II SAB/Wa 776/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Szefa Kancelarii Sejmu RP w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę

Skarżąca fundacja, zwana dalej "Wnioskodawcą", zarzuciła Szefowi Kancelarii Sejmu RP, zwanemu dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu żądania udostępnienia informacji publicznej - sformułowanego w piśmie z [...] listopada 2023 r. W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do "do niezwłocznego podjęcia demokratycznych czynności przewidzianych prawem w zgodzie z art. 61 ust. 2 Konstytucji w odniesieniu do niedemokratycznej sytuacji następującej po złożeniu wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do posiedzenia komisji sejmowej, a także "ignorowania wniosku przez jego adresatów, w sprawie wyjątkowo ważnej społecznie w zakresie statutowych zadań tej organizacji.". Uzasadniając skargę wskazano m.in., że skutkiem bezczynności organu było "pozbawienie posłów możliwości uwzględnienia przy ocenie kandydatury rekomendowanej przez Naczelną Radę Adwokacką zarzutów dotyczących przestępczości adwokackiej i sądowej sięgającej określonej prawem międzynarodowym zbrodni systematycznego organizowania wymuszonych zaginięć osób małoletnich pod pozorem "adopcji" lub opieki zastępczej.". W dalszej części uzasadnienia szeroko wywodzono, jakie - zdaniem Wnioskodawcy - negatywne skutki spowodowało ograniczenie możliwości debaty na posiedzeniu stosownej komisji Sejmu RP nad kandydaturą Rzecznika Praw Dziecka, zwanego dalej "Rzecznikiem" - w tym, brak możliwości zajęcia stanowiska przez samego Wnioskodawcę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. W uzasadnieniu – po zreferowaniu przebiegu sprawy - wskazano: - [...] listopada 2023 r. Skarżący wniósł do Marszałka Sejmu - za pośrednictwem faksu – wniosek; jego przedmiotem było: "1) dopuszczenie osób działających społecznie na rzecz ochrony prawnej dziecka i rodziny do każdego posiedzenia komisji sejmowej związanego z czynnościami powoływania przez Sejm Rzecznika Praw Dziecka, 2) udzielenie informacji publicznej za pomocą poczty elektronicznej o czasie, miejscu i zakresie tematycznym lub przedmiocie każdego posiedzenia komisji sejmowej związanego z czynnościami powoływania przez Sejm Rzecznika Praw Dziecka w listopadzie 2023 r., 3) demokratyczne, publiczne wysłuchanie każdego kandydata na urząd Rzecznika Praw Dziecka przez posłów w obecności osób działających społecznie na rzecz ochrony prawnej dziecka i rodziny.", - w odpowiedzi na wniosek organ - pismem z 6 grudnia 2023 r. - poinformował Wnioskodawcę, że uchwałę w sprawie powołania Rzecznika Sejm RP podjął [...] listopada 2023 r. oraz, że w tej sprawie odbyło się tylko jedno posiedzenie połączonych Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, - organ wskazał również, że procedura powołania Rzecznika jest jawna, a terminy posiedzenia komisji oraz posiedzenia Sejmu RP w tej sprawie zamieszczono na stronie internetowej (sejm.gov.pl) z procedurą powołania Rzecznika można się zaś zapoznać na stronie sejm.gov.pl - w zakładce Prace Sejmu druk nr 52, - skarga na bezczynność organu wysłana drogą elektroniczną nie jest podpisana; zawiera więc brak formalny; organ wnosi więc o odrzucenie skargi - w razie nieuzupełnienia przez Wnioskodawcę braku formalnego w terminie, - odnosząc się z do przedmiotu skargi na bezczynność wskazano: organ udzielił Wnioskodawcy odpowiedzi bez zbędnej zwłoki - w terminie zakreślonym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji"; w związku z tym, nie zachodzi zarzucana bezczynność, - Wnioskodawca zarzuca organowi bezczynność, polegającą na niedopuszczeniu osób wskazanych we wniosku z [...] listopada 2023 r. do posiedzenia Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, które odbyły się [...] listopada 2023 r.; po nim Sejm RP wybrał [...] listopada 2023 r. Rzecznika - zgodnie z opinią komisji; przedmiotem posiedzenia połączonych komisji było wyrażenie opinii o kandydacie na Rzecznika, - zgodnie z jej art. 3 ust. 1 pkt 3, w zw. z art. 18 ust. 1 ustawa o informacji dotyczy uprawnień do dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej - pochodzących z powszechnych wyborów, których to posiedzenia są jawne i dostępne; uprawnienie to nie obejmuje jednak wewnętrznych kolegialnych organów władzy publicznej - pochodzących z wyborów powszechnych; w przypadku Sejmu RP kolegialnymi organami wewnętrznymi są m.in. komisje; są one wyspecjalizowanymi organami o charakterze pomocniczym i opiniodawczo-inspirującym; ustawa nie umożliwia dostępu na posiedzenia organów wewnętrznych, - w art. 18 ust. 2 ustawy o informacji przewidziano jawność i dostępność posiedzeń kolegialnych organów pomocniczych kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, o ile przepisy ustaw albo akty wydane na ich podstawie lub gdy organ pomocniczy tak postanowi; w wypadku Sejmu, zasady dostępu do posiedzeń komisji sejmowych dla osób trzecich uregulowano w art. 154 ust. 3 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. - Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.), zwanej dalej "Regulaminem"; przewidziano tam, że w posiedzeniu komisji mogą uczestniczyć - na