzona analiza porównawcza wykrytych w glebie i ziemi substancji i składu chemicznego gazu koksowniczego oraz mas bitumicznych wykazuje korelację stwierdzonego zanieczyszczenia ze składem gazu koksowniczego. Według autorów ekspertyzy "Obecność w glebie i ziemi substancji takich jak naftalen, benzen, toluen, ksyleny, etylobenzen oraz cyjanki kompleksowe w stężeniach raportowanych w tej ekspertyzie wskazuje na zanieczyszczenie powierzchni ziemi w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny powierzchni ziemi (Dz.U. z dnia 5 września 2016 r. poz. 1395). (...). Należy zwrócić szczególną uwagę na zbadanie oddziaływania stwierdzonych substancji na wody podziemne oraz powierzchniowe, z uwzględnieniem potencjalnych odbiorców zanieczyszczenia. Wszystkie zbadane związki chemiczne wykazują szkodliwe działanie zarówno na środowisko wodne, jak i na człowieka". (str. 12 ekspertyzy). Ma rację Sąd I instancji, że skarżąca kwestionując treść ekspertyzy mogła skorzystać z możliwości zlecenia kontrekspertyzy, jednak z prawa tego nie skorzystała. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 7) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego z uwagi na brak uwzględnienia obok opinii T.J. - biegłego z zakresu użytkowania gazu przewodowego eksploatacji instalacji i urządzeń gazowniczych oraz energetyki cieplnej w budowie i eksploatacji obiektów budowalnych, sporządzonej w styczniu 2018 r. również informacji zawartych w protokole przesłuchania biegłego z 10 kwietnia 2018 r. w ramach prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W. postępowania w sprawie popełnienia w nieustalonym okresie czasu od września 2013 r. na działce ew. [...] przy ul. [...] w B. woj. [...], przestępstwa doprowadzenia do zanieczyszczenia powierzchni ziemi odpadami wynikającymi z niewłaściwej eksploatacji instalacji gazowej skutkującej zanieczyszczeniem w świecie roślinnym i zwierzęcym oraz istotne obniżenie jakości wody i powierzchni ziemi, a także postanowienia Prokuratury Rejonowej w W. o umorzeniu śledztwa z 20 czerwca 2018 r., co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia przez Sąd, że do historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi na obszarze działki nr [...] doszło po dniu objęcia przez aktualnego właściciela nieruchomości władania tym gruntem tj. po dniu 11.09.2013 r. (w którym aktualny właściciel nabył ww. działkę), podczas gdy działalność polegająca na przesyle gazu koksowniczego za pośrednictwem instalacji służącej do odprowadzania gazu koksowniczego, ostatecznie zakończyła się w latach 1995 - 1997, zatem do zanieczyszczenia historycznego mogło dojść najpóźniej w 1997 r. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia zgodzić należy się z twierdzeniem Sądu I instancji, że przeprowadzone postępowanie dowodowe oraz ocena zgromadzonych w sprawie dowodów spełnia wymagania wnikające z treści art. 7, art 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zarzuty odnoszące się do wadliwie prowadzonego postępowania wyjaśniającego w znacznej mierze stanowią polemikę z prawidłowo poczynionymi przez organy obu instancji ustaleniami okoliczności przedmiotowej sprawy. Skarżąca Spółka w swoich pismach poprzestawała wyłącznie na kwestionowaniu gromadzonych w toku prowadzonego przez RDOŚ postępowania dowodów (badania przeprowadzone przez akredytowany podmiot, dołączoną ekspertyzę, opinię sporządzona na użytek postępowania przygotowawczego prowadzonego przed prokuratorem). Sama zaś, pomimo braku zgody na poczynione ustalenia, nie przejawiła żadnej inicjatywy dowodowej, nie złożyła żadnych dowodów w sprawie. Wyjaśnić należy, że z opinii biegłego sądowego, z zakresu użytkowania gazu przewodniego, eksploatacji instalacji i urządzeń gazowych oraz energetyki cieplnej w budowie i eksploatacji obiektów budowlanych – T.J. ([...], styczeń 2018 - opinia w aktach sprawy adm., t. 2/2). Zagadnieniem opinii była odpowiedź na pytanie – jaki negatywny wpływ na nieruchomość oznaczoną jako działka Nr [...] położonej w B., obręb nr [...], miała zabudowa gazociągu pśr/c DN500, relacji [...]