III OSK 2822/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 25 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 291/23 w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Rektora Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu z 7 lutego 2023 r. nr WNoZ/3/2023 w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 25 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 291/23 oddalił skargę I. P. (dalej: "skarżąca") na decyzję Rektora Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu (dalej: organ", "Rektor") z 7 lutego 2023 r., nr WNoZ/3/2023 w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z 15 grudnia 2022 r. działający z upoważnienia Rektora - Dziekan Wydziału [...] (organ I instancji) na podstawie § 25 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 25 ust. 3 i 4 Regulaminu studiów Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu stanowiącego załącznik do uchwały Senatu Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu z dnia 17 grudnia 2021 r. (dalej: "Regulamin studiów") skreślił skarżącą z listy studentów Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu, kierunek studiów [...], studia I stopnia, semestr 2 i 3, rok I i II. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że skreślenie z listy studentów nastąpiło na skutek nieuzyskania zaliczenia z przedmiotu (przedmiotów): egzamin [...] - warunek, co skutkuje niezaliczeniem semestru 2-3 w roku akademickim 2022/2023 w terminie. Wskazał, że organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa Regulamin studiów. Z § 17 ust. 1 Regulaminu studiów wynika, że warunkiem zaliczenia semestru jest spełnienie wszystkich wymogów określonych w planie studiów. Z dokumentacji studiów wynika natomiast, że skarżąca nie uzyskała zaliczenia zajęć ze wskazanego przedmiotu, tym samym nie zaliczyła semestru 2 i 3 na kierunku [...], studia I stopnia. Rektor decyzją z 7 lutego 2023 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną niezaliczenia egzaminu [...] w pierwszym terminie był fakt, że skarżąca się na nim nie stawiła. Nie zdała także egzaminu [...] w drugim terminie. Następnie organ wskazał, że 9 listopada 2022 r. skarżąca otrzymała wiadomość e-mail z dziekanatu z zapytaniem, czy będzie przystępowała do egzaminu warunkowego, którego data została podana. Z informacji wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że maila tego skarżąca odczytała po tygodniu. Zobowiązała się do złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu warunkowego 18 listopada 2022 r. W międzyczasie, tj. (według informacji zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) 17 listopada 2022 r. (faktycznie miało to miejsce 18 listopada 2022 r.) otrzymała maila z informacją, że została skreślona z listy studentów. Jak wskazał Rektor mail ten stanowić miał jedynie "motywację" do złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu warunkowego, gdyż dziekanat oczekiwał na jego złożenie w celu sprawnego zorganizowania egzaminu warunkowego. W ocenie organu, jakkolwiek informacja taka nie powinna zostać wysłana, to nie wpływała ona w żaden sposób na status skarżącej jako studenta uczelni. Skreślenie z listy studentów następuje poprzez wydanie stosownej decyzji przez Rektora uczelni w trybie i na zasadach określonych w § 25 Regulaminu studiów. Takiej zaś decyzji wówczas strona nie otrzymała, gdyż nie istniała w obrocie prawnym. Egzamin warunkowy [...] odbył się zaś 11 grudnia 2022 r. Wbrew temu co strona podaje, o terminie egzaminu została poinformowana. Twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są w ocenie organu wewnętrznie sprzeczne, gdyż z jednej strony skarżąca twierdzi, że informacji o dacie egzaminu nie otrzymała, z drugiej zaś strony nie wyklucza jednak, że wiadomość mogła wpaść do folderu SPAM, co znaczyłoby jednak, że wiadomość taką otrzymała. Ostatecznie do egzaminu skarżąca nie