III FZ 322/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 511/22 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 kwietnia 2022 r., nr KO.401.52.2021 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 9 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 511/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA") odrzucił skargę kasacyjną S.N. (dalej: "Skarżący") od postanowienia tego Sądu z dnia 20 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 511/22 w przedmiocie odrzucenia skargi. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że pomimo ustawowego "przymusu adwokacko-radcowskiego", o którym Skarżący został pouczony, wniósł on skargę kasacyjną samodzielnie, chociaż nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie z wyłączeniem przypadków, o których mowa art. 58 § 1 pkt 2 – 4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 175 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została podpisana przez Skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę, jeżeli nie jest ona podmiotem wskazanym w art. 175 § 1 p.p.s.a., nie jest, brakiem formalnym podlegającym usunięciu, ale uzasadniającym odrzucenie skargi kasacyjnej. Wyjaśnić należy, że obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem, który wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, nie podlega uzupełnieniu (tak m.in. postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., I OZ 1088/11 oraz postanowienie NSA z 5 kwietnia 2006 r., II OZ 349/06). Przymus zastępstwa procesowego strony skarżącej wyłącza możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej osobiście przez stronę. Jeżeli skarga kasacyjna została sporządzona przez stronę, to podlega ona wówczas odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. Uchybienie to stanowi bowiem przypadek niedopuszczalności skargi kasacyjnej - zupełny brak jej skuteczności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem formalnym nieusuwalnym, a zatem WSA prawidłowo skargę kasacyjną odrzucił. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.