? W opinii tej stwierdzono na str. 10, że "Powodem zanieczyszczenia jest niedotrzymanie reżimu eksploatacji sieci gazowej transportującej gaz koksowniczy, lub nieszczelna konstrukcja studzienki, do której zrzucany był kondensat". Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 8) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu II instancji pomimo jej wadliwości i tym samym utrzymanie w mocy orzeczenia nakazu zwrotu przez skarżącego kosztów opracowania projektu planu remediacji w wysokości ustalonej na podstawie dokumentów niestanowiących dowodu w niniejszej sprawie, z którymi skarżąca nie miała możliwości zapoznania się na etapie wydawania decyzji w I instancji, bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem I instancji nie wynikała ani wysokość kosztów opracowania projektu planu remediacji ani dokumenty będące jej podstawą, podczas gdy organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że jeżeli władający powierzchnią ziemi wykaże, że historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi dokonane po dniu objęcia przez niego władania, którego remediacja spowodowała poniesienie kosztów, o których mowa w art. 101k ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm., dalej: p.o.ś.). (badań zanieczyszczenia gleby i ziemi lub/i opracowania projektu planu remediacji lub/i przeprowadzenia remediacji) spowodował inny sprawca, regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada, w drodze decyzji, obowiązek zwrotu tych kosztów na innego sprawcę, określając w niej wysokość, sposób i termin ich uiszczenia (art. 101k ust. 3 ustawy p.o.ś.). Organ I instancji przeprowadził ocenę zanieczyszczenia powierzchni ziemi, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz. U. poz. 1395). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie, zaproponowany sposób przeprowadzenia remediacji, tj. usunięcie zanieczyszczenia przynajmniej do dopuszczalnych zawartości w glebie i ziemi substancji powodujących ryzyko oraz w dalszej perspektywie prowadzenie prac metodą in situ poprzez bioaugmentację, aż do osiągnięcia zakładanego efektu ekologicznego, jest prawidłowy z punktu widzenia powołanych wyżej przepisów p.o.ś.. Zgodnie z art. 101m ust. 2 p.o.ś., w decyzji ustalającej plan remediacji organ ochrony środowiska nakłada na zobowiązanego do przeprowadzenia remediacji również obowiązek zwrotu kosztów opracowania projektu planu remediacji. W związku z powyższym, w punkcie II. zaskarżonej decyzji RDOŚ [...] orzekł o obowiązku zwrotu poniesionych kosztów. Wysokość kosztów określono na podstawie umowy dofinansowania zadania państwowej jednostki budżetowej nr [...] z dnia 19 marca 2019 r. ze zmianami pn.: "Remediacja wybranych terenów zanieczyszczonych w województwie [...]". (str. 24 decyzji RDOŚ [...] z 30 stycznia 2023 r., znak: WSI.516.1.2018.KMA.39, t. 1/2 akt adm.) Zgodzić należy się ze skarżącą kasacyjnie, że z akt sprawy bezpośrednio nie wynika wysokość kosztów poniesionych na przeprowadzenie oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi oraz opracowania projektu planu remediacji. Wynika to z faktu, że RDOŚ [...] musiał pozyskać środki finansowe ze źródeł zewnętrznych. Strona skarżąca miała możliwość zwrócenia się o udostępnienie tych informacji w toku toczącego się postępowania. Fakt braku ww. informacji w aktach sprawy nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. W drugiej kolejności wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Biorąc pod uwagę komplementarny charakter tych zarzutów oraz ich uzasadnienia wyjaśnić na wstępie należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty dotyczące obu form naruszenia prawa materialnego powinny być formułowane w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (zob. np. wyrok NSA z 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 229/24 oraz powołane tam orzecznictwo). W orzecznictwie podkreśla się, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to bowiem z okoliczności, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (wyroki NSA z: 5 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1119/13; 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 181/21). W świetle wyżej przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są zasadne zarzuty przedstawione w pkt: 1); 2); 3), a),b),c),d),e); 4); 5). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 101h ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 5a) p.o.ś., przez błędną jego wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że do historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi na obszarze działki nr [...] obręb [...] doszło po dniu objęcia przez władającego (aktualnego właściciela nieruchomości) władania tym gruntem, tj. po dniu 11 września 2013 r. w którym aktualny właściciel nabył ww. działkę, podczas gdy - jeśli przyjąć że źródłem zanieczyszczenia historycznego na ww. działce są urządzenia wchodzące w skład instalacji odprowadzającej kondensat gazu koksowniczego wskutek funkcjonowania tej instalacji - to funkcjonowanie tych urządzeń i działalność z tym związana polegająca na przesyle gazu koksowniczego, ostatecznie zakończyło się w latach 1995 - 1997, zatem do zanieczyszczenia historycznego doszło najpóźniej w 1997 r., a więc aktualny władający powierzchnią ziemi nabył już działkę zanieczyszczoną historycznie. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że jak wynika z orzecznictwa błędna wykładnia, o której jest mowa w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny pierwszej instancji, co - aby zarzut naruszenia prawa przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony - wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, i co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej - a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (tak m.in. w wyroku NSA z 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 1197/23,). Treść uzasadnienia skargi kasacyjnej sugeruje, że zamierzeniem autorki skargi kasacyjnej, przy postawionym zarzucie naruszenia prawa materialnego, było tak naprawdę podważenie ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 101h ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 44) p.o.ś., przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że to skarżąca jest zobowiązana do przeprowadzenia remediacji ustalonego przez Sąd historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi na działce nr [...] obręb [...], podczas gdy to władający powierzchnią ziemi (aktualny właściciel nieruchomości), na której występuje historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi jest obowiązany do przeprowadzenia remediacji, bowiem historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi powstało na długo przed objęciem przez aktualnego właściciela nieruchomości władania tą nieruchomością. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie. Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumpcji, a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1488/24). Odnosząc się dalej do tego zarzutu wskazać należy, że art. 101h p.o.ś. reguluje kwestie dotyczące podmiotu zobowiązanego do przeprowadzenia remediacji. Zgodnie z art. 101h ust. 1 p.o.ś., zobowiązany do przeprowadzenia remediacji jest władający powierzchnią ziemi. Jako władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający. Jeżeli władający powierzchnią ziemi wykaże, że historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi dokonane po dniu objęcia przez niego władania spowodował inny wskazany podmiot, zwany dalej: "innym sprawcą", obowiązek przeprowadzenia remediacji spoczywa na innym sprawcy, z tym zastrzeżeniem, że jeśli zanieczyszczenia dokonano za wiedzą lub zgodą władającego, ponosi on obowiązek remediacji solidarnie ze sprawcą (art. 101h ust. 2 i 3 p.o.ś.). Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy p.o.ś., władający powierzchnią ziemi lub inny sprawca, obowiązany do przeprowadzenia remediacji historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi, jest obowiązany do przedłożenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wniosku o wydanie decyzji ustalającej plan remediacji, który zawiera projekt planu remediacji. Do pisemnego wniosku dołącza się jego zapis w postaci elektronicznej na informatycznych nośnikach danych. W przypadku, gdy władający powierzchnią ziemi lub inny sprawca nie przeprowadza remediacji, pomimo, że zgodnie z art. 101h p.o.