I SA/Łd 342/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 lutego 2023 r. nr 1001-IEE-1.7192.10.2023.4.UJ w przedmiocie oddalenia jako nieuzasadnionej skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna prowadzi wobec K. B. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 3 listopada 2022 r. (nr [...], nr [...], nr [...]), obejmujących zaległości w podatku VAT za okres: od marca do czerwca 2017 r., a także zaległość w podatku od towarów i usług z tytułu wystawionej faktury za okres od listopada do grudnia 2017 roku, za lipiec 2018 roku oraz za październik 2018 roku oraz zaległość w podatku od towarów i usług z tytułu wystawionej faktury za okres od lipca do października 2017 roku. W ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie ww. tytułów wykonawczych (tytuły zostały doręczone skarżącemu po ich wydaniu, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, znajdujące się aktach) organ egzekucyjny skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi zawiadomienie z dnia 4 listopada 2022 r. o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia oraz renty socjalnej, które skarżący odebrał w dniu 9 listopada 2022 r. W piśmie z dnia 16 listopada 2022 r. K. B. zawarł, sformułowaną na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022r., poz. 479) dalej: u.p.e.a., skargę na dokonaną czynność, ponieważ zdaniem strony czynności te zostały dokonane z naruszeniem przepisów prawa – decyzje stanowiące podstawę do dokonania czynności egzekucyjnych zostały wydane w wyniku przestępstwa, zaś dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna oddalił ww. skargę postanowieniem z dnia 9 grudnia 2022 r. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na to postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r. utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że tryb postępowania organu egzekucyjnego w egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej również został uregulowany w art. 79 u.p.e.a. Organ zauważył, że zawiadomienie z 4 listopada 2022 r. o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dłużnik zajętej wierzytelności, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi otrzymał 9 listopada 2022 r. Tego samego dnia ww. zawiadomienie zostało doręczone wraz z odpisami tytułów wykonawczych: nr [...], nr [...] oraz nr [...] K. B.. Wobec powyższego analizowana czynność egzekucyjna została dokonana z zachowaniem dyspozycji art. 79 u.p.e.a. Organ nie dopatrzył się również uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Ww. zawiadomienie zawiera wszystkie elementy, jakie powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Ponadto zostało sporządzone zgodnie ze wzorem dla tego rodzaju dokumentów, określonym na podstawie przepisów u.p.e.a. Organ podkreślił, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., jest oceniana - w zależności od zakresu żądania i jego uzasadnienia - prawidłowość dokonania przez organ egzekucyjny zakwestionowanej czynności egzekucyjnej oraz/lub jej zbytnia uciążliwość. Ocenie podlega to, czy organ egzekucyjny przeprowadził ją zgodnie z przepisami regulującymi sposób i formę jej dokonania oraz/lub czy zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. W ramach skargi nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku. Tym samym, podnoszone kwestie dopuszczalności postępowania egzekucyjnego, jako wykraczające poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne i nie mogły być przedmiotem rozpatrywania w niniejszym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na to postanowienie skarżący zarzucił, że czynności egzekucyjne zostały dokonane z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ decyzje stanowiące podstawę do dokonania czynności egzekucyjnych zostały wydane w wyniku przestępstwa, jak również to, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe. W związku z tym skarżący wniósł o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz jego umorzenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga była bezzasadna. Kontroli Sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 10 lutego 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 9 grudnia 2022 r. oddalające jako nieuzasadnioną skargę skarżącego na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Podstawą wniesienia skargi na czynność egzekucyjną jest art. 54 § 1 u.p.e.a. (w stanie prawnym z daty podjęcia czynności egzekucyjnej), zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Z przepisu tego wynika, że skarga na czynność egzekucyjną może się opierać wyłącznie na jednej ze wskazanych podstaw. W orzecznictwie nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne możliwe jest zbadanie zgodności z prawem oraz prawidłowości dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, w tym okoliczności, czy zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle przepisów u.p.e.a. (np. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., III FSK 2232/21, CBOSA), nie może ona natomiast być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości składających się na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej (np. wyrok NSA z dnia 18 marca 2020 r., II OSK 241/19, CBOSA). W szczególności, nie mogą na skutek jej wniesienia podlegać analizie kwestie dotyczące prawidłowości samego wymiaru podatku, tak jak tego oczekuje skarżący. Wynika to wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd argumenty skarżącego podniesione w skardze na czynność egzekucyjną, w zażaleniu, a następnie w skardze do Sądu, zorientowane na wykazanie wadliwości decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych z powodu wydania ich w wyniku przestępstwa i fałszerstwa dowodów, nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Skarżący w zawiadomieniu o zajęciu został pouczony o podstawach, na których może opierać się skarga na czynność egzekucyjną, jednak mimo to sformułował ją w nawiązaniu do okoliczności, które czyniły ją z gruntu niezasadną. Dlatego nie mogła ona zostać uwzględniona. Sąd stwierdza jednocześnie, że nie doszło do formalnych uchybień przy czynności zajęcia. Zawiadomienie z dnia 4 listopada 2022 r. o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej zostało doręczone zarówno skarżącemu, jak i organowi rentowemu dnia 9 listopada 2022 r. Z kolei odpisy tytułów wykonawczych, na podstawie których zajęto świadczenia strony wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi, zostały skarżącemu doręczone wraz z ww. zawiadomieniem. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy i nie są przez stronę kwestionowane, a jednocześnie uzasadniają ocenę organu, iż czynność egzekucyjna została dokonana z zachowaniem dyspozycji powołanych w przepisie art. 79 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał bowiem zajęcia przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. O zajęciu został zawiadomiony zobowiązany – skarżący. Zajęcie świadczeń zostało dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu i zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń. Jednocześnie treść zawiadomień jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i zawiera wszystkie wymagane przez art. 67 § 2 u.p.e.a. elementy (oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego). Zastosowany w toku przedmiotowej egzekucji wzór zawiadomienia o zajęciu odpowiadał zapisom wynikającym z § 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 roku w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 26). Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. db