zaproszenie jej prezydium lub przewodniczącego - przedstawiciele organizacji zawodowych i społecznych oraz eksperci komisji, a także inne osoby, - wstęp na posiedzenia kolegialnych organów pomocniczych, o których mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o informacji, nie korzysta z ochrony, przewidzianej w myśl art. 61 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.); art. 61 Konstytucji RP odniesiono do prawa do informacji publicznej, nie zaś do partycypowania w wykonywaniu władzy; należy więc przyjąć, że wstęp na posiedzenia, o którym mowa w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, obejmuje wyłącznie udział w charakterze obserwatora; nie gwarantuje natomiast prawa do wysłuchania; pojęcie "kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z wyborów" obejmuje Sejm, Senat oraz organy stanowiące gmin, powiatów i województw; prawo wstępu na posiedzenia nie rozszerza się jednak na organy wewnętrzne kolegialnych organów władzy publicznej, - w związku z tym bezzasadne są zarzuty skargi, dotyczące nieuprawnionego uniemożliwienia dostępu wskazanym we wniosku osobom na posiedzenie komisji sejmowej, jak również nieuwzględnienia opinii społecznej w przedmiocie kandydatury na Rzecznika, - ponadto - zgodnie z informacją udzieloną Wnioskodawca w piśmie z [...] grudnia 2023 r. - procedura powołania Rzecznika jest jawna; terminy posiedzenia komisji oraz posiedzenia Sejmu RP w tej sprawie zamieszczono w Systemie Informacyjnym Sejmu - pod adresem sejm.gov.pl; zgodnie z art. 202a ust. 1 Regulaminu służy on do udostępniania informacji publicznej przez Kancelarię Sejmu; z procedurą powołania Rzecznika, jak również z transmisją z posiedzenia połączonych Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka można zapoznać się na stronie sejm.gov.pl - w zakładce Prace Sejmu druk nr 52. Sąd: - wobec uzupełnienia braków formalnych skargi nie znalazł podstaw do jej odrzucenia wobec wniosku organu, - rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, w zw. z treścią art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności - w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy to uczyni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź obowiązany podmiot nie dysponuje w ogóle daną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonej informacji - chodziło o wskazanie czasu, miejsca i zakresu tematycznego lub przedmiotu każdego posiedzenia komisji sejmowej, związanego z czynnościami powołania Rzecznika (tak pkt 2 wniosku) - zaś organ, z zachowaniem terminu, ustalonego w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji, udzielił mu wyczerpujących informacji w zakresie procedowania w danym przedmiocie. Wskazano, że Rzecznika powołano oraz, w jakim terminie odbyło się posiedzenie komisji sejmowych. Powiadomiono też Wnioskodawcę, że informacje te są publicznie dostępne – na prowadzonych przez organ stronach internetowych (przywołano ich adresy). Organ należy przy tym generalnie do obowiązanych udostępniać informacje publiczną (tak art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji). W realiach rozpatrywanej sprawy, udzielając stosowne informacje w piśmie z [...] grudnia 2023 r., organ w pełni realizował ciążące na nim powinności - wynikające z powszechnie obowiązujących reguł udostępniania informacji publicznej. Czyni to niniejszą skargę na bezczynność bezzasadną. W danym zakresie należy w pełni podzielić stanowisko, zaprezentowane przez organ w odpowiedzi na skargę. Wobec jego szerokiego zreferowania, ponowne przywoływanie sformułowanej tam argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się do meritum zarzutów skargi należy jedynie dodać, że kwestie dostępu do posiedzeń organów kolegialnych - w takim rozumieniu jak to przyjmuje Wnioskodawca, a więc wykraczający poza sam udział lecz dotyczący możliwości wypowiadania się – nie mieści się w materialnoprawnych ramach wyznaczonych przepisami (także rangi konstytucyjnej), gwarantującymi dostęp do informacji publicznej. Co trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, wyrażana jednoznacznie intencją Wnioskodawcy było w istocie zapewnienie mu aktywnego udziału w procedurze powołania określonego organu państwa - Rzecznika. Kwestie te wykraczają poza zagadnienie dostępu do informacji publicznej. Ogólnie zaniechanie konsultacji w procesie powołania Rzecznika z określoną organizacją społeczną (tu fundacją), wykracza poza zakres spraw, objętych kognicją sądów administracyjnych. Nie może być więc przedmiotem oceny także w mniejszej sprawie. Jej granice wytycza bowiem zakres powinności udostępnienie informacji publicznej. Sygnalizowane w szerokim uzasadnieniu skargi okoliczności - ewentualna zasadność udziału Wnioskodawcy w danej procedurze powołania Rzecznika (w szczególności możliwość wypowiedzenia się) - nie ma znaczenia w kontekście realizacji przez organ powinności, co do udostępnienia informacji publicznej. Wobec stosownego wniosku takową w stosownym zakresie udostępniono - z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji. Zarzuty i wywody skargi są więc bezzasadne wobec granic danej sprawy – ewentualnej bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.