III OSK 2031/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 202/22 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 8 grudnia 2021 r. nr 3200.615.1.2021 w przedmiocie stypendium doktoranckiego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 202/22 oddalił skargę A.B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 8 grudnia 2021 r. nr 3200.615.1.2021 w przedmiocie stypendium doktoranckiego. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. A.B. (dalej w skrócie: "skarżąca" lub "wnioskodawczyni") w dniu 30 września 2021 r. złożyła wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2021/2022, w którym wypełniając poszczególne rubryki wpisała w poszczególnych kryteriach: w kryterium 1) terminowa realizacja programu studiów – tak; w kryterium 2) wykazanie się zaangażowaniem: A) w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych – tak – 18 godz., lub B) w realizacji badań naukowych prowadzonych przez wydział – tak – badanie obejmowało 150 osób w kontakcie osobistym i trwało ok. 1,5 godziny na jedną osobę; 3) wykazanie się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej – tak – praca zdana jako gotowa, z ewentualnymi poprawkami. Na wniosku widnieje adnotacja, że skarżąca uzyskała w sumie 1 punkt – za kryterium 2A. Wniosek został przez skarżącą uzupełniony w dniu 1 października 2021 r., poprzez precyzyjne wskazanie naukowych osiągnięć w jej rozprawie. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się wymagana opinia opiekuna naukowego – prof. dr hab. [...] z dnia 4 października 2021 r., w której wskazano, że wnioskodawczyni samodzielnie przeprowadziła ostatnie, trzecie, badanie, które ma być końcowym w jej przewodzie doktorskim, uzyskując 90% zaawansowania rozprawy doktorskiej. W czasie studiów doktoranckich wnioskodawczyni uzyskała już stypendium. Opiekun naukowy skarżącej nie poparła przyznania stypendium, wskazując na negatywne przesłanki – nikły udział w badaniu pierwszym oraz jedyną publikację, brak zaangażowania w dalsze publikacje, brak działań organizacyjnych i naukowych na rzecz Wydziału. Pozytywnymi przesłankami mogą być solidne prowadzenie zajęć, ukończenie w wyznaczonym czasie pisania pracy, choć wydają się być one raczej obowiązkiem doktoranta bezpłatnych studiów doktoranckich, aniżeli powodem do nagrody. Komisja Stypendialna w dniu 7 października 2021 r. zarekomendowała nieprzyznanie skarżącej stypendium doktoranckiego, z uwagi na nieuzyskanie wystarczającej liczby punktów na tle innych złożonych wniosków. Decyzją z dnia 25 października 2021 r. nr L.dz. 3200/1171-31/2021 Rektor Uniwersytetu [...] (dalej w skrócie: "Rektor" lub "organ") odmówił przyznania skarżącej – doktorantce czwartego roku Studiów Doktoranckich [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2021/2022. W podstawie prawnej decyzji powołano między innymi art. 280 oraz art. 285 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm., dalej w skrócie: "Przepisy wprowadzające"), art. 200 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej w skrócie: "p.s.w."), § 5 w zw. z § 1 ust. 2 zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 28 lipca 2015 r. nr 87/R/15 w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] (dalej w skrócie: "zarządzenie Rektora"; załącznik do zarządzenia Rektora z dnia 31 lipca 2019 r. nr 67/R/19, zmieniającego zarządzenie Rektora nr 87/R/15 w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...]). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawczyni uzyskała 1 pkt za prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych. Rektor podkreślił, że doktorantce, która nie spełniła łącznie kryteriów określonych w pkt 1 i pkt 3 oraz pkt 2 lit. a lub lit. b (tj. nie uzyskała punktów w ramach każdego z tych kryteriów), odmawia się przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2021/2022 r. Pismem z dnia 9 listopada 2021 r. skarżąca zwróciła się do Rektora z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania stypendium doktoranckiego lub o sprostowanie pkt 2 i 3 uzasadnienia decyzji z dnia 25 października 2021 r. Wskazała, że zgodnie z pkt.I.2.lit.A załącznika do zarządzenia Rektora nr 67/R/19, jeżeli doktorant wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, to jest prowadzeniu samodzielnych zajęć w ramach praktyki dydaktycznej w wymiarze od 11 do 30 godzin – przyznaje się 1 pkt, w wymiarze od 31 do 60 godzin – przyznaje się 2 punkty. Na II, III i IV roku studiów doktoranckich na kierunku [...] studia stacjonarne, obowiązkiem doktoranta jest zaliczenie po 10 godzin na każdym roku, a w jej przypadku było to 18 godzin, czyli łącznie 54 godziny. Na II i III roku nie ubiegała się o stypendium. W opinii z dnia 18 listopada 2021 r. Wydziałowa Doktorancka Komisja Stypendialna zarekomendowała nieprzyznanie skarżącej stypendium doktoranckiego. Komisja wskazała, że uwzględniła dokumentację potwierdzającą spełnienie kryterium wykazania się postępami w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej poprzez wszczęcie przewodu doktorskiego. W oparciu o przyznaną punktację – łącznie 8 punktów – oraz określone przepisami limity możliwych do przyznania stypendiów Komisja nie może rekomendować przyznania stypendium z powodu wykorzystanego w pełni limitu możliwych do przyznania stypendiów doktoranckich. Wnioskodawczyni uzyskała 8 punktów, a wymagane minimum to 173 punkty. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r. nr 3200.615.1.2021 Rektor utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 25 października 2021 r. o odmowie przyznania stypendium doktoranckiego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że stypendium doktoranckie jest stypendium okresowym, przyznawanym na okres jednego roku akademickiego. Punkty mogą zatem zostać przyznane jedynie za osiągnięcia uzyskane w roku akademickim bezpośrednio poprzedzającym rok akademicki złożenia wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego. Nie jest w tej sytuacji możliwe przyznanie wnioskodawczyni dodatkowych punktów za przeprowadzenie zajęć dydaktycznych w roku akademickim 2018/2019 i 2019/2020, bowiem okres ten nie zalicza się do okresu podlegającego ocenie w niniejszym postępowaniu o przyznanie stypendium doktoranckiego. Odnosząc się do osiągnięć zgłoszonych przez wnioskodawczynię w odniesieniu do kryterium wykazania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez Wydział, organ wskazał, że osiągnięcia, za które można przyznać doktorantowi punkty, są enumeratywnie wymienione w Kryteriach. Nie można przyznać punktów za samo "prowadzenie badań". Z tego względu dodatkowe punkty za osiągnięcia nie mogą być przyznane. Przyznano natomiast 7 punktów za wszczęcie przewodu doktorskiego, bowiem wnioskodawczyni, której przewód doktorski został wszczęty podczas drugiego roku studiów doktoranckich, wcześniej nie zgłaszała tego osiągnięcia w toku postępowań stypendialnych, a za to osiągnięcie punkty mogą być przyznane tylko raz. Z uwagi na przyznanie 8 punktów, wnioskodawczyni zajęła 8 pozycję na liście doktorantów czwartego roku Studiów Doktoranckich [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2021/2022. Rektor podkreślił, że w tym roku akademickim nie przyznaje się stypendium doktoranckiego doktorantowi czwartego roku w/w studiów doktoranckich, który zajął pozycję niższą niż 5 na liście doktorantów tego roku studiów ubiegających się o przyznanie stypendium oraz uzyskał mniej niż 173 punkty, to jest mniej punktów niż wnioskodawca ubiegający się o przyznanie stypendium, który zajął ostatnie miejsce na liście doktorantów tego roku studiów, rekomendowanych do przyznania stypendium. Organ stwierdził, że mimo doceniania wagi osiągnięć wnioskodawczyni, w tym zaangażowania w prowadzeniu zajęć dydaktycznych, podziela pogląd Komisji, bowiem skarżąca uzyskała znacznie mniej punktów niż inni wnioskodawcy, którym przyznano stypendium. Liczba 8 pkt, którą uzyskała wnioskodawczyni, jest aż o 165 pkt mniejsza od liczby punktów uzyskanej przez doktoranta, który zajął 5, czyli ostatnie miejsce na liście osób rekomendowanych do przyznania stypendium. Nie jest zatem uzasadnione przyznanie skarżącej stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2021/2022. Powyższa decyzja Rektora stała się przedmiotem skargi A.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał, że terminowa realizacja programu studiów doktorskich (§ 2 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Rektora), zgodnie ze Szczegółowymi kryteriami (I.1), jest kryterium niepunktowanym i skarżąca nie otrzymała punktów za to kryterium. W § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a zarządzenia Rektora przewidziano, że doktorant musi wykazywać się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych. Z zaskarżonej decyzji wynika, że Rektor, przyznając skarżącej jeden punkt, miał na uwadze, że możliwe jest uwzględnienie w punktacji jedynie prowadzenia przez skarżącą zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych w roku akademickim poprzedzającym rok akademicki, na który skarżąca ubiega się o stypendium, bowiem stypendium jest świadczeniem okresowym, przyznawanym na konkretny rok. Zgodzić się należy w tej mierze z organem, że przy ocenie osiągnięć doktoranta powinno się mieć na uwadze – co do zasady – jego dokonania w roku akademickim poprzedzającym bezpośrednio rok akademicki, na który doktorant ubiega się o stypendium doktoranckie. Gdyby jednak nawet uznać, że z uwagi na wcześniejsze niezgłaszanie przez skarżącą ilości zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych w dwóch poprzednich latach, Rektor powinien uwzględnić nie 18, a 54 godziny prowadzenia takich zajęć, skarżąca uzyskałaby tylko jeden dodatkowy punkt (czyli w sumie 9), co nie mogłoby mieć wpływu na uzyskanie przez nią stypendium doktoranckiego. W § 2 ust. 1 pkt 2 lit. b zarządzenia Rektora [...] przewidziano, że doktorant musi wykazywać się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez Wydział. Zdaniem WSA w Gdańsku, organ prawidłowo przyjął, że przyznanie punktów nie jest możliwe za samo prowadzenie badań. Przyznanie punktów następuje bowiem na skutek realizacji