przystąpiła. W ocenie organu, stanowiło to wystarczającą podstawę do skreślania z listy studentów w oparciu o § 25 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 25 ust. 3 i 4 Regulaminu studiów. Rektor podniósł również, że "dodatkowy" egzamin warunkowy został wyznaczony skarżącej na dzień 14 stycznia 2023 r. Do egzaminu skarżąca przystąpiła i ponownie go nie zdała z uwagi na popełnienie błędu krytycznego. W ocenie Rektora także i te okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia spornej decyzji i jakkolwiek działanie w tym zakresie należy uznać za pozbawione podstaw prawnych, to nie zmienia to faktu, że termin egzaminu warunkowego został skarżącej już wcześniej wyznaczony i na egzaminie tym się ona nie stawiła. Nawet jeśli faktycznie na dzień 14 stycznia 2023 r. wyznaczony został zatem (w sposób nieformalny) kolejny termin egzaminu, który uznać należy zresztą za nieważny (przepisy nie przewidują możliwości wyznaczania egzaminów dopóty, dopóki student go nie zaliczy), to i tak skarżąca go nie zdała. W obrocie prawnym pozostawała już wówczas decyzja z 15 grudnia 2022 r. o skreśleniu z listy studentów, a zatem tego rodzaju nieformalne działania, jakkolwiek miejsca mieć nie powinny, to jednak nie wpływają w żaden sposób na prawną ocenę statusu jako studenta uczelni. W skardze do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, dalej: "p.s.w.n.") w zw. z § 25 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów w zw. z § 25 ust. 5 Regulaminu studiów w zw. z § 23 ust. 1 i 5 Regulaminu studiów w zw. z § 15 ust. 9 i 12 Regulaminu studiów poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i w konsekwencji skreślenie skarżącej z listy studentów z uwagi na niezaliczenie semestru, podczas gdy skreślenie nastąpiło 15 grudnia 2022 r., pomimo dopuszczenia skarżącej do egzaminu warunkowego 14 stycznia 2023 r., jednocześnie ww. regulamin studiów przewiduje trzy terminy zaliczenia egzaminu, podczas gdy skarżąca mogła skorzystać jedynie z dwóch, następnie dopuszczono ją do egzaminu warunkowego, który odbył się w zaledwie jednym terminie, jednocześnie skarżąca nie została poinformowana o terminie egzaminu w sposób prawidłowy, tym samym brak jest podstaw do skreślenia z listy studentów skarżącej; 2. art. 23 ust. 1 p.s.w.n. w zw. załącznikiem nr 1 do zarządzenia Rektora z dnia 25 czerwca 2021 roku - Regulaminu egzaminu [...] dla studentów [...] I stopnia, sekcja Organizacja i przebieg egzaminu [...] § 18, albowiem egzamin w dniu 14 stycznia 2023 roku został przeprowadzony w sposób niezgodny z ww. regulaminem, gdyż uczestniczyły w nim inne osoby niż student zdający egzamin (skarżąca) i egzaminator, jednocześnie nie był to technik czy "aktor-pacjent", tym samym egzamin został przeprowadzony w sposób nieważny; 3. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, mające wpływ na treść decyzji, niepozwalające na ustalenie, że doszło w sposób prawidłowy do przeprowadzenia egzaminu [...] na studiach [...] I stopnia na semestrze II i III w stosunku do skarżącej, podczas gdy Akademia Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu wielokrotnie dopuściła się nieścisłości oraz złamania swoich procedur, albowiem nastąpiły wątpliwości w zakresie wyznaczania terminów egzaminów, niestosowania się do regulaminu studiów w zakresie ilości terminów, sposobu i skuteczności informowania o dacie egzaminu, nieprawidłowego przeprowadzania egzaminu i w konsekwencji skreślenia z listy studentów w sposób nieprawidłowy, co przekreśla prawidłowość zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji, analiza całego procesu egzaminacyjnego wskazuje, że skarżąca nie wykazała należytej staranności w zadbaniu o swój interes w tym zakresie. Przede wszystkim kontakt drogą elektroniczną (mailową) jest już aktualnie standardowym sposobem komunikacji realizowanym również w ramach działalności edukacyjnej w Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu. Niewątpliwie jest to szybka i prosta forma komunikacji. W sytuacji zaś skarżącej, gdyby nie dostała ona maila z informacją o egzaminie warunkowym, to zawsze miała możliwość bezpośredniego lub telefonicznego skontaktowania się odpowiednimi pracownikami uczelni, po to aby uzyskać interesujące ją informacje co do planowanego egzaminu warunkowego. Skarżąca znając swoją sytuację powinna wykazać większą aktywność w tym zakresie, tak, żeby dochować minimum staranności w dbaniu o własne interesy. Tego jednak nie zrobiła i nie zaprezentowała należytego zaangażowania ani aktywności w celu zdobycia informacji na tak istotny dla niej temat. Pomimo tego skarżąca otrzymała jeszcze jedną szansę podejścia do niezaliczonego egzaminu i z tej możliwości 14 stycznia 2023 r. skorzystała. Jak wynika z notatki służbowej w komisji egzaminacyjnej uczestniczyły dwie osoby, a ponadto biernym obserwatorem był Dziekan Wydziału [...]. Całość egzaminu obserwowała koordynator kierunku mgr Barbara Głowacka. Egzamin został nagrany na nośniku i zabezpieczony. Jak wskazano, pomimo popełnionych w trakcie realizacji zadania licznych błędów i błędu krytycznego (przepłukanie wkłucia dożylnego przy zaciśniętej stazie) komisja egzaminacyjna nie przerwała egzaminu. Komisja pozwoliła studentce zrealizować pierwszą stację "założenie wkłucia dożylnego" do końca. Za bezpodstawny Sąd I instancji uznał zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 23 ust. 1 p.s.w.n. w zw. załącznikiem nr 1 do zarządzenia Rektora z dnia 25 czerwca 2021 roku - Regulaminu egzaminu [...] dla studentów [...] I stopnia, sekcja Organizacja i przebieg egzaminu [...] § 18. Zdaniem Sądu I instancji przepisy dotyczące składu komisji regulują jedynie minimum osób tworzących komisje, których obecność jest niezbędna do uznania takiego egzaminu za ważny. Nie oznacza to jednak, że na egzaminie nie może być innych kompetentnych osób. Takie osoby na egzaminie skarżącej były (dziekan i koordynator kierunku), co wręcz było dla strony korzystne, ponieważ czuwały one nad prawidłowym przebiegiem egzaminu i dbały o prawidłowość jego przeprowadzenia i rzetelną ocenę osoby egzaminowanej. Obecność takich merytorycznie przygotowanych osób z pewnością minimalizowała potencjalnie błędna ocenę egzaminu. Sąd I instancji stwierdził, że nie ulega żadnej wątpliwości, że skarżąca nie zdała egzaminu, popełniając tzw. błąd krytyczny. Niewątpliwie cała procedura egzaminacyjna w trybie zwykłym jak i poprawkowym pokazała, że skarżąca nie była w stanie zdać egzaminu z rzeczonego przedmiotu. Zdaniem Sądu I instancji okoliczność, że ostatni egzamin został przeprowadzony już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej o skreśleniu skarżącej z listy studentów, nie ma znaczenia, gdyż była to decyzja nieostateczna. Skarżąca miała możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu w trybie zwykłym. Ponadto nie stawiła się na egzamin w trybie warunkowym, ale skorzystała z możliwości dodatkowego terminu egzaminu w trybie warunkowym. Wyznaczenie kolejnej daty egzaminu w tym trybie było działaniem na korzyść skarżącej. Nie można więc czynić organowi zarzutu z tego powodu. Zdaniem Sądu I instancji, skoro skarżąca nie zaliczyła egzaminu z przedmiotu [...] w ani w trybie zwykłym, ani trybie warunkowym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz art. 75 ust. 1 p.s.w.n. w zw. z § 25 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów w zw. z § 25 ust. studiów z § 23 ust. 1 i 5 Regulaminu w zw. z § 15 ust. 9 i 12 Regulaminu studiów poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i w konsekwencji skreślenie strony z listy studentów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie: I. prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 p.s.w.n. oraz art. 75 ust. 1 p.s.w.n. w zw. z § 25 ust. 2 pkt 3 Regulaminu w zw. z § 25 ust. 