Sygnatura
II SA/Sz 175/26
Wyrok WSA w Szczecinie z 28 maja 2026 r., II SA/Sz 175/26 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 28 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. Spółki z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 października 2025 r. nr BP.501.111.2025.2367.GD11 w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej M. Spółki z o.o. w S. kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. nr WITD.DI.0152.XI0407/36/24 Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm.), dalej jako "u.t.d", orzekł o nałożeniu na M. T. Spółkę z o.o. w S. B. (dalej jako: "Spółka", "skarżąca") kary pieniężnej w wysokości [...] zł za następujące naruszenia: 1. wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, to jest naruszenie opisane w lp. 1.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za które przewidziano karę w kwocie 2000 zł; 2. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: - za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin; to jest naruszenie opisane w lp. 5.2.3 ww. załącznika, za które przewidziano karę w kwocie 250 zł; 3. skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin; to jest naruszenie opisane w lp. 5.7.3 ww. załącznika, za które przewidziano karę w kwocie 550 zł; 4. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut; - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; to jest naruszenie opisane w lp. 5.11.1 oraz 5.11.2 ww. załącznika, za które przewidziano karę w kwocie 950 zł. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 30 sierpnia 2024 r. ok. godz. 20:25, na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Scania o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Kogel o nr rej. [...] [...] Pojazd prowadził A. M., wykonując krajowy przewóz drogowy rzeczy (przewóz pustego kontenera) na trasie S. - G.. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 30 sierpnia 2024 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia stwierdzone w toku kontroli. Pismem z dnia 2 stycznia 2025 r. skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, podnosząc zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a., a także art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca zaznaczyła, że firma przykłada szczególną uwagę do przestrzegania przepisów prawa oraz należytego nadzoru nad kierowcami oraz że w dniu 30 sierpnia 2024 r. kierowca otrzymał zakaz poruszania się w okresie obowiązywania zakazów ruchu, a mimo to samowolnie zdecydował, że uda się w trasę. Strona wskazała, że w jej firmie odbyła się kontrola, która objęła okres od 29 sierpnia 2023 r. do 29 sierpnia 2024 r., a więc nałożyła się na okres kontrolowany podczas kontroli drogowej, tj. od 2 sierpnia 2024 r. do 30 sierpnia 2024 r. przy czym, po przeprowadzeniu ww. kontroli w przedsiębiorstwie nie nałożono na nią kar pieniężnych za naruszenia z sierpnia 2024 r. W ocenie Spółki jeśli dwukrotnie ten sam okres został skontrolowany i jeden organ nie nałożył kary za naruszenia z tego okresu, to nie powinien być on ponownie kontrolowany, a tym samym nie powinna zostać wydana decyzja o nałożeniu kary. Spółka oświadczyła nadto, że regularnie szkoli kierowców w zakresie prawa transportowego, wprowadziła procedury mające na celu ograniczenie ryzyka powstawania naruszeń. Zarzuciła organowi I instancji, że ten nie zawarł w swojej decyzji żadnych wskazówek ani zaleceń, które mogłyby pomóc przedsiębiorstwu w uniknięciu podobnych sytuacji w przyszłości. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia 2 października 2025 r. nr BP.501.111.2025.2367.GD11 Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r. poz.572 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, 92b ust. 1, 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm. dalej: "u.t.d.") oraz lp.1.11, lp.5.2.3, lp.5.7.3, lp.5.11.1, lp.5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu, po przywołaniu przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie organ szczegółowo, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie opisał stwierdzone naruszenia. W zakrsie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Ip.1.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ odwoławczy wskazał, że w przypadku zatrzymanego do kontroli w dniu 30 sierpnia 2024 r. ok godz. 20:25 na dk nr [...], w miejscowości R. zestawu pojazdów składającego się z pojazdu marki Scania oraz naczepy marki Kogel, łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 12 ton i wynosiła odpowiednio 18 t i 38 t. Pojazd prowadził A. M., przewożąc ładunek w postaci pustego kontenera. Powyższy przewóz wykonywany był w okresie objętym zakazem ruchu dla pojazdów i zestawów pojazdów o masie przekraczającej 12 ton. Pojazd nie był wyłączony z zakazu na podstawie § 3 Rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach z dnia 31 lipca 2007 r. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin; 4) za każdą rozpoczętą godzinę od 15 godzin, w przypadku braku jakiejkolwiek przerwy lub odpoczynku trwającego co najmniej 4 godziny i 30 minut (Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ odwoławczy podał, że na podstawie analizy danych cyfrowych pobranych w toku kontroli drogowej z karty kierowcy, stwierdzono, iż w okresie od godz. 14:01 w dniu 29 sierpnia 2024 r. do godz. 07:10 w dniu 30 sierpnia 2024 r. prowadził on pojazd łącznie 12 godzin i 35 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 2 godziny i 35 minut. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości 250,00 zł z tytułu naruszenia lp. 5.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie. W zakresie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny; 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wyjaśnił, że analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy wykazała, że kierowca A. M. w dniu 29 sierpnia 2024 r. rozpoczął pracę o godz. 14:01. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 14:01 w dniu 29 sierpnia 2024 r. ww. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 07:10 do 14:01 w dniu 30 sierpnia 2024 r. Odpoczynek ten trwał 6 godzin i 51 minut. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 2 godzin i 9 minut. W toku kontroli kierowca nie okazał żadnego dokumentu uzasadniającego odstąpienie od obowiązku przestrzegania norm czasu pracy. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna w wysokości 550,00 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie. Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut; lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., organ na podstawie analizy danych cyfrowych, pobranych podczas ww. kontroli drogowej z karty kierowcy szczegółowo opisał stwierdzone naruszenia w dniach: 2 sierpnia 2024 r., 5 sierpnia 2024 r., 6 sierpnia 2024 r., 12 sierpnia 2024 r., 16 sierpnia 2024 r., 27 sierpnia 2024 r. oraz 29 sierpnia 2024 r. Łączna kara pieniężna za wszystkie przypadki naruszenia lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła w sprawie 950,00 zł i w ocenie organu odwoławczego została nałożona na skarżącą zasadnie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji działał zgodnie z obowiązującymi przepisami, zarówno postępowania administracyjnego, jak i regulującymi kwestie związane z przewozem drogowym. Zawiadomił stronę pismem z dnia 4 września 2024 r. o wszczęciu postępowania oraz pouczył o przysługujących jej uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., w tym m.in. prawie składania wyjaśnień, wypowiedzenia się w sprawie, możliwości złożenia własnych wniosków dowodowych. Do dnia wydania decyzji, tj. do dnia 9 grudnia 2024 r. strona nie wypowiedziała się w sprawie i nie złożyła żadnych nowych dowodów - tym samym organ wydał decyzję w oparciu o posiadany materiał dowodowy. W czasie prowadzenia postępowania odwoławczego nie wykazano żadnych rażących naruszeń w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. Organ I instancji właściwie zgromadził całokształt materiału dowodowego, który był niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Ustosunkowując się do argumentacji przedsiębiorcy wskazującego na brak jego winy w zakresie naruszeń popełnionych przez kierowcę wykonującego przewozy drogowe, organ odwoławczy stwierdził, że ponoszona przez przewoźnika odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest ona obarczona ryzykiem. Ryzyko to polega m.in. na tym, że strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu. W ocenie organu odwoławczego, gdyby skarżąca rzeczywiście sprawowała prawidłowy nadzór nad pracą kierowcy, chociażby przez analizę sposobu wykonania przez niego zlecenia transportowego w oparciu np. o dane cyfrowe, to ujawniłaby naruszenia z początku okresu kontrolnego i nie dopuściła do powstania kolejnych. Organ odwoławczy wskazał nadto, że okres kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa objął czas od 29 sierpnia 2023 r. do 29 sierpnia 2024 r., jednakże zakres kontroli czasu pracy kierowców objął czas od 1 lutego 2024 r. do 30 maja 2024 r. - w związku z tym okresy kontroli drogowej i w siedzibie firmy de facto nie nałożyły się na siebie. W toku całego postępowania nie przedstawiono żadnego dowodu obrazującego odbycie przez kierowcę A. M. jakiegokolwiek szkolenia, a wszystkie dołączone do odwołania dokumenty powstały po dniu kontroli drogowej lub nie są oznaczone żadną datą, jak Informacja dla pracowników spółki M. T. sp. z o.o. W odniesieniu do kwestii braku wskazania w decyzji przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego zaleceń i wskazówek organ przypomniał, że Inspekcja Transportu Drogowego nie powstała w celach edukacyjnych oraz wspierania