II SA/Lu 795/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. B. i R. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 października 2025 r. znak: L.RUZ.4219.7.2025.TK w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.

Decyzją z dnia 24 października 2025 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: Dyrektor Regionalnego Zarządu, organ II instancji lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania M. B. i R. B. (dalej łącznie jako: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Sokołowie Podlaskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: Dyrektora Zarządu Zlewni, organ I instancji) z dnia 31 lipca 2025 r. udzielającą Spółce R. S.A. z siedzibą w S. (dalej jako: Spółka lub wnioskodawca) pozwolenia wodnoprawnego na wymienione usługi wodne. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz wskazał i omówił podstawy prawne rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Spółki z dnia 16 października 2023 r. Wniosek został złożony w związku ze zbliżającym się upływem terminu poprzedniego pozwolenia z dnia 3 marca 2014 r., był korygowany i uzupełniany przez Spółkę, a sprawa była kilkakrotnie rozpatrywana przez organy obu instancji w związku z uwagami zgłaszanymi przez właścicieli działki nr ewid.[...] (skarżących), którzy sprzeciwiali się inwestycji. Pierwszą decyzją z dnia 6 lutego 2024 r. organ I instancji - na podstawie art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm., dalej jako: Pr.wod.) - udzielił pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne polegające na: 1) wprowadzaniu oczyszczonych ścieków przemysłowych pochodzących z zakładowej oczyszczalni ścieków C. M. oraz Zakładu P. P. w M. przez wylot W3 do rowu, a następnie do wód cieku G. , 2) odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu C. M. oraz Zakładu P. P. w M. przez wylot W1 do wód cieku G. oraz wylot W2 do rowu. Nałożył ponadto na Spółkę zobowiązania mające na celu zapobiegnięcie negatywnemu oddziaływaniu wykonywania pozwolenia, a także obowiązek partycypacji w kosztach konserwacji i utrzymania cieku G. na określonych odcinkach; zamieścił też dodatkowe informacje. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucili, że do wydania pozwolenia doszło pomimo tego, że Spółka nie wywiązuje się z obowiązków ustalonych w dotychczas udzielonych jej pozwoleniach. Organ II instancji podzielił część zarzutów odwołania i decyzją z dnia 24 czerwca 2024 r. uchylił decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Mając na uwadze zalecenia organu odwoławczego, organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu wezwał wnioskodawcę do złożenia wskazanej dokumentacji (korekty wniosku w zakresie odbiornika ścieków, uzupełnienia części opisowej operatu wodnoprawnego o informacje dotyczące ilości RLM dla zakładowej oczyszczalni ścieków, sposobu ustalania i ewidencjonowania ilości wprowadzanych ścieków, uzupełnienie części graficznej operatu wodnoprawnego o prawidłowo oznaczony zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód na mapie sytuacyjno-wysokościowej wraz z jego powierzchnią oraz o wyjaśnienie jakiego rodzaju ścieki są wprowadzane wylotem W3 oraz o potwierdzenie legalności wylotów W1, W2 i W3). Następnie, w związku z wykonaniem wezwania, kolejną decyzją z dnia 15 listopada 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni ponownie udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych pochodzących z zakładowej oczyszczalni ścieków wylotem W3 poprzez rów do wód cieku G. , określając ilość tych ścieków oraz dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń w tych ściekach, lokalizację wylotu, miejsce i sposób poboru próbek ścieków do analizy, termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie (pkt 1) oraz na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem W1 do wód cieku [...] oraz wylotem W2 do rowu, określając ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych poszczególnymi wylotami, powierzchnię zlewni rzeczywistą i zredukowaną, lokalizację wylotów, dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach opadowych i roztopowych