3,4 i 5 Regulaminu w zw. z § 23 ust. 1 i 5 Regulaminu w zw. z § 15 ust. 9 i 12 Regulaminu poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i w konsekwencji skreślenie skarżącej z listy studentów z uwagi na niezaliczenie semestru, podczas gdy skreślenie nastąpiło 15 grudnia 2022 r., pomimo dopuszczenia skarżącej do egzaminu warunkowego 14 stycznia 2023 r., jednocześnie Regulamin przewiduje trzy terminy zaliczenia egzaminu, podczas gdy skarżąca mogła skorzystać jedynie z dwóch, następnie dopuszczono ją do egzaminu warunkowego, który odbył się w zaledwie jednym terminie, jednocześnie skarżąca nie została poinformowana o terminie egzaminu w sposób prawidłowy, tym samym brak było podstaw do skreślenia z listy studentów skarżącej; 2. art. 23 ust. 1 p.s.w.n. w zw. załącznikiem nr 1 do zarządzenia Rektora z dnia 25 czerwca 2021 r. - Regulaminu egzaminu [...] dla studentów [...] I stopnia, sekcja Organizacja i przebieg egzaminu [...] § 18 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, albowiem egzamin 14 stycznia 2023 r. został przeprowadzony w sposób niezgodny z ww. regulaminem, gdyż uczestniczyły w nim inne osoby niż student zdający egzamin (skarżąca) i egzaminator, nie sposób uznać, że były to jednocześnie nie był to technik czy "aktor-pacjent", tym samym egzamin został przeprowadzony w sposób nieważny; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi na decyzję Rektora z 7 lutego 2023 r., pomimo że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. skutkującymi niepełnymi wyjaśnieniami stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpującym rozpatrzeniem całego materiału dowodowego, mające wpływ na treść decyzji, niepozwalające na ustalenie, że doszło w sposób prawidłowy do przeprowadzenia egzaminu [...] na studiach {...] I stopnia na semestrze II i III w stosunku do skarżącej, podczas gdy Akademia Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu wielokrotnie dopuściła się nieścisłości oraz złamania swoich procedur, albowiem nastąpiły wątpliwości w zakresie wyznaczania terminów egzaminów, niestosowania się do regulaminu studiów w zakresie ilości terminów, sposobu i skuteczności informowania o dacie egzaminu, nieprawidłowego przeprowadzania egzaminu i w konsekwencji skreślenia z listy studentów w sposób nieprawidłowy, co przekreśla prawidłowość wydanej decyzji. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej i uchylenie wyroku WSA w Olsztynie z 25 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 291/23 oraz rozpoznanie na zasadzie art. 135 p.p.s.a, w zw. z art. 193 p.p.s.a. skargi kasacyjnej poprzez uchylenie decyzji Rektora z 7 lutego 2023 r. nr WN0Z/3/2023 w przedmiocie skreślenia z listy studentów oraz decyzji jej poprzedzającej a także umorzenie postępowania w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. 1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. postępowania Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu I instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. 2. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji, który oddalił skargę I. P. na decyzję Rektora Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu z 7 lutego 2023 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Sąd nie stwierdził żadnych uchybień, które dawałyby podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Uznał, że zakwestionowana decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie a w sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego (tj. art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 p.s.w.n. oraz art. 75 ust. 1 p.s.w.n. w związku szczegółowo wskazanymi postanowieniami Regulaminu studiów) poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i w konsekwencji skreślenie skarżącej z listy studentów. Ponadto naruszono art. 23 ust. 1 p.s.w.n. w zw. załącznikiem nr 1 do zarządzenia Rektora z 25 czerwca 2021 r. Regulaminu