ś., jest do tego obowiązany, regionalny dyrektor ochrony środowiska wzywa go do przedłożenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej plan remediacji w wyznaczonym terminie. Dalej wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie władającym powierzchnią ziemi, tj. działką o nr ew. [...], obręb [...], jest A.D., który w piśmie z 25 marca 2018 r. (t. 2/2 akt adm.), skierowanym do RDOŚ [...] wyjaśnił, że działkę o nr ew. [...] nabył 11 września 2013 r. i była ona użytkowana jako łąka. Władający powierzchnią ziemi oświadczył, że przed zakupem gruntu nie występowały na nim widoczne oznaki jego zanieczyszczenia oraz, że nikt nie poinformował go, że na terenie działki oprócz gazociągu zlokalizowany jest odstojnik kondensatu wraz z instalacją do jego opróżniania. Natomiast wiosną 2016 r. właściciel terenu wykonał odkrywkę w okolicach odstojnika kondensatu, w której ujawnił zalegające na głębokości kilkudziesięciu centymetrów pod poziomem terenu zanieczyszczenie. Ponadto władający powierzchnią ziemi wskazał, że w tym samym czasie w zagłębieniach terenu, na obszarze pomiędzy ul. [...], a pierwszym rowem melioracyjnym, pojawiły się plamy ropopochodne. Władający powierzchnią ziemi wskazał jednocześnie, iż do zanieczyszczenia powierzchni ziemi doszło na skutek zaniedbań [...], która nie utrzymała infrastruktury gazociągu przebiegającego przez ww. działkę we właściwym stanie. RDOŚ [...] w październiku 2018 r. przeprowadził ekspertyzę dotyczącą rodzaju i źródła zanieczyszczenia powierzchni ziemi na działce o nr ew. [...], która potwierdziła jego korelację ze składem gazu koksowniczego, lecz jak wynika z akt sprawy [...] nigdy nie prowadziło działalności polegającej na przesyle gazu koksowniczego. Z informacji przedstawionych przez strony postępowania oraz ekspertyzy, jednoznacznie wynika, że podmiotem prowadzącym działalność polegającą na wytwarzaniu i dystrybucji gazu koksowniczego na terenie byłego województwa [...] było Przedsiębiorstwo P. Powyższe świadczy o wiedzy przedsiębiorcy o składzie wytwarzanego paliwa gazowego, konieczności jego oczyszczania oraz utrzymywania infrastruktury w odpowiednim stanie. Następcą prawnym Z., było Przedsiębiorstwo P., tj. [...], a obecnie jest P. S.A. Nie są zasadne zarzuty przedstawione w pkt 3) i 5) petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w pkt 3),a),b),c),d),e) petitum skargi kasacyjnej dotyczących: błędnie ustalonego terminu - bo niemożliwego do realizacji - rozpoczęcia remediacji polegającej na usunięciu zanieczyszczenia przynajmniej do dopuszczalnej zawartości w glebie i ziemi substancji powodujących ryzyko (metodą ex-situ i metodą in-situ) - tj. w ciągu 7 dni od dnia, w którym decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z 30 stycznia 2023 r. stanie się ostateczna [pkt 3),a) petitum skargi kasacyjnej]; błędnie oznaczonego obszaru objętego obowiązkiem przeprowadzenia remediacji metodą in situ [pkt 3),b) petitum skargi kasacyjnej]; przyjęcia prowadzenia remediacji metodą polegającą na wybraniu i wymianie gruntu we wskazanym w planie remediacji obszarze - bez uzgodnienia warunków prowadzenia prac ziemnych w strefie kontrolowanej gazociągu, z operatorem sieci dystrybucyjnej w skład której wchodzi gazociąg [pkt 3),c) petitum skargi kasacyjnej]; błędnie oznaczonego obszaru przeprowadzenia remediacji, bowiem wyznaczony w planie remediacji obszar wychodzi poza granice działki [...] - stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, i zachodzi na działki sąsiednie niebędące przedmiotem toczącego się postępowania [pkt 3),d) petitum skargi kasacyjnej]; błędnie oznaczonego sposobu przeprowadzenia remediacji w odniesieniu do części obszarów - względem których wskazano na obowiązek wybrania i wymiany gruntu na oznaczonej głębokości ale jednocześnie w części obszary te jednocześnie nakładają się na obszar, w którym wskazano na prace remediacyjne metodą in-situ tj. wykonania systemu iniekcji biopreparatu [pkt 3),e) petitum skargi kasacyjnej], wyjaśnić należy, że podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a Podnoszenie