oraz termin obowiązywania pozwolenia w tym zakresie (pkt 2). Jednocześnie organ I instancji zobowiązał Spółkę m.in. do wykonywania wskazanych usług wodnych zgodnie z udzielonym pozwoleniem oraz do prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków oraz wykonywania badań oczyszczonych ścieków zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311, dalej jako: rozporządzenie z 12 lipca 2019 r.). W odwołaniu skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni nie obejmuje monitoringu wód cieku G. poniżej i powyżej wylotu ścieków i wód opadowych mających na celu ochronę jakości wód tego cieku przed zanieczyszczeniem. Wskazali, że samodzielnie pobrali próbki wód cieku [...] w dwóch miejscach, na odcinku tego cieku przebiegającym przy ich działce nr ewid.[...], i przekazali je akredytowanemu laboratorium, które wykonało badania, a ich wyniki wskazują na zrzut niedostatecznie oczyszczonych lub nieoczyszczonych ścieków. Organ II instancji ponownie uwzględnił odwołanie i decyzją z dnia 14 lutego 2025 r. uchylił decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W konsekwencji tej decyzji organ I instancji, stosując się do zaleceń organu odwoławczego, wezwał pełnomocnika Spółki do przedłożenia operatu wodnoprawnego uzupełnionego o: określenie zakresu i częstotliwości wykonywania wymaganych analiz wód powierzchniowych powyżej i poniżej miejsca, w którym ścieki są wprowadzane do wód (wymaganego w art. 409 ust. 4 pkt 9 Pr.wod.); opis jakości wód w miejscu zamierzonego wprowadzania ścieków do wód (wymaganego w art. 409 ust. 4 pkt 11 Pr.wod.), a ponadto do przedstawienia operatu w formie tekstu jednolitego, który zawiera jednoznaczne zapisy odnośnie odbiornika ścieków przemysłowych oraz wód opadowych i roztopowych. Uzupełniony zgodnie z wezwaniem operat wodnoprawny został przekazany przez wnioskodawcę w zakreślonym terminie. Z aktami sprawy zapoznali się skarżący, którzy wnieśli pisemne uwagi, do których wnioskodawca odniósł się w pismach z 2 i 25 czerwca 2025 r. Decyzją z dnia 31 lipca 2025 r. organ I instancji ponownie udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne tj.: - w pkt 1 - na wprowadzanie ścieków przemysłowych pochodzących z zakładowej oczyszczalni ścieków wylotem W3 poprzez rów do wód cieku G. , określając ilość ścieków oraz dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych, lokalizację wylotu, miejsce i sposób poboru próbek ścieków do analizy, termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie; - w pkt 2 - na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem W1 do wód cieku [...] oraz wylotem W2 do rowu, określając ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych poszczególnymi wylotami, powierzchnię zlewni rzeczywistą i zredukowaną, lokalizację wylotów, dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach opadowych i roztopowych, określił termin obowiązywania pozwolenia w tym zakresie. Ponadto, w pkt 3, Dyrektor Zarządu Zlewni zobowiązał wnioskodawcę do: a) wprowadzania oczyszczonych ścieków przemysłowych do wód cieku G. oraz zgodnie z udzielonym pozwoleniem; b) odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do rowu zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym; c) prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków oraz wykonywania badań oczyszczonych ścieków zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu z 12 lipca 2019 r. tj. do pobierania próbek ścieków w regularnych odstępach czasu, z częstotliwością co najmniej raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub do ziemi, a jeżeli to konieczne w innym miejscu reprezentatywnym dla jakości tych ścieków; d) przeprowadzania przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających z częstotliwością co najmniej dwa razy w roku i odnotowywania ich wyników w zeszycie eksploatacji zgodnie z rozporządzeniem; e) prowadzenia pomiarów jakości wód cieku G. powyżej i poniżej miejsca zrzutu ścieków 2 razy w roku, tj. raz w okresie produkcyjnym, a drugi raz w pozostałym okresie w zakresie: BZT5, ChZTCr, zawiesiny ogólnej, azotu ogólnego, fosforu ogólnego, żelaza ogólnego. Poinformował też, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi prawa do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń (pkt 4) oraz, że nieprzestrzeganie warunków określonych w decyzji spowoduje jej ograniczenie lub cofnięcie bez odszkodowania, stosownie do art. 415 Pr.wod. (pkt 5). W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych stanowią usługi wodne i w świetle art. 35 ust. 3 pkt 5 i art. 35 ust. 3 pkt 7 i w związku z art. 389 pkt 1 Pr.wod., wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji stwierdził, że materiały sprawy zostały skorygowane i uzupełnione stosownie do wezwania, a jednocześnie planowane korzystanie z wód nie narusza ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, ustaleń planów ochrony i planów zadań ochrony dla obszarów chronionych, ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy, ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych, a zatem zostały spełnione przesłanki do wydania pozwolenia. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucili, że organ I instancji nie nakazał przebudowy wylotu W3, co, ich zdaniem, stanowi rażące naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 392 Pr.wod. w zw. z art. 186 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm., dalej jako: p.o.ś.) (art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a.), a także naruszenie art. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ II instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia 24 października 2025 r. (zaskarżoną do Sądu) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 31 lipca 2025 r., podzielając zawarte w niej ustalenia i argumentację. Odnosząc się do podniesionych zarzutów organ odwoławczy podniósł, że postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego ma charakter wnioskowy i to wnioskodawca zakreśla obszar takiego postępowania formułując treść wniosku. Ingerencja organu może mieć zatem charakter wyjątkowy i musi opierać się wyraźnie na konkretnych przepisach sprowadzając się do zastosowania istniejących regulacji np. nakładając zobowiązania określone w rozporządzeniach wydanych na podstawie delegacji ustawowej. Potencjalna możliwość wprowadzania ścieków do środowiska w inny sposób, niż ustalony w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym nie stanowi podstawy prawnej do nakazania przebudowy wylotu W3, czego domagali się skarżący. Dyrektor Regionalnego Zarządu podkreślił, że nieprzestrzeganie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym stanowi przesłankę do ograniczenia lub cofnięcia bez odszkodowania takiej decyzji na podstawie art. 415 Pr.wod., a taka informacja została zawarta w pkt 5 zaskarżonej decyzji. Jednocześnie – zdaniem organu odwoławczego - nałożone na Spółkę w pkt 3 decyzji obowiązki, są wystarczające do zapewnienia ochrony zasobów środowiska i wynikają ze wskazanego w decyzji rozporządzenia z 12 lipca 2019 r. W stosunku do wód opadowych i roztopowych zobowiązano Spółkę do przeprowadzania co najmniej dwa razy w roku przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających wody opadowe lub roztopowe i odnotowywanie ich wyników w zeszycie eksploatacji oraz do badania ścieków przemysłowych w zakresie określonych substancji w regularnych odstępach czasu, z częstotliwością co najmniej raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub do ziemi, a jeżeli to konieczne w innym miejscu reprezentatywnym dla jakości tych ścieków. Dodatkowo zobowiązano Spółkę do prowadzenia pomiarów jakości wód cieku [...] powyżej i poniżej miejsca zrzutu ścieków 2 razy w roku, tj. raz w okresie produkcyjnym, a drugi raz w pozostałym okresie w zakresie wymienionych zanieczyszczeń. Organ II instancji podkreślił, że stwierdzenie w ramach przeprowadzonego przeglądu pozwolenia wodnoprawnego niestosowania się do nałożonych obowiązków przez uprawnionego może skutkować ograniczeniem ewentualnie cofnięciem udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu, skarżący (reprezentowani przez adwokata), wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej: 1) rażące naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 392 Pr.wod. i art. 186 ust. 1 p.o.