egzaminu [...] poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (egzamin w dniu 14 stycznia 2023 r. został przeprowadzony w sposób niezgodny ze wskazanym Regulaminem). Sąd I instancji naruszył również przepisy postępowania (art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 8 k.p.a.) poprzez niezasadne oddalenie skargi. Tak postawione zarzuty skargi kasacyjnej umożliwiają odniesienie się do nich w sposób łączny, gdyż w istocie skarżąca kasacyjnie podważa decyzję Rektora o skreśleniu jej z listy studentów wskazując subiektywne argumenty na poparcie takiego wniosku. 3. W ocenie NSA, wszystkie zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są niezasadne. Lektura skargi i sformułowanych w niej zarzutów, pozwala stwierdzić, że w istocie zarzuty te stanowią powielenie zarzutów leżących u podstaw wniesienia skargi do WSA w Olsztynie a wcześniej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora. Skarga kasacyjna jest niezasadna z kilku podstawowych względów. Po pierwsze – Sąd I instancji w sposób prawidłowy wskazał przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły art. 75 ust. 1 p.s.w.n. i art. 108 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 p.s.w.n. oraz § 25 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 25 ust. 5 Regulaminu studiów Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu stanowiącego załącznik do uchwały Senatu Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu z 17 grudnia 2021 r. Z § 25 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów wynika, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku "nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie". Zgodnie z art. 75 ust. 1 p.s.w.n. organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Pamiętać jednak trzeba, że Regulamin studiów sam w sobie nie ma charakteru przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a więc nie może stanowić wyłącznej podstawy prawnej dla wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 19 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4449/21). Z kolei art. 108 p.s.w.n. określa obligatoryjne i fakultatywne przesłanki skreślenia studenta z listy studentów. Norma art. 108 ust. 1 p.s.w.n. normuje przypadki obowiązkowego skreślenia studenta z listy studentów a art. 108 ust. 2 p.s.w.n. reguluje przypadki fakultatywnego skreślenia studenta z listy studenta stanowiąc w szczególności w pkt 3, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku "nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie". Wydanie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów ma charakter uznaniowy. Mimo niezaliczenia roku władze uczelni mają możliwość skreślenia studenta z listy studentów, a nie obowiązek. Tylko dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i przeprowadzenie ich analizy oraz oceny pozwala na uznanie, że decyzja uznaniowa, o której mowa w art. 108 ust. 2 pkt 3 p.s.w.n jest zgodna z prawem (por. wyrok NSA z 26 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 1100/23). Ustawa daje więc organom uczelni uznaniowe uprawnienie do skreślenia studenta z listy studentów, jeżeli nie odnotowuje on progresu w nauce przynajmniej na minimalnie dopuszczonym poziomie. Przywołana regulacja stanowi refleks podstawowych obowiązków studenta, do których należy obowiązek uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów oraz obowiązek składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów - art. 17 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 p.s.w.n. Uznaniowość decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów w następstwie braku postępów w nauce wyraża się w braku nakazu wydania takiego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, normatywnie dopuszczonymi wariantami działania organów uczelni wobec studenta, który nie osiągnął postępów w nauce jest skreślenie go z listy studentów, albo