działań naprawczych. Ustawodawca powołał ją, zgodnie z art. 48 u.t.d. do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi oraz przepisów, o których mowa w art. 3 ust. 1a. Analizując możliwość zastosowania w sprawie art. 92 c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wskazał, że do opisanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien był przewidzieć i nie powinien był dopuścić do ich zaistnienia. Strona skarżąca wywiodła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów: - art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez pominięcie przesłanek wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, mimo że naruszenie powstało wskutek samowolnego działania kierowcy wbrew poleceniom i procedurom wewnętrznym; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności zakresu wcześniejszej kontroli w przedsiębiorstwie; - art. 8 k.p.a. przez niezastosowanie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej; - art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się do argumentacji strony oraz do wyników wcześniejszej kontroli; - zasady ne bis in idem poprzez ponowne karanie przedsiębiorcy za okres objęty wcześniejszą kontrolą (29.08.2023-29.08.2024). Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o umorzenie postepowania administracyjnego na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Strona podniosła, że w toku postępowania nie uwzględniono, iż kierowca A. M. - działając samowolnie i wbrew poleceniom przełożonych - wykonał przewóz bez wiedzy przedsiębiorcy. Zachowanie kierowcy miało charakter incydentalny i całkowicie niezależny od woli oraz nadzoru pracodawcy, który wdrożył w firmie procedury nadzoru, szkolenia kierowców oraz system kontroli przejazdów. Nadto, organ odwoławczy pominął fakt, że okres objęty kontrolą drogową (sierpień 2024 r.) pokrywa się z okresem uprzednio objętym kontrolą w przedsiębiorstwie, przeprowadzoną przez Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w dniach 29 sierpnia 2023 r. - 29 sierpnia 2024 r. W toku tej kontroli analizowano ten sam okres działalności, w tym dane z tachografów obejmujące miesiąc sierpień 2024 r., i nie stwierdzono naruszeń uzasadniających nałożenie kary. Pomimo to Pomorski WITD ponownie objął kontrolą ten sam przedział czasu, co doprowadziło do ponownego ukarania przedsiębiorcy za ten sam okres działalności, z naruszeniem zasady wynikającej z art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. Przepis ten zakazuje prowadzenia postępowania, jeżeli za dane naruszenie kara została już nałożona lub sprawa została wcześniej rozstrzygnięta przez inny właściwy organ. Zdaniem Skarżącej, organ nie dokonał również właściwej analizy przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., które obligują do umorzenia postępowania, jeżeli przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia. W niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że kierowca działał wbrew poleceniom i procedurom wewnętrznym, a firma wprowadziła środki nadzorcze i kontrolne, które wyłączają winę po stronie przedsiębiorcy. Brak analizy tych przesłanek oraz nieuwzględnienie wcześniejszej kontroli skutkuje wydaniem decyzji z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. Końcowo skarżąca podkreśliła, że organ nie zastosował zasady proporcjonalności (art. 8 k.p.a.) i nie uwzględnił incydentalnego charakteru zdarzenia, które nie miało żadnego wpływu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o przekazanie skargi wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – zgodnie z właściwością a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2026 r. sygn. akt VI SA/Wa 3963/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3.750 zł za naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach oraz przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, w sytuacji gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin, a także skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, a nadto na przekroczeniu minimalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut i o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, która w art. 92a ust. 1 przewiduje m.in. odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej wyżej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust.1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych, z tym że: 1. przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości do 1 000 000 złotych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej; 2. przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej. Wyjaśnienia wymaga również, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wskazać również należy, że uregulowana w art. 92a u.t.d. odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów u.t.d. przez wykonującego w imieniu przedsiębiorcy