ś. (art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a.), polegające na nienałożeniu na Spółkę w decyzji obowiązku przebudowy wylotu W3, co – zdaniem skarżących - zapobiegłoby niekontrolowanemu i nielegalnemu wprowadzaniu przez nią ścieków do stawu na działce nr ewid.[...], znajdującego się w przebiegu kolektora zrzutowego dalej za tym wylotem, a w konsekwencji zanieczyszczeniu cieku G. , bowiem staw jest odwadniany do tego cieku; w ocenie skarżących podstawę do nałożenia takiego obowiązku stanowi art. 191 ust.1 i 3 Pr.wod., który określa działania naprawcze jakie może podjąć organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych; skarżący w toku postępowania zgłaszali wątpliwości co do konstrukcji wylotu W3, wskazując, że stanowi go rura DN 200 poprzedzona zasuwą, zabudowana jako trójnik na kolektorze/kolektorach przechodzących przez rów oraz co do celowości i zasadności przebiegu kolektora przez staw na działce nr ewid.[...]; ich zdaniem organ niesłusznie uznał, że te okoliczności nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia; 2) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu funkcji i stanu technicznego wylotu W3 oraz przyczyn złego stanu wód cieku G. w rejonie tego wylotu, co doprowadziło do nieuwzględnienia słusznego interesu skarżących jako właścicieli działki nr ewid.[...] oraz zagrożenia dla środowiska (gruntu i wód powierzchniowych) poprzez potencjalną możliwość odprowadzania bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego i w niekontrolowany sposób ścieków niedostatecznie oczyszczonych do stawu na działce nr ewid.[...], co w efekcie może stanowić przeszkodę w osiągnięciu celu środowiskowego tj. utrzymania dobrego stanu chemicznego dla JCWP T. (której G. jest dopływem). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, Dyrektor regionalnego Zarządu podniósł, że przepis art. 191 Pr.wod. nie może być stosowany w ramach postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a więc w takim postępowaniu organ nie może nakazać przebudowy wylotu W3. Stwierdzenie w trakcie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wprowadzania ścieków przemysłowych w inny sposób niż wylotem W3, może natomiast stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, stosownie do art. 415 Pr.wod. Z kolei zasuwa zabudowana jako trójnik na rurze DN 200 prowadzącej do wylotu W3 nie stanowi urządzenia wodnego, lecz jest elementem systemu kanalizacyjnego doprowadzającego ścieki przemysłowe do tego wylotu, a więc nie podlega regulacji art. 191 Pr.wod., ponieważ przepis ten dotyczy urządzeń wodnych w rozumieniu art. 16 pkt 65 Pr.wod. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.; wniosek organu w odpowiedzi na skargę, skarżący oraz uczestnicy postępowania nie żądali przeprowadzenia rozprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Co istotne, w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje jedynie wówczas, gdy dokonywana przez sąd kontrola jego legalności wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego bądź kwalifikowane naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Dla porządku należy wskazać, że decyzja została wydana na podstawie art. 389 ust. 1 Pr.wod., a jej przedmiotem jest udzielone pozwolenie wodnoprawne na dwa rozdaje usług wodnych: na wprowadzanie ścieków przemysłowych pochodzących z zakładowej oczyszczalni ścieków wylotem W3 poprzez rów do wód cieku G. oraz na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem W1 do wód cieku G. oraz wylotem W2 do rowu. Zarzuty skargi ograniczają się wyłącznie do usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu ścieków przemysłowych do wód cieku wodnego, a więc dotyczą tylko wylotu W3. Pozostałe rodzaje usług objętych zaskarżoną decyzją nie są kwestionowane. Zdaniem skarżących, decyzja jest wadliwa, ponieważ organ nie ustalił dostatecznie stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności i w efekcie nie nałożył na Spółkę obowiązku dokonania przebudowy wylotu W3. Skarżący w toku postępowania wskazywali, że wylot stanowi rura DN 200m, na której znajduje się trójnik, co - ich zdaniem - może oznaczać, że ścieki będą odprowadzane nie tylko wylotem W3 do rowu, ale także do stawu na działce nr ewid.