zarzutów opisanych wyżej w pkt 3),a),b),c),d),e) petitum skargi kasacyjnej na podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie było skuteczne, ponieważ skarżąca kasacyjnie chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Powtórzyć należy, że wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a Odnosząc się dalej zarzutów przedstawionych w pkt 3);5) petitum skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienia wyjaśnić należy, że jeżeli władający powierzchnią ziemi lub inny sprawca nie przedłożył wniosku zgodnie z wezwaniem - nakłada na władającego powierzchnią ziemi lub innego sprawcę, w drodze decyzji, obowiązek przeprowadzenia remediacji na podstawie ustalonego przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska planu remediacji (art. 101m ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy p.o.ś.). Następnie, na podstawie art. 101m ust. 2 ustawy p.o.ś., regionalny dyrektor ochrony środowiska w decyzji (o której mowa w art. 101h ust. 1 pkt 2 p.o.ś.), ustala obowiązek zwrotu kosztów opracowania projektu planu remediacji, ich wysokość, sposób i termin uiszczenia oraz ustala plan remediacji. W odniesieniu do obowiązku zwrotu kosztów opracowania projektu planu remediacji, poniesionych przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska wyjaśnić należy, że jeżeli władający powierzchnią ziemi wykaże, że historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi dokonane po dniu objęcia przez niego władania, którego remediacja spowodowała poniesienie kosztów, o których mowa w art. 101k ust. 1 p.o.ś. (badań zanieczyszczenia gleby i ziemi lub/i opracowania projektu planu remediacji lub/i przeprowadzenia remediacji) spowodował inny sprawca, regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada, w drodze decyzji, obowiązek zwrotu tych kosztów na innego sprawcę, określając w niej wysokość, sposób i termin ich uiszczenia (art. 101k ust. 3 p.o.ś.). Zgodnie z art. 101m ust. 2 p.o.ś., w decyzji ustalającej plan remediacji organ ochrony środowiska nakłada na zobowiązanego do przeprowadzenia remediacji również obowiązek zwrotu kosztów opracowania projektu planu remediacji. W związku z powyższym, w punkcie II zaskarżonej decyzji RDOŚ [...] orzekł o obowiązku zwrotu poniesionych kosztów. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia naruszenie prawa materialnego tj. § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ I instancji przy ustalaniu planu remediacji nie miał obowiązku uprzedniego uzgodnienia z właścicielem gazociągu i operatorem systemu dystrybucyjnego w skład którego wchodzi gazociąg znajdujący się na nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, warunków technicznych co do możliwości prowadzenia prac remediacyjnych obok i pod czynnym gazociągiem podwyższonego średniego ciśnienia metodą ex-situ polegającą na wybraniu i wymiany gruntu, a więc w strefie kontrolowanej tego gazociągu, określonej w przepisach ww. rozporządzenia. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że orzekające w sprawie organy ochrony środowiska RDOŚ [...] i GDOŚ nie posiadają kompetencji w zakresie określania warunków prowadzenia prac w strefie kontrolowanej gazociągu, a decyzja remediacyjna w żaden sposób nie narusza przepisów odrębnych w tym zakresie. Remediację należy przeprowadzić na podstawie decyzji ustalającej plan remediacji. Nie oznacza to jednak, że RDOŚ [...] jest organem właściwym do ustalania w tej decyzji warunków wynikających z przepisów odrębnych, niezgodnie z posiadanymi kompetencjami. W decyzji określone są warunki prowadzenia prac remediacyjnych, które mają doprowadzić do usunięcia zanieczyszczenia co najmniej do osiągnięcia wartości dopuszczalnych. Z uwagi na lokalizację terenu wymagającego przeprowadzenia remediacji w sąsiedztwie gazociągu, podmiot obowiązany do przeprowadzenia remediacji zobowiązany jest do przestrzegania przepisów odrębnych, w szczególności do uzgodnienia sposobu prowadzenia prac w strefie kontrolowanej gazociągu z właściwym operatorem sieci gazowej, zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640). Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.