III FSK 1129/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1221/24 w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 2 sierpnia 2024 r., nr 2401-IEE.7192.361.2024.5/AZ UNP: 2401-24-187009 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 13 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1221/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 2 sierpnia 2024 r., nr 2401-IEE.7192.361.2024.5/AZ UNP: 2401-24-187009 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a." Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł J.C. zaskarżając ten wyrok w całości. Na zasadzie art. 173 § 1 p.p.s.a. wyrokowi zarzucił na podstawie at. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 64e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) dalej jako: "u.p.e.a" poprzez zastosowanie zawężającej wykładni przesłanki ważnego interesu podatnika nie biorąc pod uwagą całokształtu sytuacji, w tym przyczyn, dla których doszło do wyegzekwowania całości należności względem Skarbu Państwa (wobec zawarcia przez dłużnika niekorzystnych dla niego ugód sądowych tak by zapewnić wpływ na pokrycie należności skarbowych) oraz okoliczności dotyczących powstania zaległości podatkowych, w tym obciążenia podatnika daniną solidarnościową w sytuacji, w której podatnik nie otrzymał pieniędzy wobec zabezpieczenia ich na pokrycie dochodzonych w postępowaniach sądowych roszczeń; Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia, w szczególności ustalenia czy określone przez organ koszty egzekucyjne wynikające z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania zwłaszcza biorąc pod uwagę, iż skuteczność egzekucji była wynikiem wyłącznie działania dłużnika; - przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedoniesienie się w uzasadnieniu wyroku do kluczowych zarzutów skargi, w szczególności dotyczących oraz nieuwzględnienia w decyzji słusznego interesu strony, zwłaszcza biorąc pod uwagę iż skuteczność egzekucji była wynikiem wyłącznie działania dłużnika, który wcześniej informowany był o wysokości opłaty egzekucyjnej o połowę niższej, niż ostatecznie ustalona. Zarzucając powyższe skarżący, na zasadzie przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie strona skarżąca powinna nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3171/12; por. też wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11). W orzecznictwie wielokrotnie powtarzano w związku z powyższym, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego kasacyjnie - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (zob. wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14; wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., I OSK 2096/13; wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., I OSK 892/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznawana skarga kasacyjna nie odpowiada opisanym wyżej wymogom. Przede wszystkim należy wskazać, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie został w sposób należyty uzasadniony. Uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadza się bowiem do przedstawienia okoliczności faktycznych sprawy. Brak jest natomiast chociażby próby wyjaśnienia na czym konkretnie polegało naruszenie poszczególnych przytoczonych w podstawach kasacyjnych przepisów i jaki potencjalnie mogło mieć wpływ na wynika sprawy w odniesieniu do naruszenia przepisów postępowania. Sąd I instancji w sposób szczegółowy i wszechstronny wyjaśnił w jaki sposób należy rozumieć przesłankę ważnego interesu zobowiązanego jak i interesu publicznego. Stwierdził przy tym Sąd I instancji, że opis sporu pomiędzy skarżącym a pozostałymi wspólnikami nie wypełnia przesłanki ważnego interesu strony, interes publiczny nie może być zaś utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o konieczności umorzenia kosztów egzekucyjnych. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania co miało polegać zdaniem skarżącego na zaniechaniu ustalenia czy określone przez organ koszty egzekucyjne wynikające z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania należy wyjaśnić, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 64e § 2 u.p.e.a. nie jest ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych ale ustalenie, czy zachodzą ustawowo określone przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada warunkom określonym w art. 141 § 2 p.p.s.a. W szczególności Sąd I instancji odniósł się do zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. s. Agnieszka Olesińska s. Stanisław Bogucki s. Bogusław Woźniak