II SA/Wa 2477/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu na czas nieoznaczony stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały

A. D. (dalej "skarżąca") w dniu [...] lutego 2020 r. złożyła wniosek o najem lokalu socjalnego. Zarząd Dzielnicy [...] w dniu [...] października 2020 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku A. D. o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, którą odmówił ww. zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu na czas oznaczony. Powyżej określona uchwała została podjęta na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. 2018 r., poz. 8814 oraz z 2019 r. poz. 13139) oraz § 35 ust. 1 w zw. z § 4, § 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 3 oraz § 43 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836 i z 2020 r. poz. 579). W uzasadnieniu uchwały podano, że skarżąca złożyła wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony przed dniem 1 marca 2020 r. W ocenie organu ww. spełniła kryterium dochodowe, natomiast nie zostało spełnione kryterium metrażowe i w tej sytuacji należało odmówić udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu na czas nieoznaczony. A. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2020 r. Skarżąca w skardze przedstawiła swoją sytuacje rodzinną, finansową oraz mieszkaniową i poprosiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania na podstawie powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy (...) odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu skarżąca bez wątpienia posiada taki interes. Sąd administracyjny odrzuca skargę jedynie z przyczyn formalnych. W tej sprawie przyczyn takich brak, a tym samym wniosek organu o odrzucenie skargi zawarty w odpowiedzi na skargę nie mógł zostać uwzględniony. Zauważyć należy, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy, która zawiera zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a", co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowo-administracyjna takich uchwał dokonywana jest w trybie art. 147 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Zgodnie § 1 pkt 16 przedmiotowej uchwały, ilekroć w uchwale jest mowa o wnioskodawcy – należy przez to rozumieć osobę, która złożyła wniosek o pomoc mieszkaniową. Natomiast § 31 ust 1 tej uchwały stanowi, że osoby ubiegające się o pomoc mieszkaniową zobowiązane są złożyć wniosek, zgodnie ze wzorem określonym w zarządzeniu Prezydenta [...]. Z akt sprawy (k. 195) wynika, że skarżąca taki wniosek złożyła i oznaczyła, że wniosek dotyczy najmu socjalnego lokalu. Organ tym żądaniem był związany i powinien prowadzić postępowanie administracyjne w przedmiocie zakwalifikowania skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, a nie w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Zatem w prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany był badać okoliczności sprawy w zakresie przepisów związanych z zawarciem umowy najmu lokalu socjalnego. Reasumując, organ sam określił zakres przedmiotowy postępowania, który nie był zgodny z żądaniem skarżącej. Stanowisko to jest nie do zaakceptowania. Podkreślić należy, że w tego typu sprawach chodzi o podstawowe prawo obywatela do posiadania przysłowiowego "dachu nad głową". Trudne warunki życiowe powinny determinować działanie organu do jak najszybszego załatwienia sprawy, a nie rozstrzyganie według własnego uznania. Podejmując zaskarżoną uchwałę organ zamiast rozpatrzyć sprawę zgodnie z wnioskiem skarżącej, do czego był zobowiązany, uznał, że będzie procedował w innym przedmiocie, co w ocenie Sądu doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów stanowiący podstawę prawną zaskarżonej uchwały i na podstawie 147 § 1 p.p.s.a. należało stwierdzić jej nieważność.