badań naukowych prowadzonych przez Wydział, określonych w pkt I.2.B Szczegółowych kryteriów. Zgodnie z przywołaną wyżej treścią tego punktu, obejmuje on granty, przygotowanie wydarzeń lub publikacji naukowych, prace w zespole badawczym realizującym badania statutowe. Skarżąca na takie badania się nie powoływała, a jej badania nie spełniają wskazanych kryteriów. Zasadnie zatem w tym zakresie organ nie przyznał jej punktów. Ostatnim kryterium, branym pod uwagę przy rozważaniu możliwości przyznania stypendium doktoranckiego, jest kryterium przewidziane w § 2 ust. 1 pkt 3 zarządzenia Rektora – wykazanie się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Z treści Szczegółowych kryteriów wynika, że doktorant – wnioskodawca musi przedłożyć sprawozdanie z postępów w pracy naukowej w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku, zaakceptowane przez opiekuna naukowego lub promotora, przy czym jest to kryterium podstawowe, niepunktowane. W kryterium tym punktowany jest udział w konferencjach naukowych, określone publikacje oraz staż naukowy z programem zaakceptowanym przez opiekuna naukowego lub promotora. Tego rodzaju dokonań skarżąca nie zgłaszała. Za wszczęcie przewodu doktorskiego przewidziano 7 punktów, które mogą być przyznane jeden raz w okresie odbywania studiów doktoranckich. Z tego tytułu Rektor przyznał skarżącej 7 punktów. Sąd pierwszej instancji zauważył, że art. 280 Przepisów wprowadzających, który dotyczy obliczania proporcji liczby uczestników studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie, do liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem, odsyła do przepisu art. 195a ust. 2 p.s.w. Stanowi on, że w jednostce organizacyjnej uczelni oraz w jednostce naukowej liczba uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie finansowane ze środków, o których mowa w art. 200 ust. 5 lub 6, z wyłączeniem liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano wyłącznie środki finansowe, o których mowa w art. 200a ust. 2, nie może być mniejsza niż 50 % liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem. Z odpowiedzi na skargę wynika, że w roku akademickim 2021/2022 na czwartym roku Studiów Doktoranckich [...] było 10 doktorantów. W tej sytuacji do uzyskania stypendium doktoranckiego na czwartym roku Studiów Doktoranckich [...] w roku akademickim 2021/2022 uprawnionych było nie mniej niż 5 osób (10 osób na czwartym roku x 50% = 5). Doktorant, który zajął pierwsze miejsce na liście osób rekomendowanych uzyskał 771 punktów, a doktorant , który zajął ostatnie – 5 miejsce na liście osób rekomendowanych, uzyskał 173 punkty. Osoby, które zajęły 6, 7 i 8 miejsce otrzymały kolejno 71, 21 punktów oraz 1 punkt (po ponownym rozpatrzeniu wniosku przez organ – 8). Ze względu na przyznane 8 pkt skarżąca zajęła ostatnią, tj. 8 pozycję na liście doktorantów czwartego roku Studiów Doktoranckich [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu [...], ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2021/2022. Rektor nie przyznał w roku akademickim 2021/2022 stypendium doktoranckiego doktorantom czwartego roku w/w studiów doktoranckich, którzy zajęli pozycję niższą niż 5 na liście doktorantów tego roku ubiegających się o stypendium i którzy uzyskali mniej niż 173 pkt, tj. mniej punktów niż wnioskodawca ubiegający się o przyznanie stypendium, który zajął ostatnie miejsce na liście doktorantów tego roku. Takie stanowisko nie jest sprzeczne z treścią w/w art. 195a ust. 2 p.s.w., bowiem z przepisu tego wynika, że liczba osób, którym przyznano stypendium doktoranckie "nie może być mniejsza niż 50 % liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem". Przyznanie przedmiotowego stypendium 50% liczby w/w uczestników jest zatem zgodne z przedstawionym wymogiem. Według WSA w Gdańsku, doktorantowi przysługuje uprawnienie do ubiegania się o stypendium doktoranckie, a decyzja Rektora w przedmiocie stypendium doktoranckiego jest decyzją uznaniową. Organowi pozostawiono zatem wybór przyznania lub odmowy przyznania stypendium, przy czym rozstrzygnięcie – o ile jest niekorzystne dla wnioskodawcy – powinno wskazywać przyczyny, dla których wniosek nie został przez organ uwzględniony. W ocenie Sądu pierwszej instancji, Rektor przedstawił przyczyny, dla których nie uwzględnił wniosku skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego, a swoje stanowisko przekonująco uzasadnił, wskazując na zależność przyznania stypendium od stopnia spełnienia przez wnioskodawczynię kryteriów jego przyznawania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła A.B., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła "naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie zaistnienia podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów i nieprawidłowości w rozstrzygnięciu sprawy przez Sąd zostały opisane w sposób szczegółowy w skardze kasacyjnej i należą do nich (...) w szczególności (...): pominięcie i nierozpoznanie istoty zarzutów uprzednio opisanych w skardze, nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu sprawy złożonych wniosków dowodowych z dokumentów oraz zaniechanie podjęcia odpowiednich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co stanowi naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron". Ponadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 32, art. 45 i art. 51 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 4, art. 15, art. 20 i art. 141 p.p.s.a. W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej – podobnie jak w skardze do Sądu pierwszej instancji – skarżąca między innymi skopiowała fragmenty wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów Uczelni, korespondencji mailowej oraz swojej pracy doktorskiej, wyrażając niezadowolenie z rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skargę kasacyjną cechuje wysoki stopień sformalizowania. Tego rodzaju środek odwoławczy winien spełniać formalną poprawność konstrukcji przewidzianej dla tego rodzaju pisma (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Zarzucając sądowi wojewódzkiemu naruszenie określonych przepisów prawa, autor skargi kasacyjnej winien zatem wskazać konkretne przepisy, których naruszenia – jego zdaniem – dopuścił się sąd pierwszej instancji, a przez co należy rozumieć określenie takich przepisów zgodnie z systematyzacją przyjętą w aktach prawa. Sąd kasacyjny nie może bowiem sam skargi kasacyjnej ani poprawiać, ani orzekać na zasadzie domyślania się. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej i szczegółowo je uzasadnić. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest uprawdopodobnienie istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz przedstawienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, czy do formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, bądź też do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez A.B., na podstawie uprawnienia wynikającego z art. 175 § 2 p.p.s.a., nie czyni zadość powołanym wyżej wymogom formalnym. Na podstawie pierwszego zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie usiłuje w niniejszej spawie wytknąć nieprawidłowości w przeprowadzonym przez organ postępowaniu, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. Zauważyć jednak należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego, lecz bada, czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie okoliczności istotne dla wydania decyzji, czy były one uwzględnione przy wydaniu decyzji i w jaki sposób zostały ocenione przez organ. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy oraz o okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy – inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem to przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne okoliczności z punktu widzenia przedmiotu postępowania zostały wyjaśnione, bowiem odniesiono się do kwestii dotyczącej odmowy przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego w kontekście wskazanych przepisów prawa materialnego. WSA w Gdańsku w sposób szczegółowy wskazał, dlaczego uznał stanowisko Rektora w tym zakresie za prawidłowe. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. W judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 15 czerwca 2010 r., sygn. II OSK 986/09; 12 marca 2015 r., sygn. I OSK 2338/13). Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego sądu pierwszej instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11). W niniejszej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono. Jednocześnie podkreślić należy, iż sporządzone prawidłowo uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez ten sąd do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego orzeczenia. W judykaturze przyjmuje się, że z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I GSK 2343/15). W rozpoznawanej sprawie WSA w Gdańsku w sposób wystarczający odniósł się do zarzutów skargi oraz wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko organu. Całkowicie chybione okazały się z kolei zarzuty naruszenia art. 4, art. 15 i art. 20 p.p.s.a., bowiem przepisy te regulują kwestie związane ze sporami o właściwość i sporami kompetencyjnymi oraz z terminem i formą wniosku o wyłączenie sędziego. Oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie skutku nie mogły odnieść również zarzuty naruszenia art. 32, art. 45 i art. 51 ust. 4 Konstytucji RP. Podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z dnia: 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12; 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna – poza ogólnikami – nie wyjaśnia, na czym miało polegać naruszenie wskazanych przepisów Konstytucji RP. Ponadto skarżąca kasacyjnie nie powołuje także wprost zarzutów naruszenia konkretnych przepisów p.s.w., ani przepisów prawa zakładowego Uniwersytetu [...]. Zupełnie niezrozumiałe i niezwiązane z przedmiotem niniejszej sprawy jest także zawarcie w skardze kasacyjnej wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie właściwego organu do zgłoszenia naruszenia praw autorskich w rozprawie doktorskiej skarżącej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.