pozostawienie go na tej liście. Każde z tych działań jest normatywnie równoprawne, o ile organ należycie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie, zagwarantował studentowi przysługujące mu uprawnienia procesowe oraz prawidłowo skonfrontował interes społeczny ze słusznym interesem studenta (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 2517/21). Po drugie – Sąd I instancji w sposób właściwy wskazał mające zastosowanie w sprawie postanowienia Regulaminu studiów oraz istotne dla sprawy okoliczności, z których wynikało, że: - skarżąca nie zaliczyła egzaminu [...] (Objective Structured Clinical Examination - Obiektywny Strukturyzowany Egzamin Kliniczny) w pierwszym terminie (nie przystąpiła do egzaminu); jest to szczególny rodzaju egzamin który kończy okres nauki studenta; jest to egzamin z wiedzy praktycznej; celem egzaminu jest ocena prawidłowości wykonania podstawowych praktycznych procedur [...]; wykonanie poszczególnych zadań musi przebiegać zgodnie z zachowaniem obowiązujących procedur medycznych; egzamin selekcjonuje osoby mogące wykonywać zawód medyczny i skonstruowany jest w taki sposób, aby oceniać nie tylko wiedzę nabytą w trakcie studiów, ale też weryfikować pewne umiejętności i cechy osobowościowe studenta, w którego rękach będzie w przyszłości zdrowie i życie innych osób; jest on jedną z form sprowadzania efektów uczenia się, ale przy tym sprawdza umiejętności i cechy studenta bardzo drobiazgowo, pozwalając je weryfikować w sposób ustrukturyzowany przy wykorzystaniu bardzo zaawansowanej nowoczesnej techniki symulacyjnej, jak użycie fantomów wysokiej wierności; - strona nie zdała egzaminu w terminie poprawkowym, który odbył się po dwóch tygodniach od egzaminu do którego nie przystąpiła (pierwszy egzamin poprawkowy) i kolejny 22 października 2022 r. (drugi egzamin poprawkowy), co potwierdziła sama skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji zapadłej w I instancji (akta adm., k. - 11); to samo wynika z notatki służbowej z 12 stycznia 2023 r. (akta adm., k. -13); - 9 listopada 2022 r. strona otrzymała wiadomość e-mail z dziekanatu, z zapytaniem, czy będzie przystępowała do egzaminu warunkowego, którego data została podana (strona wskazała, że wiadomość e-mail odczytała po tygodniu); strona zobowiązała się do złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu warunkowego 18 listopada 2022 r.; - 18 listopada 2022 r. strona otrzymała e-maila z dziekanatu z informacją, że została skreślona z listy studentów (organ przy tym wyjaśnił, że "(...) e-mail ten stanowić miał jedynie swoistą motywację do złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu warunkowego, gdyż dziekanat oczekiwał na jego złożenie w celu sprawnego zorganizowania egzaminu warunkowego"; - skarżąca 18 listopada 2022 r. złożyła podanie o egzamin warunkowy; - termin warunkowego egzaminu został wyznaczony na 11 grudnia 2022 r.; skarżąca została powiadomiona razem z inną osobą przystępującą do egzaminu w formie wiadomości e-mail z 9 grudnia 2022 r.; skarżąca nie stawiła się na tym egzaminie (notatka służbowa, akta adm.); stwierdziła przy tym, że nie otrzymała tej wiadomości (twierdziła, że prawdopodobnie e-mail trafił do folderu Spam); - pierwsza decyzja Rektora o skreśleniu skarżącej z listy studentów została wydana 15 grudnia 2021 r.; - dodatkowy egzamin warunkowy został wyznaczony na 14 stycznia 2023 r.; do egzaminu skarżąca przystąpiła i ponownie go nie zdała z uwagi na popełnienie "błędu krytycznego" (szczegóły w aktach sprawy); - w komisji egzaminacyjnej uczestniczyły 2 osoby, a ponadto biernym obserwatorem był Dziekan Wydziału [...]; całość egzaminu obserwowała również koordynator kierunku; egzamin został nagrany na nośniku i zabezpieczony; pomimo popełnionych w trakcie realizacji zadania licznych błędów i błędu krytycznego (przepłukanie wkłucia dożylnego przy zaciśniętej stazie) komisja