transport kierowcę, nawet jeżeli doszło do naruszeń w sposób niezawiniony przez przedsiębiorcę. Istotą kar pieniężnych przewidzianych przepisami u.t.d. jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów określonych w tej ustawie, a ich zastosowanie ma miejsce w stosunku do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego tego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Powyższe powoduje, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej, a celem wymierzenia kary jest "wymuszenie" na przedsiębiorcach przestrzegania przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu - zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego (por. wyroki NSA z: dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3242/16; z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1390/17, z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 3817/16). Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze odpowiada przedsiębiorca, na nim też spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10. Dlatego bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszenia u przedsiębiorcy. Wskazany przepis stwarza bowiem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Obalenie tego domniemania jest możliwe, gdy spełnione są przesłanki z art. 92b ust.1 i art. 92c ust.1 u.t.d., które to przepisy stanowią wyjątek od zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz. Zgodnie z art. 92 b ust.1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 2014r. poz. 409), d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Z kolei, art. 92 c ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W kontekście przytoczonych powyżej regulacji podkreślić trzeba, że zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów u.t.d. oraz odpowiednich przepisów unijnych jest obowiązkiem organu dokonującego kontroli. Natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezą art. 92b i art. 92c u.t.d., a więc okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciążają przedsiębiorcę. Oceniając postępowanie organu w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. W niniejszej sprawie organ obciążając skarżącą karą pieniężną nie poczynił niezbędnych ustaleń i nie dopełnił obowiązków wynikających ze wskazanych powyżej uregulowań. W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że w dniu 30 sierpnia 2024 r. został zatrzymany do kontroli drogowej pojazd marki SCANIA wraz z naczepą, którym kierował kierowca A. M.. W chwili kontroli pojazdem wykonywano przewóz pustego kontenera ze S. do G.. Poza sporem pozostaje też, że przewóz był wykonywany w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych pojazdów na drogach, zaś w oparciu o dane z tachografu pojazdu i karty kierowcy, jak również zeznania świadka A. M., stwierdzono naruszenia czasu pracy kierowcy polegające na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skróceniu dziennego czasu odpoczynku i przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Zdaniem strony, decyzja ta jest wadliwa, ponieważ narusza art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. z uwagi na objęcie kontrolą tego samego przedziału czasu, który wcześniej został już skontrolowany przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a także art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. bowiem pomija okoliczność, że naruszenie powstało wskutek samowolnego działania kierowcy, wbrew poleceniom i procedurom wewnętrznym, jak również skutkuje ponownym ukaraniem przedsiębiorcy za okres objęty wcześniejszą kontrolą. W sprawie nie jest przy tym kwestionowane, że M. T. Sp. z o.o. w S. B. była kontrolowana przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, przy czym kontrolą objęto okres od 29 sierpnia 2023 r. do 29 sierpnia 2024 r. Jak wynika przy tym z notatki służbowej z dnia 30 sierpnia 2025 r. (k. 54 akt administracyjnych), w ramach kontroli prowadzonej przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego za okres od 29 sierpnia 2023 r. do 29 sierpnia 2024 r. kontrola czasu pracy kierowców miała obejmować okres od 1 lutego do 30 maja 2024 r. Natomiast kontrola czasu pracy kierowcy A. M. przeprowadzona przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego obejmowała okres od 2 do 30 sierpnia 2024 r. W ocenie Sądu okoliczność czy obydwie kontrole czasu pracy kierowców przeprowadzone przez te organy nie pokrywały się w pewnym zakresie (tj. za okres od 2 do 29 sierpnia 2024 r.) nie została należycie wyjaśniona. Co prawda organ odwoławczy wezwał Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do nadesłania potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii protokołu kontroli w przedsiębiorstwie M. T. Sp. z o.o. o nr WITD.DI.P.XVI1369/9006/24 oraz wydanej w następstwie kontroli decyzji nr WITD.DI.0152.XVI1369/31/24 z 11 