[...], który następnie jest odwadniany innym wylotem do cieku G.. Oznacza to, że ścieki przemysłowe będą odprowadzane w sposób nielegalny i niekontrolowany. Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie wyznaczonym granicami skargi należy stwierdzić, że niewątpliwie odprowadzanie ścieków jest usługą wodną (art. 35 ust. 3 pkt 5 Pr.wod.), na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne (art. 389 ust. 1 Pr.wod.). Przepisy Pr.wod. określają tryb, przesłanki oraz warunki formalne, jakie muszą być spełnione, by pozwolenie można było wydać, przy czym w odniesieniu do spornej usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu ścieków przemysłowych ustawa ta przewiduje dodatkowe wymagania. Stosownie bowiem do art. 392 Pr.wod. pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi albo do urządzeń kanalizacyjnych są wydawane z uwzględnieniem przepisów rozdziałów 1-4 w dziale IV tytułu III ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, a zgodnie z art. 409 ust. 4 Pr.wod., operat, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na tego typu usługę wodną, powinien zawierać dodatkowe elementy m.in. schemat technologiczny, opis instalacji i urządzeń służących do gromadzenia, oczyszczania oraz wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Zasadą jest wydanie decyzji pozytywnej udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, jeśli tylko spełnione są warunki wskazane w prawie wodnym, natomiast odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego powinna mieć charakter wyjątkowy (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3106/17; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 766/24; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Po 796/22; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 606/24), gdy w sprawie zaistnieją negatywne przesłanki ściśle wymienione w art. 399 Pr.wod., a takich w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono. W myśl art. 399 ust. 1 Pr.wod. wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli: 1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8; 2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. 2. Wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków. W świetle tych regulacji, przesłankami uzasadniającymi wydanie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego są m.in. względy ochrony środowiska, co wynika z art. 396 ust. 1 pkt 8 Pr.wod., zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: "(...) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych". Stanowisko organów obu instancji, że wykonywanie przez Spółkę spornej usługi wodnej na warunkach określonych w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym i zgodnie z operatem wodnoprawnym przyjętym za podstawę ustalenia tych warunków, nie zagraża środowisku, jest trafne. Przewidziane w operacie i pozwoleniu warunki są wystarczające do zapewnienia ochrony środowiska podczas wykonywania kwestionowanej usługi wodnej. Przede wszystkim przewidziane w pozwoleniu stężenie zanieczyszczeń w odprowadzanych wylotem W3 ściekach przemysłowych nie będzie przekraczać wielkości dopuszczalnych w rozporządzeniu z 12 lipca 2019 r. Ponadto w pozwoleniu nałożono na Spółkę obowiązek pomiarów ścieków powyżej i poniżej miejsca zrzutu ścieków 2 razy w roku, raz w okresie produkcyjnym, a drugi raz w pozostałym okresie, w zakresie ściśle określonych substancji zanieczyszczających (pkt 3 lit. "e" decyzji - art. 403 ust. 6 pkt 1 Pr.wod.), w pkt 3 lit. "c" decyzji (zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 7, 8 Pr.wod.) zobowiązano Spółkę do przeprowadzania pomiarów jakości ścieków i badań oczyszczonych ścieków poprzez pobieranie próbek ścieków regularnie tj. co najmniej raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są odprowadzane do wód lub do ziemi, a także – co należy podkreślić – "jeżeli to konieczne – w innym miejscu reprezentatywnym dla jakości tych ścieków" (§ 5 ust. 7 rozporządzenia z 12 lipca 2019 r.), zaś w pkt 3 lit. "d" decyzji, do przeprowadzania przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających zgodnie z rozporządzeniem z 12 lipca 2019 r. To oznacza, że Spółka ma obowiązek zachować szczególną czujność, by odprowadzane ścieki nie zawierały zanieczyszczeń i by nie przenikały w inne miejsca, poza miejsce zrzutu jakim jest rów przy wylocie W3. Przewidziane w pozwoleniu warunki oraz obowiązki Spółki w zakresie monitorowania jakości oczyszczonych ścieków mają umocowanie w regulacjach prawa wodnego i dają dostateczną gwarancję, że ścieki będą odprowadzane do cieku G. w sposób niezagrażający środowisku. Natomiast w razie dokonania przez Spółkę samowolnej zmiany celu i zakresu korzystania z wód lub warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w razie stwierdzenia, że dalsze korzystanie z wód [nawet] na warunkach ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym stwarza stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi lub stan zagrażający powstaniu poważnych szkód w środowisku, w szczególności z uwagi na występujące zmiany w środowisku wodnym, może skutkować cofnięciem lub ograniczeniem pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania, stosownie do art. 415 pkt 1 i 9 Pr.wod., o czym Spółka została poinformowana w pkt 5 decyzji. Organ odwoławczy nie stwierdził również innych okoliczności uzasadniających odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, wymienionych w art. 396 pkt 1- 7 Pr.wod., co nie było kwestionowane, dlatego ich omawianie w tym miejscu jest zbędne. Nie zachodziła także przesłanka wydania decyzji odmownej, o której mowa w art. 399 ust. 2 Pr.wod. W piśmiennictwie wskazuje się, że literalne brzmienie tego przepisu i posłużenie się w nim czasem teraźniejszym: "nie wywiązuje się" nakazuje przyjęcie, że chodzi w nim wyłącznie o pozwolenia wodnoprawne, które pozostają w obrocie prawnym. Tym samym "stan niewywiązywania się" musi być aktualny również w toku postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (zob. ww. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 606/24). Takich w sprawie nie stwierdzono. Do operatu dołączono wyniki analiz wód cieku wykonane już w toku niniejszego postępowania w dniach 7- 25 marca 2025 r., poniżej i powyżej wylotu oczyszczonych ścieków z zakładowej oczyszczalni ("przed" i "za" oczyszczalnią - zał. 13 operatu) oraz wyniki takich analiz wykonanych bezpośrednio przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, tj. z okresu 7-8 lutego i 11-12 kwietnia 2023 r. /wysłane do WIOŚ/ - zał. 4 do operatu, które potwierdzają, że Spółka nie wprowadza do wód zanieczyszczonych ścieków. W przedstawionych okolicznościach, organy nie miały podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na sporną usługę. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Spółka doprecyzowała, że ścieki będą odprowadzane do stawu wylotem W3 znajdującym się na działce nr ewid.[...] do znajdującego się na niej rowu, a następnie do cieku G. . W pozwoleniu wodnoprawnym jednoznacznie określono, poprzez wskazanie współrzędnych, lokalizację tego wylotu. Nie ma więc wątpliwości, że zgodnie z pozwoleniem zrzut ścieków przemysłowych jest dopuszczalny wyłącznie w ściśle określony miejscu, a więc na podstawie pozwolenia Spółka jest uprawniona do odprowadzania cieków tylko w tym jednym miejscu. W operacie zawarto wprawdzie informację, że "ścieki oczyszczone z osadników wtórnych odpływają do rowu bądź do stawu stanowiącego zbiornik p.p.o.ż. (w celu uzupełnienia ilości wody)" - k. 33 operatu, ale w piśmie z dnia 25 czerwca 2025r. Spółka wyjaśniła, że zapis powinien brzmieć "ścieki oczyszczone z osadników wtórnych odpływają za pośrednictwem rowu do wód cieku G. ", bowiem "obecnie staw nie pełni roli zbiornika p.p.o.ż.". Sugestie skarżących, że poprzez ten staw mają być - zgodnie z udzielonym pozwoleniem - odprowadzane przez Spółkę ścieki innym wylotem na działce nr ewid.[...], są - w świetle powyższego - nieuzasadnione. Odprowadzanie ścieków w innym miejscu (np. wylotem znajdującym się w północno - wschodniej części działki nr [...]), czego obawiają się skarżący, byłoby traktowane jako zmiana warunków udzielonego pozwolenia i mogłoby skutkować cofnięciem bądź ograniczeniem pozwolenia (stosownie do ww. art. 415 Pr.wod.). W konsekwencji powyższych uwag, zasadne było przyjęcie przez organ odwoławczy, że dla rozstrzygnięcia nie miało znaczenia to, że na rurze DN 200 stanowiącej wylot, w miejscu poprzedzającym bezpośredni zrzut ścieków, zainstalowany jest trójnik. W ocenie Sądu to, że Spółka nie wie, jaka jest funkcja tego trójnika, bowiem "jest to urządzenie historyczne i został zainstalowany wiele lat temu", a jednocześnie biorąc pod uwagę, że trójnik nie został wykazany jako element systemu technologicznego, przedstawionego w operacie, oznacza, że Spółka nie zamierza wykorzystywać go w jakikolwiek sposób przy wykonywaniu spornej usługi odprowadzania ścieków. To, że operat, a w konsekwencji i pozwolenie wodnoprawne, nie obejmuje trójnika jako elementu technologicznego, oznacza, że na podstawie tego pozwolenia Spółka nie jest uprawniona do korzystania z tego trójnika i odprowadzania ścieków za jego pośrednictwem w inne miejsce, niż ściśle określone w pozwoleniu. Poza tym nie można pominąć, że w toku postępowania organ wzywał Spółkę do wykazania legalności wylotu W3, a w wykonaniu wezwania Spółka złożyła do akt decyzję Wojewody Siedleckiego z 22 grudnia 1998 r., znak: OŚ.II.6210/185/98, udzielającą R. S. w M. pozwolenia wodnoprawnego m.in. na odprowadzanie ścieków do rowu melioracyjnego oraz na eksploatację urządzeń wodnych, w tym wylotu W3 (wskazanym na operacie stanowiącym integralną część tego pozwolenia). Spółka wyjaśniła dodatkowo, że na zakład nie został nałożony, na podstawie art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, obowiązek dostosowania urządzeń wodnych (wylotów) do przepisów tej ustawy (pismo z 25 września 2024 r.), co oznacza, że wylot odpowiadał wymogom przepisów tamtej ustawy i również obecnie nie ma podstaw do ich legalizacji. Stanowisko Spółki zostało prawidłowo zaakceptowane przez organy w toku dalszego postępowania i nie było kwestionowane. Należy bowiem podnieść, że zgodnie z ww. przepisem (ust. 1) organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może [mógł], w terminie do 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy, w drodze decyzji, nałożyć na zakład posiadający urządzenia wodne wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy, na podstawie decyzji lub dokumentów odpowiednich organów, innych niż pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego, obowiązek dostosowania tych urządzeń do przepisów ustawy, ustalając rozmiar, sposób i termin wykonania obowiązku. (ust.2). Jeżeli urządzenia wodne nie zostaną dostosowane do przepisów ustawy w ustalonym terminie, o którym mowa w ust. 1, lub w przypadku braku technicznych możliwości takiego dostosowania, zostaną rozebrane na koszt właściciela. Ratio legis tego przepisu było usunięcie różnić co do wymagań związanych z bezpieczeństwem urządzeń mających stanowić zagrożenie dla gospodarki wodnej (zob. M. Kałużny, Prawo wodne. Komentarz, wyd. II, opubl. WK 2016), ponieważ zgodnie z poprzednio obowiązującą ustawą z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne, "pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest [było] równocześnie pozwoleniem na wykonanie służących do tego urządzeń." (art. 53 ust. 3 tej ustawy), a więc urządzenia wodne nie były samodzielnie objęte pozwoleniami wodnoprawnymi. Nieskorzystanie z uprawnień przewidzianych w przytoczonym przepisie we wskazanym okresie oznacza, że istniejące urządzenia zostały z mocy prawa zalegalizowane (zob. wyrok NSA z dnia 10 marca 2026 r., sygn. akt III OSK 2555/24). Odnosząc się do zarzutów skargi należy również podnieść, że przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie można zakładać, że wnioskodawca zamierza negatywnie oddziaływać na środowisko i jeśli planowany sposób korzystania z wód przedstawiony w prawidłowym i kompletnym operacie jest zgodny z przepisami prawa wodnego, organ nie może odmówić udzielenia pozwolenia. Jak wyżej wskazano, organ odmawia wydania pozwolenia wodnoprawnego w ściśle określonych przypadkach (art. 399 ust. 1 i 2 Pr.wod.), a takie w sprawie nie występują. Niezależnie od tego, takim ewentualnym "złym" zamiarom Spółki przeczy treść operatu, który zawiera informację, że "w przypadku wystąpienia awarii lub uszkodzenia urządzeń istotnych dla jakości ścieków odprowadzanych do odbiornika do czasu ich naprawy lub wymiany na nowy należy ograniczyć wytwarzanie ścieków przemysłowych". (k. 25 operatu) oraz zobowiązanie Spółki do "zapewnienia utrzymywania wszystkich urządzeń kanalizacyjnych w należytym stanie techniczno-sanitarnym i utrzymywania w pełnej sprawności technicznej urządzeń służących do oczyszczania ścieków" (k.48 operatu), co koresponduje z wyrażonym w art. 192 ust. 1 pkt 3 lit. "i" Pr.wod. zakazem uszkadzania wylotów urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Jakkolwiek takich zapisów nie ma w decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, a sam operat nie jest załącznikiem do tej decyzji, to jednak nie można uznać, że zawarte w nim oświadczenia i zobowiązania nie mają żadnego znaczenia prawnego, w tym w sferze cywilnoprawnej czy karnoprawnej. Nie jest też zasadny zarzut, że organ nie podjął żadnych działań, o których mowa w art. 191 Pr.wod., w szczególności nie nakazał Spółce w zaskarżonym pozwoleniu wodnoprawnym przebudowy wylotu W3 zabudowanego trójnikiem, czego skarżący domagali się w odwołaniu. Przepis art. 191 Pr.wod. reguluje odrębny tryb postępowania i dotyczy nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na wody czy grunty. Urządzeniem wodnym jest bezspornie wylot urządzeń kanalizacyjnych (art. 16 pkt 65 Pr.wod.), a więc może on być objęty odrębnym postępowaniem niż postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i z udziałem innych stron, w szczególności właściciela urządzenia wodnego (wylotu). Uwagi te dotyczą zarówno wylotu W3, jak i wylotu znajdującego się w północno – wschodniej części działki nr ewid.[...], na który wskazują skarżący. Wbrew zarzutom skarżącym, przepisy Prawa wodnego nie dają podstaw do formułowania w pozwoleniu wodnoprawnym nakazów, o których mowa w art. 191 Pr.wod., a więc m.in. do nakazania przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, np. poprzez jego przebudowę. Reasumując, w rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone wszechstronnie i wyczerpująco, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, co pozwoliło na ustalenie jej stanu faktycznego i istotnych okoliczności, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. Z przedstawionych wyżej powodów zbędne było badanie funkcji i celu istniejącego przed wylotem W3 trójnika. Sprawa była rozpatrywana kilkakrotnie przez organy, które uwzględniały znaczną część zgłaszanych przez skarżących w odwołaniach i pismach zarzutów. Operat wodnoprawny był w toku postępowania uzupełniany w związku z uwzględnianiem przez organy tych zarzutów, w konsekwencji został ujednolicony, zawiera niezbędne elementy, w tym przewidziane w art. 403 ust. 9 Pr.wod. i jako taki był wiarygodny i zasadnie stanowił podstawę określenia warunków udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Nietrafny okazał się też zarzut skarżących dotyczący naruszenia art. 392 Pr.wod. w zw. z art. 186 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Zgodnie z odesłaniem wynikającym z tych przepisów, "eksploatacja instalacji lub urządzenia nie powinna powodować przekroczenia standardów emisyjnych, a oddziaływanie instalacji lub urządzenia nie powinno powodować pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi" (art. 141 ust. 1 i 2 p.o.ś.). Jak natomiast wyżej wyjaśniono, zaskarżone pozwolenie wodnoprawne przewiduje instrumenty mające na względzie dostateczną ochronę przed zagrożeniem dla środowiska na skutek wykonywania spornej usługi wodnoprawnej. Zarzuty skargi okazały się więc nietrafne, a jednocześnie Sąd, kontrolując legalność zaskarżonych decyzji według kryteriów określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie dopatrzył się naruszenia także innych przepisów prawa niż objęte zarzutami skargi. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.