egzaminacyjna nie przerwała egzaminu; komisja pozwoliła studentce zrealizować pierwszą stację "założenie wkłucia dożylnego" do końca; jednak końcowo studentka egzaminu tego nie zaliczyła; - po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku złożenia przez skarżącą wniosku, decyzją z 7 lutego 2023 r. Rektor utrzymał w mocy własną decyzję z 15 grudnia 2022 r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów. W ocenie NSA, prawidłowo Sąd I instancji uznał, że główną przyczyną niezaliczenia egzaminu [...] w pierwszym terminie był fakt, że skarżąca się na nim nie stawiła, co było równoznaczne z jego niezaliczeniem. Skarżąca nie zdała egzaminu w drugim terminie z powodu nieprzygotowania merytorycznego. Prawidłowo wyznaczony i przeprowadzony egzamin warunkowy także nie został zaliczony przez skarżącą z powodu jej nieobecności. Powyższe prowadzi do wniosku, że odbyły się w przypadku skarżącej 3 terminy egzaminu a nie 2 terminy jak twierdzi skarżąca. W każdym ze wskazanych terminów egzaminu brali też udział inni studenci. Zdaniem NSA, dodatkowy "egzamin warunkowy" wyznaczony na 14 stycznia 2023 r. w sytuacji skreślenia studentki z listy studentów wcześniejszą decyzją Dziekana (czyli nieostateczną decyzją z 15 grudnia 2022 r.) mógł mieć znaczenie jedynie w kontekście wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ale tylko w sytuacji pozytywnego zakończenia tego egzaminu. Sąd I instancji ocenił takie postępowanie Rektora jako "(...) jeszcze jedną szansę podejścia do niezaliczonego egzaminu". Ewentualne zaliczenie tego egzaminu mogło bowiem być kluczowym argumentem przy ponowny rozpoznawaniu sprawy w zakresie skreślenia studentki z listy studentów przez Rektora rozpoznającego decyzję z 15 grudnia 2022 r. Biorąc pod uwagę zestawienie wskazanych dat, postępowanie Rektora wyznaczającego dodatkowy egzamin warunkowy na dzień 14 stycznia 2023 r. w sytuacji skreślenia studentki z listy studentów decyzją z 15 grudnia 2022 r. nie było prawidłowe, ale biorąc pod uwagę uznaniowość decyzji Rektora o skreśleniu z listy studentów i brak ostateczności własnej decyzji z 15 grudnia 2022 r. – zachowanie takie było "prostudenckie". Zatem zapewne zupełnie inna byłaby sytuacja studentki, gdyby w dniu 14 stycznia 2023 r. zdała ten kluczowy dla każdej przyszłej [...] egzamin. Wskazane postępowanie nie ma jednak zasadniczego wpływu na ocenę wyroku Sądu I instancji, który zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie strona miała możliwość w sumie trzykrotnego zdawania egzaminu w trybie zwykłym. Ponadto nie stawiła się na egzamin w trybie warunkowym, ale skorzystała z możliwości dodatkowego terminu egzaminu w trybie warunkowym. Wyznaczenie kolejnej daty egzaminu w tym trybie było działaniem Rektora ukierunkowanym na korzyść strony i nie miało zasadniczego wpływu na rozstrzygnięcie Sądu. Po trzecie – rację ma Sąd I instancji twierdząc, że działanie skarżącej cechował daleko idący brak staranności. Brak staranności w dbaniu o własne interesy w połączeniu z nieprzygotowaniem do bardzo ważnego egzaminu [...] spowodował między innymi konsekwencje w postaci skreślenia z listy studentów. Podkreślić trzeba, że kontakt uczelni ze studentem drogą elektroniczną (e-mailową) jest już aktualnie standardowym sposobem komunikacji realizowanym w ramach działalności edukacyjnej w większości uczelni wyższych. W sytuacji zaś skarżącej, gdyby nie dostała ona e-maila z informacją o egzaminie warunkowym, to zawsze miała możliwość bezpośredniego lub telefonicznego skontaktowania się odpowiednimi pracownikami uczelni, po to aby uzyskać interesujące ją informacje co do planowanego terminu egzaminu warunkowego. Skarżąca znając swoją sytuację powinna wykazać się większą aktywność w tym zakresie, tak, żeby dochować minimum staranności w dbaniu o własne interesy. Tego jednak nie zrobiła i nie zaprezentowała należytego zaangażowania ani aktywności w celu zdobycia informacji na tak istotny dla niej temat. Należyta staranność studenta polega na działaniu, które świadczy o tym, że ktoś zrobił wszystko, aby wykonać swoje zadanie wynikające ze statusu studenta jak najlepiej. A zadania te wyznaczają przepisy ustawy p.s.w.n. i akty wewnętrzne danej uczelni. Po czwarte – zarzut zawarty w skardze kasacyjnej i wskazujący na "wadliwy skład komisji egzaminacyjnej" jest całkowicie bezzasadny. Skarżąca kasacyjnie zarzut ten wiąże z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 23 ust. 1 p.s.w.n., jednak w żaden sposób nie uzasadniając naruszenia tego przepisu. Z przepisu tego wynika domniemanie kompetencji Rektora do wydawania decyzji w sprawach dotyczących uczelni (w tym do wydawania decyzji dotyczących skreślenia z listy studentów). Dodatkowo wskazać trzeba, że przepisy wewnętrzne uczelni regulujące skład komisji (tj. Regulamin egzaminu [...] dla studentów [...] I stopnia) określają jedynie minimum osób, które komisję tworzą i których obecność jest konieczna do uznania egzaminu za ważny (por. pkt 6 i pkt 7: "Dziekan powołuje Koordynatora, Przewodniczącego oraz Członków egzaminu [...]"; "Członkowie komisji – nauczyciele akademiccy, posiadający zawodowe, kierunkowe wykształcenie"). Nic nie stoi na przeszkodzie, aby podczas egzaminu obecne były przy nim także inne osoby (np. przedstawiciele organów nadzorujących zasady realizacji programu studiów czy instytucji akredytujących). Trudno sobie wyobrazić, aby obecni na egzaminie przedstawiciele np. Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół [...] powodowali nieważność egzaminu [...] tylko dlatego, że przyglądaliby się czynnościom egzaminacyjnym. A jednym z uprawnień tej instytucji jest przecież wizytowanie placówek i sprawdzanie ich wyników nauczania, żeby upewnić się czy szkoły spełniają standardy kształcenia. Zatem zarzut wskazujący na nieważność egzaminu z tego powodu należy uznać za niezasadny. Po piąte – całkowicie niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej wskazując na naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami k.p.a. Art. 151 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów p.p.s.a. zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiane zarzuty z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie tych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. 4. Podsumowując, zdaniem NSA, skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie a wyrok Sądu I instancji odpowiadał prawu. Sąd I instancji w sposób prawidłowy ocenił zaskarżoną decyzję Rektora o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Decyzja organu o skreśleniu skarżącej z listy studentów powołująca się na przesłankę nieuzyskania zaliczenia z przedmiot [...] co skutkowało niezaliczeniem semestru 2-3 w roku akademickim 2022/2023 w terminie – była prawidłowa. Z § 17 ust. 1 Regulaminu studiów wynika, że warunkiem zaliczenia semestru jest spełnienie wszystkich wymogów określonych w planie studiów. Bezsprzecznie strona nie zaliczyła egzaminu z przedmiotu [...] w ani w trybie zwykłym, ani trybie warunkowym. Dlatego też niezasadny jest zarzut naruszenia art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz art. 75 ust. 1 p.s.w.n. w zw. z § 25 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 25 ust. 5 w zw. z § 23 ust. 1 i 5 w zw. z § 15 ust. 9 i 12 Regulaminu studiów przez nieprawidłowe jego zastosowanie i w konsekwencji skreślenie strony z listy studentów. Prawidłowo również uznał Sąd I instancji, że w sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny. Po wyjaśnieniu okoliczności sprawy rozstrzygnięto o skreśleniu skarżącej z listy studentów Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu, kierunek studiów [...], studia I stopnia, semestr 2 i 3, rok I i II. 5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. ----------------------- #