października 2024 r., jednak dokumentów tych nie otrzymał. Wspomniany organ w piśmie z 9 kwietnia 2025 r. poinformował jedynie, że nie dysponuje kopią protokołu tejże kontroli jak również wydanej w następstwie kontroli decyzji natomiast dysponuje notatką służbową inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, który przeprowadził kontrolę w dniu 30 sierpnia 2024 r., którą przesyła w załączeniu. Organ odwoławczy poprzestał na treści tej notatki, wydając zaskarżoną decyzję nie dysponował ani kopią wspomnianego wyżej protokołu kontroli ani odpisem decyzji z 11 października 2024 r. Tymczasem w myśl art. 89c ustawy o transporcie drogowym, do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r., poz. 1480). Jednocześnie z treści art. 58 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców wynika jednoznacznie, że organ kontroli nie przeprowadza kontroli, w przypadku gdy ma ona dotyczyć przedmiotu kontroli objętego uprzednio zakończoną kontrolą przeprowadzoną przez ten sam organ. Rzeczą organów było zatem w pierwszym rzędzie wyjaśnienie czy te przepisy w niniejszej sprawie mają zastosowanie ewentualnie w jakim zakresie. Organ nie dokonał w tym zakresie jakiejkolwiek analizy, nie przywołał przepisów tej ustawy, a także nie zgromadził należycie dowodów. Organ – jak już wcześniej wspomniano - podjął co prawda próbę uzyskania protokołu kontroli przeprowadzonej przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jednakże w ocenie Sądu, podjętych w tym zakresie (i opisanych powyżej) działań nie można uznać za wystarczające. Organ w istocie zastąpił treść protokołu i decyzji, z których wynikają istotne dla sprawy okoliczności, notatką z 30 sierpnia 2025 r. (sporządzoną w rok po kontroli) stanowiącą relację z rozmowy telefonicznej, która miała miejsce rok wcześniej i ograniczającą się do informacji o planowanym zakresie kontroli czasu pracy kierowców. W notatce wskazano bowiem, że kontrola czasu pracy "będzie obejmowała okres od 1 lutego do 30 maja 2024 r.". Zdaniem Sądu, powyższe nie oznacza, że ostatecznie taki właśnie okres został tą kontrolą objęty. Brak jest także odpisu decyzji czy chociażby informacji o treści decyzji, która została wówczas wydana, co nie pozwala na jednoznaczne ustalenie czy czas pracy kierowców w skarżącej Spółce za okres od 2 sierpnia 2024 r. do 29 sierpnia 2024 r. został objęty kontrolą Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego dwukrotnie ani też, czy stwierdzono wówczas jakieś przekroczenia w zakresie czasu pracy kierowców, ewentualnie czy nałożona została na stronę kara pieniężna. Powyższe wymaga niewątpliwie wyjaśnienia z uwagi na treść art. 58 ustawy o transporcie drogowym oraz wobec podnoszonego przez stronę argumentu objęcia przez organ kontrolą tego samego przedziału czasu, co – zdaniem skarżącej – doprowadziło do "ponownego ukarania przedsiębiorcy za ten sam okres działalności, z naruszeniem zasady wynikającej z art. 92c ust. 1 pkt 2 o transporcie drogowym". Ze wskazanych wyżej powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a.), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie wziął pod uwagę treści art. 58 ustawy Prawo przedsiębiorców do którego odsyła art. 89c ustawy o transporcie drogowym i nie zebrał w tym zakresie niezbędnego materiału dowodowego. Organ nie uzasadnił w przekonywujący sposób swego stanowiska, że zarzut skarżącej co do dwukrotnego ukarania "za ten sam okres działalności" jest bezzasadny. Poprawności tego stanowiska nie można też zweryfikować na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów. Rzeczą organu będzie zatem należyte uzupełnienie i ocena materiału dowodowego i wyjaśnienie czy w sprawie nie doszło do kontroli przedsiębiorcy za okres objęty poprzednią kontrolą ewentualnie do dwukrotnego nałożenia kary za stwierdzone naruszenia. Z uwagi na charakter togo uchybienia, przedwczesna byłaby obecnie ocena zasadności ewentualnego zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej rozważania. Z przedstawionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Joanna Świerzko-Bukowska Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesław Drabik
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
art. 92 ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92a, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1, art. 89c · Dz.U. 2024 poz. 1539
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 675/23 · 28 maja 2026
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II GSK 675/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 773/23 · 28 maja 2026
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II GSK 773/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 612/23 · 28 maja 2026
Postanowienie NSA z 28 maja 2026 r., II GSK 612/23 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny